Скачать или смотреть Müxtəlif mühitlərdə elektrik cərəyanı Metallarda elektrik cərəyanı ifrat keçiricilik DİM 2025 FİZİ

Müxtəlif mühitlərdə elektrik cərəyanı | Metallarda cərəyan | İfrat keçiricilik | DİM 2025 Fizika

Bu dərsdə elektrik cərəyanının müxtəlif mühitlərdə necə yarandığını sistemli və müqayisəli şəkildə izah edirik. Cərəyanın daşıyıcılarının mühitdən asılı olaraq dəyişdiyini görəcəyik: metallarda sərbəst elektronlar, elektrolitlərdə ionlar, qazlarda ionlaşma nəticəsində yaranan elektron və ionlar, yarımkeçiricilərdə isə elektron və deşiklər cərəyanı daşıyır.

Metallarda elektrik sahəsi təsirində elektronların istiqamətli hərəkəti cərəyan yaradır və Om qanunu tətbiq olunur. Temperatur artdıqca atomların titrəyişi artır, buna görə müqavimət yüksəlir. Yarımkeçiricilərdə isə əksinə, temperatur artdıqca sərbəst daşıyıcıların sayı artır və müqavimət azalır. Bu fərq DİM imtahanında tez-tez müqayisə sualı kimi verilir.

Dərsdə həmçinin ifrat keçiricilik hadisəsi izah olunur: bəzi maddələr kritik temperaturdan aşağıda olduqda müqavimət tam sıfıra enir və enerji itkisi olmadan cərəyan axa bilir. Mövzu 2025 yeni topluya uyğun, nəzəri və test yönümlü şəkildə təqdim edilir.