Rzecz o mazurkach
Aleksandra Demowska-Madejska – altówka
Wojciech Pyrć – fortepian
słowo o muzyce – Kinga Krzymowska-Szacoń
PROGRAM:
Henryk Szopowicz–3 Mazurkiop. 2 na altówkę i fortepian
Witold Friemann– Mazurki na altówkę i fortepian:
op. 84: Mazurek F-dur i f-moll, nocturn „Alla mazurka” e-moll
op. 244: Mazurki c-moll i G-dur;
Mazurek g-moll op. 383
Witold Friemann– Taniec góralski na altówkę i fortepian
Jan Ekier –2 Mazurki op.2 na fortepian solo
Witold Rudziński –Sonata na altówkę i fortepian
cz. I Masovienne
cz. II Aria
cz. III Gigue
Przywracanie do artystycznego „obiegu” utworów zapomnianych i rzadko
goszczących na scenach muzycznych jest jednym z podstawowych założeń festiwalu
Fonie Lublina. Tym razem zachęcamy Państwa do wysłuchania niezwykle
oryginalnego programu, obejmującego m.in. wcześniej niewykonywane Mazurkina
altówkę i fortepian Witolda Friemanna, które Aleksandra Demowska-
Madejska i Wojciech Pyrć odnaleźli w zbiorach Biblioteki Narodowej, po czym
odrestaurowali i opracowali. Autorski projekt artystów obejmuje też m.in. utwory
Henryka Szopowicza i Witolda Rudzińskiego, nawiązujące do polskiego
folkloru i w sposób szczególny wiążące się z postacią Mieczysława Szaleskiego,
wybitnego pedagoga – altowiolisty.
W centrum proponowanego programu znalazły się mazurki, a więc stylizacje
tańców takich jak szybki oberek, energiczny mazur czy liryczny kujawiak. Owa
miniatura instrumentalna kojarzy nam się przede wszystkim z Fryderykiem
Chopinem – i słusznie, bowiem to właśnie w jego twórczości mazurki stały się
swoistym kulturowym symbolem. Kompozytorzy kolejnych generacji naśladowali
twórczość mistrza z większym lub mniejszym powodzeniem (w tzw. salonach
nastałaprawdziwa „mazuromania”). Mniej znanym twórcą mazurków pozostaje dziś
Henryk Szopowicz, choć w XIX wieku, za życia kompozytora, jego mazurki były dość
popularne. Można powiedzieć, że gatunek ten zdominował twórczość Szopowicza –
kompozytora-amatora, z zawodu lekarza. Henryk Szopowicz, zaledwie kilka lat
młodszy od Chopina, pisał głównie utwory fortepianowe w typie mazurków. Krytycy
określali je jako „miłe i sympatyczne”, a gdy niektórzy zarzucali im zbytnią
„dosadność”, artysta odpowiadał, że czerpał z oryginalnych, tańczonych mazurów o
takim właśnie charakterze.
Rozpoczynające koncert Trzy piosnki z zakrojem mazura (Troischansonettesà
la masure): a-moll, D-dur i h-moll Szopowicz napisał w połowie XIX wieku, zaś sto
lat później wspomniany już Mieczysław Szaleski opracował wersję na altówkę i
fortepian.
Życiorys Witolda Friemanna można byłoby z łatwością wykorzystać nie w
jednym, a w kilku scenariuszach filmowych. Artysta ten miał szwedzko-lubelskie
korzenie, jego ojciec był powstańcem styczniowym, a on sam podczas I wojny
światowej działał jako snajper w rejonie Kaukazu. W kolejnych latach był m.in.
nauczycielem gry na fortepianie w zakładzie dla niewidomych w Laskach. Był
autorem ok. 1300 utworów, zamkniętych w blisko 400 opusach. W dorobku
kompozytora znalazły się również jedyne bodajże mazurki XX-wieczne oryginalnie
pisane z myślą o altówce i fortepianie. O mazurkach Friemanna (a samych
fortepianowych napisał blisko 250) pisano, że ”posiadają fakturę fortepianową o
wybitnej pianistyczności, a harmonia bezustannie wędruje po różnych
tonacjach”.Podczas koncertu zaprezentowany zostanie także Taniec góralski,
napisany przez Friemanna w roku 1947, a wydany kilka lat później za sprawą
wspominanego już Mieczysława Szaleskiego.
Jan Ekier znany jest dziś raczej jako pianista (jeden z laureatów III Konkursu
Chopinowskiego z 1937 roku) oraz redaktor Wydania Narodowego Dzieł Fryderyka
Chopina. Tymczasem artysta, urodzony w 1913 roku w rodzinie o bogatych tradycjach
muzycznych, by też uznanym kompozytorem, w dorobku którego znajdują się nie
tylko utwory fortepianowe, ale też orkiestrowe, sceniczne, a nawet muzyka filmowa.
Wiele spośród tych dzieł inspirowanych było polskim folklorem, który Ekier cenił
szczególnie – w katalogu dzieł kompozytora znalazły się m.in. prezentowane podczas
koncertu fortepianowe Mazurki op. 2.
Zapraszamy!
dr Kinga Krzymowska-Szacoń
Partnerzy: Fundacja PZU, Stowarzyszenie Autorów ZAIKS, Związek Artystów
Wykonawców STOART, Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Lublinie, Instytut
Muzyki Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Projekt zrealizowany dzięki wsparciu Miasta Lublin, współfinansowany z budżetu
Województwa Lubelskiego.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i
Sportu pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego, w
ramach programu „Muzyka”, realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca.
Информация по комментариям в разработке