Скачать или смотреть วิปัสสนา ภยญาณ อาทีนวญาณ นิพพิทาญาณ มุญจิตุกัมยตาญาณ ปฏิสังขาญาณ สังขารุเปกขาญาณ

ภยญาณ ปัญญาที่พิจารณาสังขตธรรมทั้งหลายโดย “ความเป็นของน่ากลัว”

อาทีนวญาณ ปัญญาที่พิจารณาสังขตธรรมทั้งหลายโดย “ความเป็นโทษ”

นิพพิทาญาณ ปัญญาที่พิจารณาสังขารทั้งหลายโดย “อาการเบื่อหน่าย”

มุญจิตุกัมยตาญาณ คือญาณที่มีความปรารถนาใคร่จะพ้นจากรูปนาม โดยพิจารณาเห็นรูปนามเป็นของน่ากลัว มีทุกข์ มีโทษ เป็นเหยื่อลวงให้หลงติดอยู่ในวัฏฏสงสาร เป็นสังขารปรุงแต่งให้ได้รับความเดือดร้อน และมีความแปรปรวนอยู่เป็นนิตย์ จิตก็เกิดความเบื่อหน่าย อยากออก อยากหนี อยากหลุด อยากพ้นจากสังขาร อยากพ้นจากสังสารวัฏ ใจก็น้อมไปสู่พระนิพพาน ที่เป็นวิสังขารธรรม

ปฏิสังขาญาณ ญาณที่พิจารณาเห็นรูปนาม โดยขะมักเขม้นต่อจากมุญจิตุกัมยตาญาณ

สังขารุเปกขาญาณ ญาณที่พิจารณาเห็นรูปนาม โดยอาการวางเฉย ในสังขารนิมิตอารมณ์

พระอาจารย์ธีรชโย
วัดพระธาตุหนองสามหมื่น จ.ชัยภูมิ