Скачать или смотреть چرا رمان بوف کور ممنوع است؟

بوف کور» اثر صادق هدایت یکی از مهم‌ترین و رمزآلودترین رمان‌های ادبیات فارسی است که در فضایی تیره، وهم‌آلود و روان‌کاوانه، ذهن آشفته راوی را دنبال می‌کند؛ مردی تنها و گسیخته از جهان که میان خواب و بیداری، مرگ و زندگی، واقعیت و خیال سرگردان است.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
:music by
@incompetech_kmac Kevin MacLeod
@ScottBuckley
under Creative Commons Attribution: https://creativecommons.org/licenses/...
____________________
اگر طراح هر کدام از طرح‌های استفاده شده در این ویدئو رو میشناسید یا خودتون طراح آثار هستید، به ما ایمیل بزنید تا اسمتون رو به عنوان طراح اعلام کنیم.
If you own any of the arts that we used in this video, or you know the artist of any of them, please contact us via email to give you the credit.
deep.podcast.ir@gmail.com
ـــــــ
چرا بوف کور ممنوع است؟
دوستان سلام به دیپ استوریز خوش اومدید. از سالِ 1315 که بوف کور منتشر میشه تا الان که نزدیک به نود سال از اون تاریخ میگذره، افرادِ مختلفی اومدن و درباره این داستان اظهار نظر کردن. بوف کور در هند چاپ شد و برای اولین بار فقط 50 نسخه ازش منتشر شده بود. نظرات در مورد این کتاب متفاوته. یک عده به نوجوونا پیشنهاد میکنن که به هیچ عنوان این کتاب رو در نوجوانی نخونن و یک عده هم این داستان رو شاهکارِ ادبیات معاصر ایران میدونن.
زبانشناسِ معروف ایرانی آقای ابولحسن نجفی در جایی گفته بود که این کتاب رو در دوران نوجوونی خونده و بعد از اون به نوجونا توصیه کرده که اصلا این کتاب رو نخونن. افرادی که مثل مرحوم نجفی فکر میکنند تعدادشون کم نیست. عمده‌ترین دلیل این افراد اینه که بوف کورِ هدایت قدرت زیادی برای ایجاد افسردگی داره ، مخصوصا در دوران نوجوانی و یا اوایل جوانی.
الان شاید از خودمون بپرسیم مگه داستان بوف کور چیه؟ مگه در مورد چه چیزی داره صحبت میکنه که اینقدر میتونه تاثیر منفی بر روحیه‌مون بذاره؟ این رمان هدایت از اون دست رمان‌هاییه که شما نمیتونید اون رو برای کسی تعریفش کنید. یعنی مثلا اگر این کتاب رو خونده باشید و یه نفر از شما بپرسه خوب داستانش رو برای من تعریف کن. شما میبینید که اصلا قابلیت تعریف نداره و طرف خودش باید بره و داستان رو بخونه. در جریان داستان با صحنه‌هایی مواجه میشیم که انگار واقعی هستند اما ناگهان به جایی میرسیم که دیگه واقعیت نیست. بلکه انگار به یکباره نویسنده درونیات آشفته‌ی خودش رو مطرح میکنه.
مضمون داستانِ کتاب عشق و نفرته. مثل خیلی از رمانهای دیگه. اما عشق و نفرتی که در بوف کور مطرح شده با سایر کتابها خیلی فرق داره. داستان راوی داره و راوی دارای یک ذهنِ پریشونه و گاهی اوقات انگار داره هذیون میگه.
شاید تا حالا هیچ رمانی به اندازه‌ی بوف کور در موردش تحقیق نشده باشه. برداشتهایی که از این رمان دارند به مرور زمان تغییر کرده. یعنی تو همون دهه‌ی سی و چهل یکسری از افراد میومدن و بوف کور رو تحلیل میکردن، این تحلیل‌ها با نوشته‌های چند سال اخیر خیلی فرق دارند. یعنی کسی که مثلا اومده و بوفِ کور رو سه سال پیش تفسیر کرده با کسی که اینکار رو نود سال پیش انجام داده، تفسیراشون خیلی با هم فرق دارند.
