Bosna’da İlk Durak: Srebrenica
Bosna’ya adım atar atmaz ilk durağımız Srebrenica oldu. Aslında planımızda yoktu ama kader önce orayı görmemizi istedi. Yaşananların ağırlığı, acının ve dünyanın duyarsızlığının bıraktığı izler içimize işledi. Emre özellikle çok etkilendi, Bosna’da kaldığımız süre boyunca da sürekli dile getirdi yaşadıklarını. Yol boyunca gördüğümüz kurşun izleri taşıyan binalar, o kara zamanı yeniden ve yeniden tazeledi. Hayat devam ediyordu, ama zaman bazı yerlerde donmuş gibiydi.
Bosna: Balkanların En Kadim Ruhlarından Biri
Bosna, Balkanlar’daki ülkeler arasında belki de en kadim olanı. Derin bir tarih, çok katmanlı bir kültür taşıyor. Boşnaklar da burada, tıpkı nice medeniyetler gibi, yüzyıllar boyunca yaşamışlar. Her yeri ayrı güzel, her sokağı başka bir hikâye anlatıyor.
Bu yolculukta bir dostumuzu da ziyaret ettik. Kendisi Bosna’nın belki de en özel yerlerinden biri olan Fojnica’da yaşıyor. Kasaba küçük ama taşıdığı anlam çok büyük. Şifalı yeraltı kaynaklarıyla meşhur; özellikle romatizmaya iyi geldiği söylenen özel bir termal suyu var.
Zamanın Durduğu Yer: Fojnica Manastırı
Fojnica sadece doğal güzellikleriyle değil, inançlar arası tarihiyle de çok etkileyici. Hristiyan dünyası için çok önemli olan Fransisken Manastırı burada yer alıyor. Manastır, yüzlerce yıl öncesine ait kitapların korunduğu bir hazine gibi. Eski Osmanlıca yazılmış eserler, el yazmaları, hatta bir Kur’an-ı Kerim bile vardı. İçeri girdiğimde sanki zamanın içinde bir yolculuğa çıkmış gibi hissettim kendimi.
Ama asıl büyülenmemiz, hiç planlamadığımız bir anda oldu. Dostumuzun vasıtasıyla Fojnica’daki Atik Camii’nin genç imamı Ahmet’le tanıştık. Bizi büyük bir misafirperverlikle karşıladı ve Türkçe konuşmaya başlayınca önce şaşkınlık, sonra büyük bir sevinç kapladı içimizi. Samimiyeti ve bilgeliğiyle anlattıkları unutulmazdı.
Ahidname: Asırlar Öncesinden Bugüne Bir Birliktelik Belgesi
Ahmet Hoca bize Fojnica’nın tarihinden, Fatih Sultan Mehmed’in burayla olan bağından bahsetti. Rivayete göre, Fatih’in Kostantiniyye’yi fethinden sonra Balkanlara ilerlediği duyulunca, Fojnica halkı tedirgin olur. Aralarından biri, halkı adına cesurca yola çıkar ve Fatih’le görüşür. Bu görüşme, tarihte iz bırakacak bir belgeye, Ahidname’ye vesile olur.
Fatih Sultan Mehmed, 28 Mayıs 1463 tarihinde Fransisken rahip Andjeo Zvizdovic ile görüşür ve ona bir ferman verir: Ahidname. Bu belge, Bosna’daki Fransisken rahiplere ibadet etme ve inançlarını yaşama özgürlüğü tanır. Yüzyıllar boyunca bu belge, yerel sorunlar yaşandığında gösterilir ve çözüm bulunur.
İmam Ahmet, bu fermanın farklı inançların bir arada yaşayabileceğinin, diyalogla çok şeyin mümkün olduğunun canlı bir örneği olduğunu vurguladı. Ve bugün, tam 562 yıldır, bu Ahidname Fojnica Manastırı’nda saklanıyor.
Dervişlerin Getirdiği Işık
İmam Ahmet, bizi sadece tarihî bilgilerle değil, ruhumuzu da besleyen sözlerle ağırladı. Fatih Sultan Mehmed’in Bosna’yı fethettikten sonra yalnızca idari bir düzen kurmadığını, aynı zamanda manevi bir yapı da oluşturduğunu anlattı. Buraya dervişleri göndermişler; halkla yumuşak, sevgi dolu bir üslupla konuşmuşlar. İslam’ı tasavvufun inceliğiyle tebliğ etmişler.
Bu hoşgörülü yaklaşım, Allah sevgisiyle dolu bu topraklarda hızlıca karşılık bulmuş. Halk, İslam’ı sadece bir din olarak değil, tanıdık bir aşk olarak hissetmiş. O güne dek bildikleri inançtan çok da uzak olmayan, sevgi merkezli bir yoldu bu. Bu yüzden çok geçmeden İslam’ı benimsemişler.
İmam bunları anlattığında içimde derin bir yankı oluştu. Kalbimle bir kere daha hissettim ki, bu yol gerçekten benim yolum. Bu topraklarda, bu sözleri duymak, bu maneviyatın hâlâ canlı olduğunu görmek… Bambaşka bir özel his kattı Bosna yolculuğuma.
——
Bosnië: Een Reis van Stil Verdriet en Spiritueel Ontwaken
Onze reis door Bosnië begon onverwacht in Srebrenica. Het was niet gepland, maar het voelde alsof we daar moesten zijn. De stilte, de sporen van oorlog, de kogelgaten in gebouwen het raakte ons diep.
Daarna reisden we verder naar Fojnica, een klein stadje met een bijzondere energie. Bekend om haar thermale bronnen en helende natuur.In het Franciscaanse klooster zagen we eeuwenoude manuscripten, waaronder boeken in het Ottomaans en een Koran. Alsof de tijd daar even stilstond.
Via Lamija leerden we imam Ahmet kennen. Hij sprak vloeiend Turks en verwelkomde ons met open hart. Hij vertelde het indrukwekkende verhaal van de Ahidname: een vredesdocument uit 1463 waarin sultan Mehmet de Veroveraar de franciscaanse gemeenschap godsdienstvrijheid schonk. Het origineel ligt nog steeds in het klooster van Fojnica .
Terwijl ik daar zat en naar Ahmet luisterde, voelde ik het zó duidelijk: dit is mijn weg. Niet omdat iemand mij dat zegt, maar omdat ik het in mijn hart voel. Het was alsof alles wat ik eerder geleerd of geloofd had, in dat moment samenkwam. In deze stad, met deze verhalen, vond ik iets terug van mezelf.
Deze reis was geen gewone vakantie. Het was een innerlijke thuiskomst.
Информация по комментариям в разработке