Скачать или смотреть PIHTI TESTİ D-DİMER NEDİR? AKCİĞERE PIHTI ATMASI TAHLİLİ DDİMER NEDİR?

covid pandemisi başladığında koronavirüs ünde influenza yani grip gibi veya diğer virüs enfeksiyonlarda olduğu gibi ciddi zatürre yaparak insanları öldürdüğünü düşünüyorduk. sonrasında yapılan çalışmalarda sadece zatürre ve yaptığı ciddi solunum yetmezliği ile değil ayrıca akciğerde pıhtı oluşumu yaparakta ölümlere sebep olduğu anlaşıldı. bunun üzerine hastalara pıhtı riskini azalmak için kan sulandırıcılar verildi ve covidde ölümü azaltan ilk ilaçlar kan sulandırıcılar oldu. sonrasında ddimer değeri binin üzerinde olan hastaların pıhtı riskinin belirgin yüksek olduğu tespit edilmesi üzerine ddimeri yüksek olanlara kan sulandırıcı ilaç tedavisi önerildi. bu tedavi halen covidde ölümleri azaltan etkili birkaç tedaviden biri. işte bu olaydan sonra ddimer popülerleşti ve pıhtı tahlili olarak bilinir oldu.
ddimer insan vücudunda kan damarlarının içinde oluşan pıhtıların parçalanması sonucu meydana gelir. dolayısıyla vücutta ddimerin olması pıhtınında olduğunu dolaylı olarak gösteriyor diyebiliriz.

pıhtı durumlarına örnek olarak; akciğere pıhtı atması, bacak damarında pıhtı olması, kalp damarında pıhtı olması yani kalp krizi, beyine pıhtı atması yani inme ve damar içi yaygın pıhtılaşma hastalığı örnektir.
travmaya ise her türlü biyopsi işlemi, kaza, darbe alınması yaralanma gibi durumlar örnektir
yangı ve iltihap durumlarına ise; her türlü enfeksiyonlar, kanserler, romatizmal hastalıklar, alerjik durumlar örnektir.
yine her türlü karaciğer hastalığında her türlü böbrek hastalığında ve her türlü lenf hastalığında ddimer düzeyi yükselebilir.
ayrıca burada bahsetmediğimiz gebelik ileri yaş kalp hastalıkları, sigara içimi gibi durumlarda ddimer düzeyinde yüksekliğe sebep olabilir.
peki o zaman bu kadar çok hastalıkta yüksek olan bir test neden akciğere pıhtı atması ile özdeşleşmiş bundan bahsedelim. çünkü akciğere pıhtı atmasından şüphelene bileceğimiz herhangi bir muayene veya kolay yapılan bir test yok. yani bize ipucu verebilecek tek tetkik ddimer ne yazikki. mesela kalp krizinde kullanılmamasının sebebi kalp krizinde EKG ve troponin gibi çok kolay yapılan ve yüksek oranda doğru sonuç veren tahliller var veya enfeksiyonlarda neden kullanılmaz çünkü enfeksiyonu gösteren ateş gibi çok kolay ölçülebilen bir bulgu veya akciğer filmi, CRP gibi tetkikler var. veya kanserlerde neden kullanmıyor çünkü kanserleri gösterebilecek birçok radyolojik tetkik, kan tetkiki gibi testler var. yani diğer hastalıklarda daha iyi ve doğru sonuç veren farklı seçeneklerimiz var. ancak akciğere pıhtı atmasını gösteren ne bir bulgu ne bir basit röntgen ne de başka bir kan tetkiki var.
ddimer akciğerde pıhtı olduğunu direkt olarak söylemiyor. çünkü artmış olmasının birçok sebebi olabilir. akciğere pıhtı atmasını kesin olarak gösterebilecek sadece iki tetkik var biri özel olarak yapılması gereken ilaçlı tomografi de diyebileceğimiz bilgisayarlı tomografi pulmoner anjiografi denen tetkik diğeri ise birçok hastanede bile olmayan, acil şartlarda yapılmayan sintigrafi. iki tetkikide yapmak hele herkese yapmak ne yazık ki hem kolay değil hemde ucuz değil hemde bazı riskler barındırabiliyor..
Ddimer in normal değeri 500-550 dir bu değerin altı negatif üstü pozitif kabul ediliyor. Biraz önce yaşlılığın ddimer değerini yükselttiğini konuştuk. 50 yas üstünde 500-550 sınırını kullanmak doğru değil. bu durumda yasla 10 u çarpıyoruz ve çıkan sonuç bizim sinir değerimiz oluyor. Mesela 85 yaşında birisinin ddimer değeri 85x10= 850 dir ve bu değerden düşük olması gerekir. Yas ile hesaplama yapmak akciğere pıhtı atması durumunda daha doğru sonuç verdiği gösterilmiş.
peki her hastalıkta yükselen bir testi akciğere pıhtı atmasında kullanmak ne kadar doğru? veya ddimeri nasıl kullanmalıyız? d'dimerin pozitif olması gerçekten bize fazla bilgi vermez. yapılan çalışmalarda d'dimer tahlili pozitif olanların sadece çok küçük bir kısmında akciğere pıhtı atması tespit edilmiş. bu nedenle pozitif olmasının çok önemi yok . özellikle negatif olması bizim için çok daha değerli. yapılan çalışmalarda ddimer değeri negatif çıkanların yüzde 95 inde akciğerinde pıhtı olmadığı görülmüş. yani ddimerin pozitif olması birçok şeyi gösterebilir iken negatif olması akciğere pıhtı atmadığını gösterir.
videonun girişindede anlattığım gibi ddimer tahlili özellikle coronavirus pandemisin de bilinir oldu. çünkü sağlık bakanlığının ddimer değeri binin üzerinde tespit edilen hastalara pıhtı varmışcasına kan sulandırıcı ilaçların başlanmasını hatta belli bir süre devam edilmesini önerdi. bunun sebebi ise yapılan çalışmalarda ölümcül seyreden covid hastalarında genellikle ölüm sebebinin akciğere pıhtı atması ve pıhtı riskin ddimer 1000 in üzerinde iken belirgin artması. ancak bu durum sadece koronavirüs enfeksiyonu için geçerli. diğer hiç bir durumda böyle bir şeyden bahsedemeyiz.
yani ddimer ne kadar yüksek olursa olsun aynı şeyi gösterir. yani çok artması pıhtı riskini artırmıyor.