در یک دوره‌ای که ایران درگیر مشکلات سیاسی بود بعضی از نویسندگان مخصوصا نویسنده‌های چپگرا، این رمان رو نمادی از خفقان در جامعه میدونستن. اونا اعتقاد داشتن مضمون رمان اجتماعی و سیاسیه. چند سال بعد بحث سیاسی بودن رمان میره کنار و روانشناس‌ها واردِ گود میشن. اونا اعتقاد داشتند این داستان نقد‌های روانکاوانه داره و به فرد مربوط میشه نه جامعه. هنوز هم کلی کتاب داریم که بوف کور صادق هدایت رو بر اساس تفکرات فروید و یونگ، نقد کردند. نقدها فقط مربوط به جامعه و یا فرد نمیشه. حتی کلی نقد داریم که از دیدگاه فلسفه و تاریخ اومدن و کتاب رو برررسی کردند.
اما بریم به گذشته. بریم به زمانی که تازه بوف کور چاپ شد و به دست مردم رسید. آیا این کتاب که الان خیلی برای مردم معروفه، همون زمان هم معروف بود؟ آیا مردمِ ایران نود سال پیش که این کتاب رو خوندن تحت تاثیر قرار گرفتن و براش کف زدن و هورا کشیدن؟ واقعیت اینه که اصلا اینطور نبود.
حتی خیلی‌ها اعتقاد دارند اگر خودکشی صادق هدایت نبود ، شاید این رمان تا این اندازه محبوب نمیشد. صادق هدایت سال 1312 (نیرنگستان) رو نوشت و سال 1313 (وغ وغ صاحاب) رو منتشر کرد. این کتاب دومی باعث شد حکومت رضاشاه بسیار عصبانی بشه. همین کتاب بود که پای هدایت رو به اداره‌ی نظمیه کشوند و تبدیل به اولین نویسنده‌ای شد که ممنوع القلم بود. در همین دورانی که اجازه کار نداشت کتابی نوشت به اسمِ (بوف کور) این کتاب فقط در 50 نسخه چاپ شد و روی جلد کتاب نوشته شده بود : چاپ در ایران ممنوع
در همون روزها، هدایت یک تعداد از کتابها رو برای جمالزاده در اروپا میفرسته. دور و بر جمالزاده کلی متخصص و ایرانشناس بود. این روند تا زمانِ اشغال ایران توسط متفقین و سقوط رضاشاه ادامه پیدا کرد. تازه بعد از این اتفاق بود که رمان بوف کور ، در ایران اجازه‌ی چاپ گرفت. اون روزها این داستان با سانسور بسیار زیادی تازه به اونم به صورت پاورقی در روزنامه‌ی ایران به چاپ میرسید. این سانسورها ارتباطی با حکومت نداشت، مدیر مسئول روزنامه‌ی ایران حس میکرد که بعضی از بخشهای کتاب بدآموزی داره به همین دلیل تصمیم گرفتن یک قسمتهایی رو سانسور کنند. تازه همون سالی که رضاشاه از ایران رفت، بوف کور در ایران چاپ شد البته به صورت ناقص و پاورقی.
ده سال بعد از این ماجرا، خبر میرسه که نویسنده داستان یعنی صادق هدایت در پاریس خودکشی کرده. در این دوران هنوز کتاب بوف کور ناشناخته بود. وقتیکه هدایت از دنیا رفت، بزرگ علوی اومد و این کتاب رو در نسخه‌های زیادی به چاپ رسوند. خیلی زود هم به زبان فرانسوی ترجمه شد و مورد استقبال مردم فرانسه قرار گرفت. نویسندگان فرانسوی بوف کور رو ستایش میکردند.