Скачать или смотреть በፅንሱ ላይ የጄኔቲክ መዛባት የሚፈጠርባቸው ምክንያቶች እና መፍትሄው | Causes of genetic disorder on the fetus and treatment

የጄኔቲክ መዛባት የሚከሰተው በሕፃኑ ክሮሞሶም ወይም ጂኖች ውስጥ ችግር ሲፈጠር እና በህፃኑ ላይ የአካል ጉድለትን ወይም በሽታዎችን ሲያመጣ ነው።

በሰውነታችን ውስጥ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ሴሎች (ህዋሶች) አሉን። በእያንዳንዱ ሕዋስ ውስጥ 46 ክሮሞሶምች አሉ። እነዚህ ክሮሞዞሞች 23 ጥንድ ሆነው ይገኛሉ። ግማሹ ክሮሞሶም ከእናት እና ግማሹ ከአባት ይተላለፋሉ። እነዚህ ክሮሞሶሞች በውስጣቸው ዲ ኤን ኤ ወይም ጂኖች ይይዛሉ።
ዲኤን ኤ እንዴት እንደምንመስል እና ሰውነታችን እንዴት እንደሚዳብር እና እንደሚሰራ መመሪያ የሚሰጥ code ነው። እነዚህ መመሪያዎች ከዓይናችን ቀለም እስከ በሽታ የመጋለጥ እድላችን ይደርሳል። በእነዚህ መመሪያዎች (code) ውስጥ ጎጂ ለውጥ ሲከሰት የሕፃኑን እድገት ሊለውጥ ይችላል።

የጄኔቲክ መዛባት ያለባቸው ሕፃናት አዝጋሚ የአእምሮ እና የአካል እድገቶች፣ የአካል መዛባት እና ለዕድሜ ልክ ህመሞች ሊጋለጡ ይችላሉ። አንዳንድ የጄኔቲክ በሽታዎች በዘር የሚተላለፉ ናቸው። ማለትም የጄኔቲክ ለውጥ ከወላጆቻቸው ይተላለፋል። አንዳንዶቹ የጄኔቲክ መዛባቶች ደግሞ በሕፃኑ ላይ ለመጀመሪያ ጊዜ ሊከሰቱ ይችላሉ።

🔥ለጄኔቲክ መዛባት ተጋላጭ የሚያደርጉ ነገሮች
➣ በቤተሰብ የጄኔቲክ መዛባት ካለ
➣በፊት የወለዳችሁት ልጅ የጄኔቲክ መታወክ ካለበት
➣አንዱ ወላጅ የክሮሞሶም መዛባት ካለው
➣ የእናትዬው ዕድሜ (35 ወይም ከዚያ በላይ) ከሆነ
➣ የአባትየው ዕድሜ (40 ወይም ከዚያ በላይ)
➣በተደጋጋሚ የፅንስ መጨንገፍ ከገጠማችሁ
➣ ያለ ጊዜው መወለድ ካጋጠማችሁ

አንዳንድ በፅንሱ ላይ የሚኖሩ የወሊድ ጉድለቶች ፣ የእድገት መዘግየቶች እና ህመሞች በእርግዝናችሁ ጊዜ ለመድሃኒት፣ ለአልኮል ወይም ለሌሎች ሁኔታዎች በመጋለጥ ሊከሰቱ የሚችሉ ናቸው።

🔥የጄኔቲክ መዛባት አይነቶች
በእርግዝና ወቅት ሊታዩ የሚችሉ በርካታ አይነት የጄኔቲክ መዛባቶች አሉ።
➣የ ነጠላ የጂን መዛባት (single gene disorder )
ይህ የሚከሰተው የአንድ ጂን ለውጥ በሽታን ሲያመጣ ነው። ለምሳሌ ሳይስቲክ ፋይብሮሲስ፣ sickle አኒሚያ፣ ሄሞፊሊያ እና ማርፋን ሲንድረም ይገኙበታል።

