Скачать или смотреть Nomina Sacra. Święte skróty wczesnego chrześcijaństwa

Doceń naszą pracę i postaw nam kawę! https://buycoffee.to/podcasthistorykow

W najstarszych papirusach i kodeksach chrześcijańskich napotykamy na coś, co z pozoru wygląda na ciekawostkę paleograficzną: pewne imiona, określenia i nazwy zapisywane są w sposób, który wskazuje na ich wyróżnienie. Chodzi o specjalnie zaznaczony zapis skrótowy, który dotyczy bardzo konkretnych słów i nie może być tłumaczony jedynie celami utylitarnymi. Taki system zostaje zaadaptowany również na inne podłoża językowe, w dłuższej zaś konsekwencji wpływa na rozwój sztuki chrześcijańskiej (podpisy na ikonach). W badaniach nad NT określa się go system jako „nomina sacra” („święte imiona / nazwy”). Jakie znaczenie ma on dla tekstu biblijnego? Czy utrudnia nam odczytanie danej lekcji? Czy obecność „świętych imion” mogła powodować niejasności doktrynalne?

Co znajdziesz w odcinku?
00:00 Wstęp
00:51 Czym są nomina sacra?
03:55 Najczęściej skracane słowa
07:31 Nietypowe formy skrótów
09:35 Formy: skróty, ligatury, staurogramy
14:47 Przeniesienie systemu na grunt łaciński?
17:39 Problemy interpretacyjne
18:52 Dlaczego jedne słowa stawały się nomina sacra, a inne nie?
21:24 Stopniowa sakralizacja określeń?
23:37 Nomina Sacra poza Nowym Testamentem (np. papirus Egerton 2)
27:39 Nomina sacra a krytyka tekstualna. Kto objawił się w ciele? (1 Tm 3,16)
33:32 Nomina sacra a krytyka tekstualna. Jezus "Synem Bożym" w Mk 1,1?
39:10 Nomina sacra a krytyka tekstualna. Inne przykłady
41:12 Podsumowanie i wnioski

Autorzy Podcastu:
Sławomir Poloczek, historyk starożytności (doktorat na Wydziale Historii UW), specjalizujący się w badaniach nad dziejami religii hebrajskiej, wczesnym chrześcijaństwem i relacjami obu wobec "pogańskich" kultur ościennych. Publikacje naukowe: https://uw.academia.edu/S%C5%82awomir...

Piotr Łapiński, historyk niepraktykujący, pasjonat historii i dobrych opowieści.

Źródła i podstawowa bibliografia przedmiotu (wybór):
Novum Testamentum Graece et Latinae, ed. E. Nestle, K. Aland, B. Aland et al., (wyd. 26) Stuttgart 1979
The Egerton Gospel (Egerton Papyrus 2 + Papyrus Köln VI 255), ed. oprac. L.R. Zelyck, Leiden-Boston 2019
Fascimile of the Codex Alexandrinus, British Museum, London 1881
Grecko-Polski Nowy Testament, wydanie interlinearne z kodami gramatycznymi, tłum. oprac R. Popowski, M. Wojciechowski,Warszawa 1995
B.D. Ehrman, Przeinaczanie Jezusa. Kto i dlaczego zmieniał Biblię, tłum. M. Chowaniec, Warszawa 2009
L. Traube, Nomina sacra, Munich 1906
C.H. Roberts, „Nomina sacra: Origins and Significance”, (w:) C.H. Roberts, Manuscript, Society and Belief in Early Christian Egypt. The Schweich Lectures 1977 , Oxford 1979
N.D. Ehrman, The Orthodox Corruption of the Scripture. The Effect of Early Christian Controversies on the Text of the New Testament, New York-Oxford 1993
L.W. Hurtado, The Earliest Christian Artifacts: Manuscripts and Christian Origins, Grand Rapids MI- Cambridge 2006, zwł. s. 69-120
I.M. Puică, „Abbreviations and symbols founded in Biblical manuscripts and Christian Irons”, European Journal of Science and Technology 6/3 (2010), s. 1-21
Internet: bibliepolskie.pl [strona porównująca polskie przekłady Biblii
Codex Sinaiticus-Home [strona zawierająca zdigitalizowany Kodeks Synajski]
Tagi: Biblia, Nowy Testament, apokryfy, rękopisy, papirusy, pergaminy, manuskrypty, krytyka tekstualna, biblistyka, papirologia, epigrafika, paleografia, archeologia, kultura grecko-rzymska, wczesne chrześcijaństwo, ewangelie, nomina sacra, Jezus, Egipt, Rzym, starożytny Rzym, starożytna Grecja, Cesarstwo Rzymskie, Ehrman, Kodeks Synajski, Kodeks Aleksandryjski, spory doktrynalne, starożytność, antyk, późny antyk, język hebrajski, język grecki, koine