Τίτλος πρωτότυπου: A. Merritt "The Last Poet and the Robots" (1934)
• Άμπρααμ Μέριτ - A. Merritt (1884-1943) - Η...
Το διήγημα του Abraham Merritt, γνωστό με δύο τίτλους, αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της pulp επιστημονικής φαντασίας των δεκαετιών 1920-1930. Ο Merritt φημίζεται για την "πορφυρή πεζογραφία" του – μια υπερβολική, ποιητική γλώσσα γεμάτη αισθητικές περιγραφές, που μετατρέπει την επιστημονική φαντασία σε σχεδόν μυστικιστική εμπειρία. Σε αυτή την ιστορία, το στυλ αυτό δεν είναι απλώς διακοσμητικό, αλλά οργανικό μέρος της θεματικής: η τέχνη και η αισθητική γίνονται όπλα ενάντια στην μηχανική τυραννία. Η ιστορία πρωτοεμφανίστηκε ως «The Last Poet and the Robots» το Απρίλιο 1934 ως 11ο κεφάλαιο στο διάσημο round-robin serial Cosmos που δημοσιεύτηκε στο fanzine Fantasy Magazine. Το Cosmos ήταν μια συνεργατική νουβέλα-παζλ με 17 κεφάλαια από πολλούς συγγραφείς. Πολλοί θεωρούν το κεφάλαιο του Merritt το καλύτερο από όλα. Τον Οκτώβριο του 1936 ο ίδιος ο Merritt πήρε αυτό το κεφάλαιο, το αναθεώρησε ελαφρώς και το εξέδωσε ως αυτόνομη ιστορία στο pulp περιοδικό Thrilling Wonder Stories με τον τίτλο «Rhythm of the Spheres».
Κεντρικό θέμα είναι η σύγκρουση μεταξύ ανθρώπινης δημιουργικότητας και μηχανικής λογικής. Ο πρωταγωνιστής, Narodny, ενσαρκώνει τον "τελευταίο ποιητή" – έναν υπεράνθρωπο που συνδυάζει επιστήμη, τέχνη και φιλοσοφία. Ζει σε ένα υπόγειο καταφύγιο, μακριά από τον κόσμο που κυριαρχείται από ρομπότ. Αυτή η απομόνωση συμβολίζει την αποξένωση του καλλιτέχνη σε μια εποχή εκμηχανισμού, όπου η ανθρώπινη ψυχή απειλείται από την ψυχρή αποτελεσματικότητα. Ο Merritt αντλεί από ρομαντικές ιδέες: ο Narodny δεν είναι απλός επιστήμονας, αλλά ένας "μουσικός των άστρων", που μετατρέπει κοσμικές ακτίνες σε συμφωνίες. Αυτό παραπέμπει στην αρχαία έννοια της "μουσικής των σφαιρών" (harmonia mundi), από τον Πυθαγόρα και τον Πλάτωνα, όπου το σύμπαν είναι μια αρμονική δομή. Ο Merritt την εκσυγχρονίζει, κάνοντάς την όπλο: η "ρυθμική δόνηση" των σφαιρών γίνεται μέσο καταστροφής, υπονοώντας ότι η τέχνη μπορεί να νικήσει την τεχνολογία όχι με βία, αλλά με αισθητική υπεροχή.
Τα ρομπότ, από την άλλη, αντιπροσωπεύουν την απειλή του ολοκληρωτισμού και της απώλειας ατομικότητας. Ο Merritt προβάλλει τα ρομπότ ως "κρυφή κυβέρνηση" που ελέγχουν τον κόσμο, διαταράσσοντας την κοσμική αρμονία. Δεν είναι απλοί εχθροί, αλλά σύμβολα μιας κοινωνίας όπου η δημιουργικότητα καταπιέζεται. Η "αισθητική ενόχληση" που νιώθει ο Narodny από τις μηχανικές παρεμβάσεις τους – σαν "φάλτσα νότα" στο σύμπαν – μετατρέπει την ιστορία σε αλληγορία: η τέχνη δεν είναι πολυτέλεια, αλλά αναγκαιότητα για την επιβίωση της ανθρωπότητας. Η επίλυση, μέσω ενός "μουσικού θανάτου", είναι ποιητική εκδίκηση: ο Narodny χρησιμοποιεί δονήσεις για να "σπάσει" τα ρομπότ, όπως ένας μαέστρος διορθώνει μια κακοφωνία. Σε σχέση με άλλα έργα του Merritt, όπως το The Metal Monster (1920), όπου μηχανές ζωντανεύουν, εδώ η απειλή είναι πιο φιλοσοφική: όχι η εξέγερση των μηχανών, αλλά η σταδιακή υποταγή του ανθρώπου. Αυτό προοιωνίζει μεταγενέστερα έργα, όπως το I, Robot του Asimov, αλλά με ρομαντική χροιά.
Συμβολικά, η "μουσική των σφαιρών" ενώνει επιστήμη και μυστικισμό, αντανακλώντας τις επιρροές του Merritt από αρχαίες μυθολογίες και σύγχρονες θεωρίες (π.χ. ακτίνες κοσμικών ακτινοβολιών). Η ιστορία κριτικάρει τον υλισμό: τα ρομπότ, χωρίς ψυχή, δεν μπορούν να "ακούσουν" την αρμονία, άρα είναι καταδικασμένα. Ωστόσο, η λύση είναι ελιτίστικη – μόνο ο υπεράνθρωπος σώζει τον κόσμο – αποκαλύπτοντας μια ρομαντική, σχεδόν νιτσεϊκή άποψη για την τέχνη ως δύναμη των εκλεκτών.
Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:
https://freeread.de/@RGLibrary/Abraha...
Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης
Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με όρους Creative Commons BY-NC (αναφορά σε δημιουργούς - μη εμπορική χρήση).
Информация по комментариям в разработке