Скачать или смотреть Dr.भगवान कापसे हे प्रसिद्ध कृषी तज्ज्ञ आहेत, जे गटशेती आणि केसर आंबा, शेती क्षेत्रात महत्वाचे कार्य

डॉ. भगवान कापसे यांचे गटशेतीतील कार्य:
डॉ. कापसे यांनी शेतकऱ्यांना एकत्र करून गटशेतीच्या माध्यमातून शेतीत सुधारणा कशी करावी यावर भर दिला आहे. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली अनेक शेतकरी गट तयार झाले आहेत, ज्यांनी खालील गोष्टी साध्य केल्या आहेत:

सामूहिक खरेदी आणि विक्री: बियाणे, खते, औषधे यांची सामूहिक खरेदी करून खर्चात बचत केली.

तांत्रिक मार्गदर्शन: सुधारित पद्धतीने पाणी व्यवस्थापन, कीड नियंत्रण, आणि यांत्रिकीकरण.

नफा वाढवणे: उत्पादनाची गुणवत्ता सुधारल्यामुळे शेतकऱ्यांना जास्त दर मिळू लागले.

नवीन तंत्रज्ञानाचा अवलंब: गटशेतीत ड्रिप इरिगेशन, सोलर पंप, माती परीक्षण यांसारख्या तंत्रज्ञानाचा वापर केला जातो.

केसर आंबा शेतीतील कार्य:
डॉ. कापसे यांनी केसर आंब्याच्या लागवडीसाठी शेतकऱ्यांना योग्य मार्गदर्शन केले आहे:

योग्य हवामान आणि जमिनीची निवड

सेंद्रिय पद्धतीने शेती

नर्सरीद्वारे दर्जेदार कलमे पुरवणे

प्रशिक्षण शिबिरे आणि मार्गदर्शन

निर्यातीसाठी गुणवत्ता नियंत्रण

त्यांच्या प्रेरणेमुळे अनेक शेतकऱ्यांनी केसर आंब्याची लागवड करून चांगले उत्पन्न मिळवले आहे.

निष्कर्ष:
डॉ. भगवान कापसे यांच्या कार्यामुळे महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांमध्ये गटशेती आणि केसर आंबा शेतीबाबत जागरूकता वाढली असून, त्यांनी शेतीला एक शास्त्रीय आणि व्यवसायिक दृष्टिकोन दिला आहे.
१. गटशेती (Group Farming)
प्रवर्तक व तज्ज्ञ – १९९६ मध्ये त्यांनी गटशेतीचे महत्त्व समजावून देऊन विविध लोकांमध्ये कार्यशाळा घेतल्या ज्यांत खर्च बचत, बाजारात चांगले दर मिळवणे, संयुक्त कीड नियंत्रण यावर भर होता

ब्रँडिंग व मार्केटिंग – त्यांनी शेतीमालाच्या पॅकिंग व ब्रँडिंगबाबत मार्गदर्शन केले. आदिलगड, अकॉलादेवी इत्यादी ठिकाणी गटशेतीद्वारे स्थानिक शेतकऱ्यांना बाजार पुरवठा व पॅकिंग सुलभ करीत आले
सफल प्रयोग – जिरडगाव – केसर आंब्याच्या गटशेतीत त्यांनी नेतृत्व केले ज्यामुळे लंडनसकट परदेशी बाजारपेठेत निर्यात सक्षम झाले


🥭 २. केसर आंबा शेती (Kesar Mango Farming)
निर्यातक्षम तंत्रज्ञान – केसर आंबा निर्यातीसाठी त्यांनी अमेरिका–युरोपमध्ये समुद्रमार्गे तंत्रज्ञान विकसित केले

.

मराठवाड्यातील विस्तार – औरंगाबाद व जालना या जिल्ह्यांत त्यांनी सातत्याने शेतकऱ्यांना प्रशिक्षण दिले. उद हरित क्रांतीत १००० एकरांवर केसर, ७०० एकरांवर मोसंबी, २०० एकर आवळा व २० एकर चिक्कू लागवड केली

उल्ट्रा-हाय डेंसिटी पद्धत – Dr. Kapse यांनी २००६ मध्ये उस्मानाबाद जिल्ह्यातील रुईढार गावात ३.५ एकरात ५०० झाडे लावून घन गुंथा लागवडीचा प्रयोग केला. त्यांनी प्रति एकर ६६६ झाडे सुचवली आणि तिसर्‍या वर्षापासून प्रति एकर तीन टन उत्पन्न मिळेल असे नमूद केले; हा प्रयोग मराठी प्रदेशात प्रमाणीकृत झाला आणि आता अंदाजे २०,००० हेक्टरमध्ये केसर आंबा लागवड केली जाते .

विदर्भात कार्यशाळा – यवतमाळात हिवरी येथील कार्यशाळेमध्ये त्यांनी पाणी व्यवस्थापनासाठी ड्रिप, फाटा संरचना, खत व्यवस्थापन इत्यादी बाबींवर प्रत्यक्ष मार्गदर्शन केले
#bjpindia #bjpmaharahtra #chhavaa
.

व्यावसायिक व आर्थिक फायदे – पुणे जिल्ह्यातील नारायणगाव येथे आयोजित चर्चासत्रात त्यांनी अतिघन केसर लागवडीने एक एकरातून प्रति वर्ष ३–४ लाख रुपये निव्वळ नफा होऊ शकतो, असे सांगितले
esakal.com

ब्रँड ‘महाके'सर’ योजना – सुमारे १५,००० हेक्टरामध्ये केसर आंबा लागवड होत असून, त्याचे वजन २५० ग्रॅमपर्यंत वाढवून ‘महाके'सर’ म्हणून ब्रँड करण्याचे उद्दिष्ट आहे .

🧭 निष्कर्ष:
डॉ. भगवानराव कापसे यांनी गटशेती, उच्च घनता लागवड, पॅकिंग ब्रँडिंग, तांत्रिक प्रशिक्षण आणि निर्यातक्षम तंत्रज्ञान या सर्व बाबींमध्ये महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन केले आहे. त्यांच्या पुढाकारातून केसर आंबा शेतीचा विस्तार मराठवाड्यात आणि विदर्भात झाला आणि त्याचा फायदा शेतकरी समुदायाला थेट झाला आहे.
#drkapse