Скачать или смотреть ชวนรู้จักประวัติความเป็นมาของ "ธงเกตุ" หรือในปัจจุบันเรียกว่า "ธงฉาน"

ความเป็นมาของธงเกตุ หรือในปัจจุบันเรียกว่า "ธงฉาน" เป็นธงที่ใช้ชักที่หัวเรือรบและเรือหลวง

ธงฉานของไทยเริ่มมีใช้ขึ้นครั้งแรกในรัชสมัยรัชกาลที่ 4 โดยทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ใช้ธงรูปช้างเผือกเปล่า (ไม่ทรงเครื่องและไม่ยืนแท่น) หันหน้าเข้าเสา โดยมีพื้นธงเป็นสีขาบชัก ชักไว้ที่หัวเรือหลวง เพื่อให้สามารถแยกแยะความแตกต่างระหว่างเรือค้าขายของเอกชนสยามกับเรือหลวงได้ชัดเจน และพระราชทานนามธงนี้ว่า "ธงเกตุ"

เมื่อขึ้นแผ่นดินพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ได้มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติว่าด้วยแบบอย่างธงสยาม ร.ศ. 110 (พ.ศ. 2434) โดยทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ กำหนดให้ใช้ธงช้างเผือกทรงเครื่องยืนแท่นบนพื้นสีขาบเป็นธงฉานแทนธงแบบเดิม (แต่ยังคงเรียกชื่อธงว่า ธงเกตุ) ต่อมาพระราชบัญญัติธง พระพุทธศักราช 2453 ได้มีการเปลี่ยนชื่อธงเกตุ เป็นชื่อ "ธงฉาน"

หลังจากธงเกตุได้ถูกเปลี่ยนชื่อเป็นธงฉานในปี พ.ศ. 2453 ต่อมาในพระราชบัญญัติแก้ไขพระราชบัญญัติธง พ.ศ. 2460 ใน มาตรา 4 ได้มีการแก้ไขแบบธงฉานอีกครั้งหนึ่ง โดยมีลักษณะคือมีพื้นเป็นธงไตรรงค์ ตรงกลางของผืนธง มีรูปจักรแปดแฉก แฉกของจักร เวียนไปทางซ้าย และมีสมอสอดวงจักร ภายใต้พระมหามงกุฎ รูปเหล่านี้เป็นสีเหลือง และประกาศใช้ครั้งแรกเมื่อวันที่ 28 กันยายน พ.ศ. 2460 หลังจากนั้นลักษณะและรูปแบบของธงฉานนับจากปี พ.ศ. 2460 ก็ไม่มีการปรับเปลี่ยนรูปแบบใดๆ คือยังคงใช้แบบเดิมจนถึงพระราชบัญญัติธงฉบับล่าสุดคือ พระราชบัญญัติธง ปี พ.ศ. 2522