KHÁI QUÁT LỊCH SỬ ĐÌNH HIỆP LỘC
----------
Đình làng Hiệp Lộc, được tọa lạc trên nền đất rộng trên 3.400m2, thuộc làng Hiệp Lộc, xã Hiệp Thuận, huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội. Đây là nơi nhân dân làng Hiệp Lộc thờ thành hoàng Làng, tên hiệu Hoàng Thông còn gọi là Hoàng Đạo vị tướng dưới thời Hai Bà Trưng, người đã có công trong việc phò tá vua Bà trong trận đánh nhà Hán. Vì vậy Đình được xếp vào thể loại công trình phục vụ cho tôn giáo, tín ngưỡng.
Nằm trên vùng đất cổ làng Hạ Hiệp ( xã Liên Hiệp), vào đầu Công Nguyên đã sinh ra một danh tướng có công giúp Hai Bà Trưng đánh đuổi giặc Tô Định – mở đầu cho kỷ nguyên đấu tranh giành độc lập dân tộc.
Theo thần tích của làng Hạ Hiệp cho biết: Vào thuở xa xưa, vùng Châu Hoan (nay thuộc tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh) có ông Hoàng Lãng lưu lạc ra xứ Bắc rồi ngụ cư ở làng Hạ Hiệp. Tại đây, ông đã kết duyên với bà Phùng Thị Tam sinh ra chàng trai tuấn tú, tên Hoàng Đạo. Hoàng Đạo khôn lớn, trở thành chàng trai có sức khỏe và chí khí lạ thường. Mùa xuân năm Canh Tý (40), Hai Bà Trưng dấy binh khởi nghĩa tại cửa sông Hát (nay là xã Hát Môn). Tin đó nhanh chóng lan truyền khắp bốn phương, từ Hạ Hiệp, Hoàng Đạo lập tức chiêu mộ trai tráng các làng Hạ Hiệp; Hiệp Lộc; Yên Dục và lấy địa danh Quây Khoái là nơi tụ binh thành một đạo quân kéo về Hát Môn tụ nghĩa. Với tài trí và lòng dũng cảm vô song, Hoàng Đạo đã lập nhiều chiến tích, cùng Hai Bà Trưng dựng lên nghiệp lớn. Đầu năm Qúy Mão (43) Mã Viện kéo binh ồ ạt phản công, âm mưu lật lại thế cờ. Lúc này Hoàng Đạo được Hai Bà Trưng giao trọng trách chặn giặc ở vùng hiểm yếu Long Biên. Do quân giặc đuổi theo nên Hai Bà đã nhảy xuống dòng sông Hát tuẫn tiết vào ngày 6/3/âm lịch, quyết không để rơi vào tay giặc.
Sau khi Hai Bà thất thủ, tướng quân Hoàng Đạo cũng xuôi về quê mình tại Hạ Hiệp, để bảo vệ nhân dân. Trên đường về, Ngài đã tới khu vực cất trữ của cải và phân phát cho nhân dân 3 làng Hạ Hiệp; Hiệp Lộc và Yên Dục, các địa danh đó vẫn còn lưu lại tới ngày nay là khu Mả Vàng, chùa Vàng của làng Hiệp Lộc. Sau đó Ngài cùng các nghĩa binh tiếp tục chiến đấu, do tương quan lực lượng, phòng tuyến của tướng quân Hoàng Đạo bị quân Mã Viện chọc thủng. Ông hy sinh vào ngày 12/3/âm lịch, nơi ông ngã xuống là Quán Dâu bên bờ sông Đáy thuộc làng Hạ Hiệp. Từ những căn cứ lịch sử để lại, nhân dân các làng ven sông Đáy như Yên Dục; Quế Lâm; Hiệp Lộc; Hạ Hiệp đều xây dựng Đình Làng để tưởng nhớ công lao to lớn của Ngài.
Ngoài ra Đình còn là một công trình thuộc thể loại kiến trúc công cộng, dân dụng do tính chất phục vụ đa chức năng của nó. Ngoài thờ Thành Hoàng Làng, đây còn là trung tâm hành chính, quản trị phục vụ cho mọi hoạt động thuộc về cộng đồng làng xã, là nơi làm việc của Hội đồng kỳ mục tỏng thời phong kiến; nơi hội họp của dân làng…Đây cũng là nơi diễn ra các Lễ hội truyền thống của Làng, nơi sinh hoạt văn hóa, văn nghệ của làng. Nói chung với ba chức năng cơ bản trên ( tín ngưỡng; hành chính; văn hóa- văn nghệ), đình Hiệp Lộc là nơi diễn ra nhiều hoạt động của làng xã dưới thời phong kiến.
Về không gian kiến trúc, phía trước Đình có sân rộng, hồ nước cây xanh tạo cảnh quan. Kiến trúc Đình có 5 gian, 2 chái, cấu tạo hình chữ Đinh, bốn mái trồng đao; hại trụ có hổ phù canh giữ; nóc đình khuôn rồng chầu mặt nguyệt. Không gian cảnh quan, kiến trúc Đình làng phát triển cả phía sau, phía trước và hai bên với nhiều hạng mục: hậu cung; tường cánh gà; tiền tế; các dãy tả vu; hữu vu; tam quan; trụ biểu; hồ nước; thủy đình…Trong bố cục đó, không gian chủ yếu vẫn là tòa đại Đình có sàn lát ván, cao từ 60 đến 80cm, là sự phân chia thứ bậc cho những người ngồi ở đại Đình.
Hậu cung là nơi đặt bàn thờ Thành Hoàng, trong hậu cung có cung cấm là nơi đặt bài vị, sắc phong về Ngài. Xung quanh hậu cung được bít kín bằng ván gỗ; không trổ cửa sổ, tạo không khí uy nghiêm và linh thiêng. Đình Làng được xây dựng dưới thời Lê, cách nay hơn 400 năm, vì thế đình Hiệp Lộc còn là nơi chứa đựng giá trị lịch sử sâu sắc.
Dựa vào các dữ kiện lịch sử như trên, đình Hiệp Lộc được Bộ VH xếp hạng di tích lịch sử cấp Quốc gia theo QĐ số 3744/QĐ-VH ngày 29/11/1997. Hiện đình Hiệp Lộc còn lưu thờ 3 đạo sắc phong cùng với di tích đình Hạ Điệp hiện lưu giữ 23 đạo sắc phong về Ngài.
Lễ hội truyền thống của Đình diễn ra từ ngày 4/3 đến 6/3/ âm lịch hàng năm. Dưới những thăng trầm của lịch sử, Đình Hiệp Lộc đã xuống cấp nhiều hạng mục. Được sự quan tâm của chính quyền các cấp cùng các phòng ban chuyên môn. Năm 2023, Đình được Nhà nước đầu tư tôn tạo lại để bảo tồn giá trị lịch sử và văn hoá của Đình. Do đó năm nay, Đình Hiệp Lộc không tổ chức nghi lễ rước Thánh mà chỉ tổ chức phần Lễ để đảm bảo tính truyền thống và uy nghiêm của Đình. Phần cũng để nhân dân và những người con xa quê, có dịp nhớ về cội nguồn, về dâng hương tỏ lòng thành kính!
#ruockieu #hieploc #ruockieudinhlang #2024 #ruockieu2024 #ruockieulanghiephoc #lehoi #truyenthong
Информация по комментариям в разработке