TANGACHAQANOTLILAR TURKUMI : KAPALAKLAR | ТAНГAЧAҚAНОТЛИЛAР ТУРКУМИ : КAПAЛAКЛAР
To‘liq o‘zgarish bilan rivojlanadigan hasharotlar: tangachaqanotlilar turkumi:
Kapalaklar juda chiroyli va xilma-xil bo‘lib, ularning yer yuzida 150 000 ga yaqin, O‘rta Osiyoda bir necha mingga yaqin turlari tarqalgan (49-rasm). Kapalaklarning qanotlari mayda tangachalar bilan qoplangan. Shuning uchun ular tangachaqanotlilar deb ataladi. Qanotlarining rangi ana shu tangachalarga bog‘liq. Kapalaklar boshining ostida spiralga o‘xshab o‘ralgan xartumi bor. Xartum past ki jag‘ bilan pastki labning qo‘shilishidan hosil bo‘ladi. Kapalaklar gul nektari bilan oziqlanadi. Buning uchun ular xartumini to‘g‘rilab, gul ichiga suqadi va nektarini so‘rib oladi. Kapalaklar chuvalchangsimon lichinkasining tanasi bo‘g‘i ml arga bo‘lingan bo‘lib, qurt deb ataladi. Og‘iz organlari ham kapalaknikidan farq qilib, qattiq oziqni kemirishga mosl ashgan. Qurtning ko‘krak bo‘limida 3 juft haqiqiy oyoqlar, qorin bo‘limida 5 juft soxta oyoqlar bo‘ladi. Soxta oyoqlar yo‘g‘on, bo‘g‘imlarga bo‘linmaganligi va tovon qismida mayda ilmoqchalarning bo‘lishi bilan ko‘krak oyoqlardan farq qiladi. Qurtlar soxta oyoqlar yordamida harakat qiladi; ko‘krak oyoqlari bilan oziqni ushlab turadi.Karam kapalagi. Karam kapalagining qurti karam, sholg‘om, turp, achambiti kabi karamdoshlar oilasiga mansub o‘simlikl arning bargi bilan oziqlanadi. Uning qanotlari oq rangda bo‘lganidan oq kapalak ham deyiladi. Oldingi qanotlarining chetki qismida katta qora dog‘i bo‘ladi (47-rasmga qarang). Kapalak qo‘nganida qanotlari tanasi ustida tik bo‘lib taxlanadi. Qanotlarin ing ostki tomoni yashil-sarg‘ish rangda bo‘lganidan uni barglar orasida sezish qiyin.Karam kapalagi tuxumlarini o‘simlik bargi ostiga qo‘yadi. Tuxumlardan chiqqan yosh qurtlar dastlab sariq rangda bo‘ladi, keyinchalik rivojlanib, ko‘k-yashil rangga kiradi. Ularning orqa va yon tomonida bir necha qator sariq va qora dog‘lari bo‘ladi. Qurtlar po‘st tashlab rivojlanadi. Yetilgan qurtlar daraxtlar yoki devorlarga chiqib olib, g‘umbakka aylanadi. G‘umbakdan chiqqan kapalaklar bir necha soatdan so‘ng ucha boshlaydi. Kapalak turlari: poliksina, maxaon,sariq kapalak, do'lana kapalagi,no'xat oq kapalagi, apallon, moviy kapalak, zorka, podalariy, kulrang satir, katta sadafdor, tovusko'z, qichitqio't kapalagi, tok arvoh kapalagi.
1. Kapalaklar qanday tuzilgan?
2. Kapalaklar qurti qanday tuzilgan?
3. Karam kapalagi qanday rivojlanadi?
4. Tut iрak qurti qanday tuzilgan?
5. Tut iрak qurti qanday boqiladi?
6. Ipak qurti qanday qilib pilla o‘raydi?
1. Ninachilar qanday tuzilgan?
2. Ninachilar qanday hayot kechiradi?
3. To‘g‘riqanotlilar qanday tuzilgan?
4. To‘g‘riqanotlilar qanday ziyon yetkazadi?
5. Nima sababdan qandalalar yarim qattiqqanotlilar deyiladi?
6. To‘shak qandalasi va hasva qanday ziyon yetkazadi?
7. Termitlar oilasi qanday individlardan iborat?
Tangachaqanotlilar, karam kapalagi, oq kapalak, tut iрak qurti, pilla, iрak
o‘rash, iрakcilik, soxta oyoqlar, uyqu davri.
1. Kapalaklar qurtlari...
a) o‘simlik va hayvonlar to‘qimalari bilan oziqlanadi;
b) gul nektari bilan oziqlanadi;
d) qorin bo‘limida 5 juft soxta oyoqlari bo‘ladi.
50-rasm. Tut iрak qurti:
1 – tuxum qo‘yayotgan
urg‘ochi kapalak;
2 – tut bargi ustidagi qurt;
3 – pilla va uning
ichidagi g‘umbak
2. Karam kapalagi qanotlari...
a) chetida katta qora dog‘i bo‘ladi;
b) chetida yashil dog‘lari bor;
d) yirik qizg‘ish dog‘lar bilan qoplangan.
Topishmoqlarda qaysi hayvonlarning tuzilishi va hayot kechirishi tasvirlangan?
25. Uchganida qush demang, 26. Qanoti o‘xshar gulga,
Qo‘nganida gul demang. Xartumi o‘xshar qilga.
Gar qochsa-chi, siz uni 27. Tut bargidan ipak to‘qir,
Quvib ovora bo‘lmang. Ipagidan to‘qilar ko‘ylak.
Tasdiqlovchi javoblar: 1b, 2a.
Yangi bo‘lsangiz kanalimizga obuna bo‘lishni unutmang!
👍Layk tugmasini bosishni unutmang !
🔥Ajoyib kommentlaringizni qoldiring...
Kuningiz xayrli o‘tsin!
Hurmat ila BIOLOGUZ
►ТЕЛЕГРАМ КАНАЛИМИЗ: https://t.me/uzbiolog
►Хамкор Каналларимиз: https://t.me/zveruz - Android Ilovalar Kanali.
►Хамкор Каналларимиз: https://t.me/zvermusic - Ommabop Musiqalar.
►Хамкор Каналларимиз: https://t.me/zverclip - O'zbek Original Kliplar Olami.
►Хамкор Каналларимиз: https://t.me/zverremix - Remix Musiqalar.
#kapalaklar #uzbiolog #biologuz #tangachaqanotlilarturkumi #hasharotlar
Информация по комментариям в разработке