Скачать или смотреть Rêzimana kurdî bı Sercivînre ;Lêker û Hevok. في قواعد اللغة الكرديةمع سرجفين: الفعل والجملة

LÊKER Û HEVOK

LÊKER Û HEVOK

Lêker girînge di Hevokê de, di kurmancî de lêker Reha yan stûna koka esasî ya ku hevok li ser ava dibe. Bê lêker tu Hevok ava na be,heke lêker bi ra û kok be yan jî "Lêkera biyîn/biyûn" ya ku ra vê lêkerê hew tenê paşgirin çînavkin kesane ne wek hevoka:(Ez mamoste me/Ez berber im.-Tu mamostey î/Tu berberî. - ew mamostey e/ew berber e.) em dibînin ku ev lêkera biyûn hevokê ava dike û şanî danê dide ku lêker dikeve milê pașenekin/pașgirin cînavk in kesane(im/me, î/yî, e/ye,û in ya Gelejimarî) .
Hevok bi avakirina xwe liser :
Kirde/kirar + Biresr + Lêker ava dibe bi vê rêz bûn asayîyê çê dibe.
kirde: ew kes, Giyanewer yan tişte ku bi karê kirina lêkerê radibe, wate erebî: (fayîl=فاعل).
Bireser: ew jî kes, Giyanewer yan tişte ku karê lêkerê tê ser wê û lê bikar tê kirin û şopandin. wata bireserê bi erebî :
(mefûl bihî =مفعول به).
Her wiha biresera durust û ne durust heye. Ya durust ya ku yek ser dikeve bin bandora kirda lêkera xwede:(Te ez dîtim) tê kirdeye ez bireserim dîtim lêkere.
û Biresera ne durust ya ku bi alîkariya daçekan dikeve bin bandora kirda lêkera xwe wek (Tu ji kund hatî) ;bireser bi alîkariya daçika"ji" bikar hat û bê vê daçekê bireser nabe/na kevê bin bandora kirde xwe.
Lêker:ew kirina kar ê kirde li ser bireserê tê kirin, wata erebî;(fîhîl =فعل). lêker jî du beşane ji alî delametê de her wiha du beş in ji aliyê Durûv jî.
Ji aliyê Delametê ve: lêkera Gerguhêz /Têper
(فعل متعدي يحتاج مفعول به)
û Lêkera negerguhêz/Têneper
(فعل لازم بفاعله ليس بالضرورة وجود مفعول به)
Lêkera Gerguhêz:ew lêkera ku biresera durust dibe.
Lêkera ne gerguhêz ew lêkera ku biresera ne durust dibe.
Beşin lêkeran ji aliyê Durûve:
Lêkera Biservehatî û lêkera biservenehatî/ne Biservehatî.
Lêkera Biservehatî ew lêkera ku li gorî rêzikên naskirî Têne kișandin û RA bêje lêkerê nayê guhertin.Minak: Rader :çûn, RA: Ç, dema borî: çû, dema niha:diçe, dema bê: dê/ê bi çe. livir ra bêjeyê "Ç" ne hat guhertin ma ew bêje çû.
Lê lêkera biservenehatî/ne biservehatî;
Mînak:Rader:gutin, RA :got, dema borî :got, dema niha dibêje, dema bê dê/ê bi bêje. livir em dibînin ku ra bêjeyê hat guhertin ji; got bû bêje di kişandinê de.