Скачать или смотреть Maydalanish | Cleavage | Embrional rivojlanishning birinchi haftasi

⦁ Maydalanish → blastomerlar deb ataladigan kichik hujayralarni hosil qilish uchun zona pellucida ichida zigotaning takroriy mitotik segmentatsiyasi jarayonidir.
► Maydalanishda urug'langan tuxum hujayra bo'linib, 2 hujayrali, 4 hujayrali, 8 hujayrali va hokazolarni (blastomerlarni) hosil qiladi;
► Davomiyligi → urug'lantirilgandan keyin implantatsiyaga qadar 6-7 kungacha;
► Joyi: U fallopiy naychasining ampulasidan implantatsiya joyiga yetguncha davom etadi;
► Goloblastik bo’linish → ya'ni, hujayralar sitoplazmasi orqali to'liq bo'linadi;
► Assimmetrik bo’linish → ya'ni, ilk hujayra bo'linishlarida qiz hujayralar hajmi teng emas (ya'ni, bir hujayra boshqasiga qaraganda ko'proq sitoplazma oladi);
► Asinxron bo’linish → ya'ni, bir vaqtning o'zida faqat bitta hujayra bo'linadi;
► Maydalanish → avval morula va keyinroq blastotsist shakllanishiga qaratilgan.
⦁ Zigota → quyidagi tarzda turli bosqichlarni hosil qilish uchun birin-ketin bo'linishni davom ettiradi:
1-bo'linish: 2 hujayrali bosqich (urug'langandan keyin 30 soat o'tgach) 1-kun;
2-bo'linish: 4 hujayrali bosqich (urug'lanishdan 40-50 soat o'tgach) 2-kun;
3-bo'linish: 8 hujayrali bosqich (urug'langandan keyin 72 soat o'tgach) 3-kun;
4-bo'linish: 16 hujayrali bosqich - morula (urug'lanishdan 96 soat keyin) 4-kun.
→ Blastomerlar sakkiz hujayrali bosqichgacha totipotentdir, ya'ni, har bir blastomera o'z-o'zidan to'liq embrion hosil qilishi mumkin.
▴ Totipotentlik deganda, organizmdagi har bir hujayraga, shu jumladan, ekstraembrional to'qimalarga farqlanishi mumkin bo'lgan ildiz hujayralar (stem cells) tushuniladi.

Morulaning shakllanishi (4-kun)
⦁ Morula:
◾ 16 hujayrali bosqichi tutga (lotincha, morum – tut, so’zidan olingan) o'xshaydi; shuning uchun, morula deb ataladi.
◾ Morula quyidagilardan iborat:
▴ Keyinchalik embrionni hosil qiluvchi ichki hujayra massasi yoki embrioblast;
▴ Embrion qoplamini hosil qiluvchi tashqi hujayra massasi yoki trofoblast:
P.S. Trofoblast → trofektoderma deb ham ataladi;
◾ Morula → zona pellucida bilan qoplangan.

Blastotsistning shakllanishi (5-kun)
⦁ Morula hujayralari bo'linishda davom etadi va 32-64 blastomerli hujayrani hosil qiladi;
⦁ Bachadon suyuqligi zona pellucida orqali asta-sekin kiradi va morulaning hujayralararo bo'shliqlarida to'planadi;
⦁ Yig'ilgan suyuqlik blastotsel deb ataladigan yagona bo'shliqni hosil qilish uchun birlashadigan bo'shliqlarni hosil qiladi;
⦁ Blastotselning tashqi yassilangan qoplamali massa hujayralari trofoblastni, ichki hujayra massasi esa embrioblastni (20-30 tacha pluripotent hujayralardan iborat) hosil qiladi;
▴ Pluripotentlik → ektoderma, mezoderma va endodermaga ajrata oladigan ildiz hujayrasini (stem cells) anglatadi.
⦁ Shunday qilib, blastotsel, trofoblast va embrioblast → blastotsistni hosil qiladi;
⦁ Embrioblastning trofoblast bilan biriktirilgan tomoni embrion yoki animal qutb, qarama-qarshi tomoni esa abembrional qutbdir;
⦁ Embrioblast bilan aloqada turadigan trofoblast → qutbli trofoblast, qolgan qismi esa mural trofoblast deyiladi.
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
👍 "Layk" tugmasini bosishni unutmang!
🔥 Kommentariyada savol yoki fikrlaringizni qoldiring!
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
📔 Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Dudek Ronald W. (ed.) BRS Embryology
2. Langman's_Medical_Embryology_Longmans
3. Netter_F_H_,_Cochard_L_R_Netter's_Atlas_of_Human_Embryology
4. Textbook of Human Embryology
5. V Subhadra Devi Inderbir Singh's - Human Embryology 2017 Jaypee Brothers
6. Vishram Singh Embryology 2nd edition
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
⚡️ Video yozishda foydalanilgan programmalar va jihozlar:
🎬 Obs Studio 27.1.3 (64-bit)
🖥 Gaomon Tablet plansheti
🎙 Boya BY-M1 mikrofoni
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