➣የክሮሞሶም እክሎች
የሚከሰተው በህፃኑ ላይ የጎደሉ ወይም ተጨማሪ ክሮሞሶምች ወይም ያልተሟሉ ክሮሞዞሞች ሲኖሩ ነው።
ዳውን ሲንድሮም ፣ በጣም የተለመደው የክሮሞሶም መዛባት ነው የሚከሰተውም በተጨማሪ ክሮሞዞም ቁጥር ነው። የክሮሞዞም እክሎች በብዛት ከወላጆች የሚተላለፍ ነው።
➣ ውስብስብ የጄኔቲክ መዛባት (complex disorder )
የሚከሰተው በጄኔቲክ እክል እና በአካባቢ ሁኔታዎች ጥምረት ነው። ይህ መሆኑ አደጋው ለማን እንደሆነ ለመገመት አስቸጋሪ ያደርገዋል።ለምሳሌ የልብ ጉድለቶች፣ የከንፈር መሰንጠቅ ወይም የላንቃ መሰንጠቅ፣ እና የአከርካሪ አጥንት በሽታ ተጠቃሽ ናቸው።

➣Teratogenic disorder
ይህ የሚከሰተው ፅንሱ በእርግዝና ወቅት ያልተለመዱ ነገሮችን ለሚያስከትሉ ንጥረ ነገሮች ሲጋለጥ ነው። teratogen substance ይባላሉ። በመጀመሪያዎቹ የእርግዝና ሶስት ወራቶች ፅንሱ ሁሉም የአካል ክፍሎች የሚዳብሩበት ጊዜ ስለሆነ አካሎቹ በጣም ስሜታዊ ናቸው። ቴራቶጅን አልኮል፣ መድሐኒቶች፣ እርሳስ፣ ከፍተኛ ጨረር ፣ ኢንፌክሽኖች እና መርዛማ ንጥረ ነገሮች ያካትታሉ።

🔥የጄኔቲክ በሽታዎች እንዴት ይታወቃሉ
ለጄኔቲክ በሽታዎች ሁለት ዓይነት ምርመራዎች አሉ. ➣screening test (የማጣሪያ ሙከራዎች )
ይህ ምርመራ ልጃጅሁ ለ አንዳንድ የዘረመል መታወክ አደጋ ተጋላጭነቱን ያረጋግጣል።
ይህ ምርመራ የደም ምርመራ በማድረግ እንዲሁም የምራቅ sample ን ከወላጆቹ በመውሰድ በእነሱ ጂን ላይ የጄኔቲክ ለውጥ እንዳለ ወይም የጄኔቲክ መዛባት እንዳለ ከእርግዝና በፊት ለማወቅ ይረዳል። ናሙናውን በእርግዝና ጊዜም መውሰድ ይቻላል።
ሌላው ደግሞ ከአራተኛው የእርግዝና ወር ጀምሮ የሚደረገው ሲሆን ከእናትየው ደም በመውሰድ አሊያም የአልትራሳውን ምርመራ በማድረግ በፅንሱ ላይ የጄኔቲክ ማዛባት እንደሚኖርበት ለማወቅ የሚረዳ ነው።

➣diagnostic test
ይህ ምርመራ በእርግዝና ወቅት የሚደረግ ነው።
በዚህ ምርመራ ልጁ የዘረመል እክሎች እንዳለበት ማወቅ ይቻላል።
ይህ ምርመራ በመጀመሪያው የእርግዝና 3 ወራቶች የእትብት ህዋስ ናሙናን በመውሰድ ይካሄዳል።
እንዲሁም የእንሽርት ውሃን በመውሰድም ይካሄዳል።

🔥የጄኔቲክ መዛባትን እንዳይከሰት ስጋቱን እንዴት መቀነስ ይቻላል?

➣ከእርግዝናችሁ በፊት ፎሊክ አሲድን መውሰድ መጀመር
➣በጊዜ መውለድ
➣የእንቁላል ጥራትን እና የስፐርም ጥራትን ማሻሻል
➣ዘወትር እንቅስቃሴ በማድረግ ንቁ መሆን
➣አልኮልን ፣ መድሃኒቶችን በእርግዝናችሁ ወቅት ማስወገድ
➣ጤናማ የሰውነት ክብደት መያዝ
➣ጤናማ አመጋገብ መያዝ
➣መደበኛ የፅንስ ክትትል ማድረግ

#genetics
#እርግዝና
#youtube