Скачать или смотреть การใส่สายระบายทรวงอก (ICD ; intercostal drainage)

วิดีโอนี้เป็นการสอนทำหัตถการ การใส่สายระบายทรวงอก (Intercostal Drainage - ICD) โดย นพ. ศุภฤกษ์ (Dr. Suparauk G) ซึ่งเหมาะมากสำหรับนักศึกษาแพทย์และแพทย์จบใหม่ โดยเน้นเทคนิคที่ปลอดภัยและป้องกันภาวะแทรกซ้อน (Complications) ที่อาจเกิดขึ้น
นี่คือสรุปจุดสำคัญและ Tips & Tricks จากในคลิปครับ:
1. ข้อบ่งชี้ (Indications)
ใส่เมื่อมีภาวะผิดปกติในช่องเยื่อหุ้มปอด ได้แก่:
• ลมรั่ว (Pneumothorax)
• หนอง (Empyema)
• เลือด (Hemothorax) หรือน้ำ(effusion)
2. กายวิภาคและตำแหน่งที่ปลอดภัย (Anatomy & Safe Triangle)
• ตำแหน่งที่ใส่: ช่องซี่โครง (Intercostal space) ที่ 4, 5 หรือ 6
• แนวที่ใส่: Mid-axillary line (ระหว่างขอบหลังของ Pectoralis major และขอบหน้าของ Latissimus dorsi)
• ระวัง!: Neurovascular bundle (เส้นเลือดและเส้นประสาท) จะวิ่งเกาะอยู่ที่ "ขอบล่าง" ของซี่โครง
• Tip: ต้องใส่เครื่องมือและสายผ่านทาง "ขอบบน" ของซี่โครงล่างเสมอ เพื่อไม่ให้โดนเส้นเลือด/เส้นประสาท
3. การเตรียมอุปกรณ์ (Equipment)
• ขนาดสาย (ICD Size):
• ถ้าเป็นลม (Pneumothorax): ใช้เบอร์เล็กได้ (เช่น No. 16)
• ถ้าเป็นเลือด/หนอง: ควรใช้เบอร์ใหญ่ (No. 20, 24, 28) เพื่อการระบายที่ดี
• ชนิดของสาย:
• Tip สำหรับมือใหม่: หลีกเลี่ยงสายที่มีแกนเหล็กแหลม (Trocar) อยู่ข้างใน เพราะเสี่ยงแทงทะลุปอดหรือหัวใจได้ง่าย แนะนำให้ใช้สายพลาสติก/ซิลิโคนธรรมดา แล้วใช้วิธี Blunt dissection (แหวก) เอาจะปลอดภัยกว่า
4. ขั้นตอนการทำและเทคนิคสำคัญ (Procedure & Tips)
ท่าคนไข้: นอนหงาย ยกแขนขึ้นเหนือศีรษะ
1. ยาชา: ฉีด skin subcutaneous ลึกจน air/fluid ดูดกลับมาได้ (เข้า space) ถอยเข็มมานิดนึงแล้วฉีดที่เหลือ (พยายามฉีด parietal pleura ให้ชาเพราะเจ็บสุด)
2. การกรีดเปิด (Incision): กรีดประมาณ 1-2 ซม.
3. **การแหวก (Dissection) ** (สำคัญมาก!): ใช้ Clamp (Artery forceps) แหวกกล้ามเนื้อ
• Trick: หันปลายโค้งของ Clamp "ลงไปทางเท้าคนไข้" เสมอ เพราะถ้าหันขึ้นแล้วเรากระดกมือ ปลายแหลมอาจงัดไปโดน Neurovascular bundle ด้านบนจนเลือดออกรุนแรงได้
4. การใส่สาย:
• ใช้ Clamp หนีบปลายสาย ICD (ให้ปลายสายเสมอกับปลาย Clamp พอดี อย่าให้เกินหรือขาด)
• แทงเข้าช่องอก ทิศทาง Upward & Backward (ขึ้นบนและไปด้านหลัง)
5. การเย็บตรึง (Fixation):
• เย็บแบบ Mattress suture ให้ชิดขอบสาย เพื่อซีลรูแผลไม่ให้ลมรั่ว (air leak) รอบสาย
• ผูกไหมแบบ Sandal lacings (ผูกเงื่อนรัดสายให้แน่น) เพื่อกันสายเลื่อนหลุด
5. การเอาสายออก (ICD Removal)
ทำเมื่อปอดขยายตัวเต็มที่ หรือไม่มีลม/น้ำระบายออกมาแล้ว
• Tip การสอนคนไข้หายใจ: ให้คนไข้ "หายใจเข้าลึกสุด กลั้นไว้ แล้วผ่อนลมหายใจออก"
• จังหวะดึงสาย: ให้ดึงสายออกตอนช่วงที่คนไข้ "กำลังหายใจออก (Expiration)"
• เหตุผล: เพื่อป้องกันไม่ให้คนไข้สูดลมกลับเข้าไปในช่องอก (ถ้าดึงตอนหายใจเข้า แรงดันในอกจะเป็นลบ จะดูดลมเข้าแผล)
• การปิดแผล: เมื่อดึงสายออก ให้รีบรูดไหมที่ผูกรอไว้ (Mattress) ปิดปากแผลทันที หรือใช้ Vaseline gauze ปิดทับแน่นๆ แล้วแปะพลาสเตอร์ทับ (ทิ้งไว้ 48-72 ชม.)