Скачать или смотреть Polacy w służbie ZSRR od Dzierżyńskiego do Rokossowskiego

Polacy w ZSRR kojarzą się najczęściej z ofiarami – deportacjami, Gułagiem, Operacją Polską. W tym odcinku przyglądamy się jednak tym, którzy znaleźli się po drugiej stronie barykady: Polakom i ludziom o polskich korzeniach, którzy współtworzyli sowiecki aparat represji i powojenny system władzy.
​

Opowiadam m.in. o Feliksie Dzierżyńskim, „Żelaznym Feliksie”, twórcy Czeki i jednym z głównych architektów czerwonego terroru. O Genrichu Jagodzie, szefie OGPU i NKWD, który nadzorował rozbudowę obozów pracy i pokazowe procesy, a potem sam padł ofiarą czystek. O Julianie Marchlewskim i innych Polakach w Kominternie, którzy ideologicznie wspierali rewolucję, by ostatecznie często zginąć w stalinowskim terrorze. I wreszcie o Konstantym/Wacławie Rokossowskim – marszałku ZSRR, później marszałku Polski i ministrze obrony, symbolu podporządkowania Ludowego Wojska Polskiego Moskwie.
​

To nie jest lista „zdrajców” dla sensacji, tylko próba pokazania, jak różne motywacje – wiara w rewolucję, ambicja, strach, przekonanie, że „lepiej, żeby przy stole siedział jakiś Polak” – splatały się z logiką państwa, które bardzo szybko przestało rozróżniać między wrogiem a sojusznikiem.
​

Wykorzystane materiały
W filmie pojawiają się materiały z archiwów rosyjskich i Wikimedia Commons, użyte zgodnie z licencjami:

Российский государственный военный архив, Public domain, via Wikimedia Commons.

Mil.ru, CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/..., via Wikimedia Commons.

Gdzie przeczytać więcej
Jeśli chcesz pogłębić temat:

Feliks Dzierżyński – Czeka i czerwony terror
https://en.wikipedia.org/wiki/Felix_D...
​
https://www.britannica.com/biography/...
​

Genrich Jagoda – OGPU, NKWD i czystki
https://en.wikipedia.org/wiki/Genrikh...
​
https://www.britannica.com/biography/...
​

Matwiej Berman i system Gułagu
https://en.wikipedia.org/wiki/Matvei_...
​
https://www.historyhit.com/faces-from...
​

Rokossowski i powojenna Polska
https://www.britannica.com/biography/...
​
„Communist Poland” – tło polityczne po 1945 r.:
https://www.britannica.com/place/Pola...
​

Polscy komuniści i tragedia KPP
https://en.wikipedia.org/wiki/Communi...
​
Isaac Deutscher, „The Tragedy of the Polish Communist Party”:
https://www.marxists.org/archive/deut...
​

Hashtagi
#PolacywZSRR #Dzierzynski #Jagoda #Rokossowski #Komintern #NKWD #Czeka #GuLag #HistoriaPolski #ZSRR #Stalin #Represje #Historia #RepresjeITajemnice