Скачать или смотреть Những nghi vấn về lịch sử Đền Cửa Ông - Quảng ninh.

Sai lầm lịch sử về một vùng đất, bắt nguồn từ một bài thơ.
Chuyện này rất hi hữu. Nghĩa là theo tôi biết, ở nước ta, dường như mới chỉ xảy ra duy nhất có 1 lần ở vùng đất Quảng Ninh hiện nay mà thôi. Bài thơ khởi nguồn cho những sai lầm nghiêm trọng đó là bài "Phóng cuồng ca" của Trần Tung, thiền sư thời Trần, bản dịch của Hòa thượng Thích Thanh Từ như sau:
Trời đất liếc trông chừ sao thênh thang
Chống gậy rong chơi chừ phương ngoại phương.
Hoặc cao cao chừ mây đỉnh núi
Hoặc sâu sâu chừ nước trùng dương.
Đói thì ăn chừ cơm tùy ý
Mệt thì ngủ chừ nào có quê hương.
Hứng lên chừ thổi sáo không lỗ
Chỗ lặng chừ đốt giải thoát hương.
Nhọc chút chừ nghỉ đất hoan hỉ
Khát uống no chừ thang tiêu dao.
Qui Sơn láng giềng chừ chăn con trâu nước
Tạ Tam đồng thuyền chừ hát khúc Thương Lang.
Thăm Tào Khê chừ chào Lư Thị
Viếng Thạch Đầu chừ sánh lão Bàng.
Vui ta vui chừ Bố Đại vui
Cuồng ta cuồng chừ Phổ Hóa cuồng.
Chao! Chao! Chừ giàu sang mây nổi
Năm tháng chừ cửa sổ ngựa qua.
Đi càn chừ đường quan hiểm trở
Chịu sao chừ ấm lạnh tình đời.
Sâu thì xắn chừ cạn thì vén.
Dùng thì hành chừ bỏ thì tàng.
Buông bốn đại chừ đừng nắm bắt
Tỉnh một đời chừ thôi chạy quàng.
Thỏa nguyện ta chừ được sở thích
Sống chết bức nhau chừ nơi ta ngại gì?
Bài thơ này rất nổi tiếng trong thơ Thiền Việt Nam, được coi như một kiệt tác. Tác giả là Trần Tung, nhưng Bùi Huy Bích, một học giả lớn cuối đời Lê lại ghi tác giả là Trần Quốc Tảng. Tất cả bắt nguồn từ sự nhầm lẫn tệ hại này. Trong "Hoàng Việt văn tuyển", Bùi Huy Bích khẳng định: "Trần Ninh vương Quốc Tảng là con cả của Hưng Đạo", "tự đặt hiệu là Tuệ Trung thượng sĩ, thường cưỡi thuyền ở khúc Cửu giang, ngâm thơ và sáng tác Phóng cuồng ca".
Chỉ hơn 2 dòng mà có đến 5 cái sai và cái sai nào cũng nghiêm trọng. "Ninh vương" tên tước đầy đủ là Hưng Ninh vương, vua Thánh Tông nhà Trần phong cho Trần Tung, anh ruột Trần Quốc Tuấn, bác ruột Trần Quốc Tảng, chứ không phải phong cho Quốc Tảng. Quốc Tảng là con thứ 3 chứ không phải là "con cả của Hưng Đạo".
Tuệ Trung thượng sĩ là pháp danh của Trần Tung (Trần Tung là anh ruột vợ vua Thánh Tông, đi tu Phật từ năm 13 tuổi) không phải Quốc Tảng tự đặt hiệu cho mình. Và bài "Phóng cuồng ca" là sáng tác của Trần Tung, là 1 trong 49 bài thơ của Trần Tung mà vua Trần Nhân Tông chép trong "Tuệ Trung thượng sĩ hành trạng" lưu truyền hàng mấy trăm năm trong nhà chùa, cùng với nhiều sách Phật.