Asian rice - Oryza sativa - Hrísgrjón - Tilraunaræktun 2017 - Rice seeds from Thailand - Um helmingur jarðarbúa borðar hrísgrjón á hverjum degi. Í Asíu eru hrísgrjón helsta uppspretta næringar yfir tveggja milljarða manna og ræktun þess eykst hratt í Afríku þar sem þau verða sífellt mikilvægari sem fæða. Hrísgrjón hafa líklega fætt fleiri og í lengri tíma en nokkur önnur planta. Þau eru gríðarlega mikilvæg fæða enn í dag því meira en einn fimmti allra hitaeininga sem jarðarbúar neyta koma úr hrísgrjónum.
The precise date of the first domestication is unknown, but depending on the molecular clock estimate, the date is estimated to be 8,200 to 13,500 years ago. Evidence of possible rice cultivation in China around 11,500 BP has been found, but whether the rice was indeed being cultivated, or instead was being gathered as wild rice is still questioned. In the Philippines, the greatest evidence of rice cultivation since ancient times can be found in the Cordillera Mountain Range of Luzon in the provinces of Apayao, Benguet, Mountain Province and Ifugao. The Banaue Rice Terraces (Tagalog: Hagdan-hagdang Palayan ng Banaue) are 2,000- to 3,000-year-old terraces that were carved into the mountains by ancestors of the Batad indigenous people. The terraces are commonly thought to have been built with minimal equipment, largely by hand. The terraces are located about 1,500 m above sea level and cover 10,360 km2 of mountainside. They are fed by an ancient irrigation system from the rainforests above the terraces. Evidence of wet-rice cultivation as early as 2200 BC has been discovered at both Ban Chiang and Ban Prasat in Thailand. See more: https://en.wikipedia.org/wiki/Oryza_s...
Hrísgrjón, Oryza eru fjölærar grastegundir sem dafna í margs konar jarðvegi, hvort sem hann er þurr eða blautur, súr eða basískur. Einkímblöðungar sem geta náð 1,8 metra hæð. Í ræktun er plöntunni sáð á hverju ári. Blöðin eru löng, 50 til 100 sentímetrar, og mjó, 2 til 2,5 sentímetrar, blómin vindfrjógandi og fræin æt. Fræin vaxa á öxum og misjafnt er eftir afbrigðum hversu mörg grjón hver planta gefur þar sem öxin eru mismörg eftir afbrigðum. Þegar best lætur getur ein planta þroskað allt að 2000 grjón. Aðlögunarhæfni plöntunnar ræðst að hluta til af því hversu vel þróað loftæðakerfi hennar er og því getur hún hæglega flutt súrefni frá blöðum til róta jafnvel þótt plantan standi hálf á kafi í vatni. Ættkvíslin Oryza skiptist í 23 tegundir og eru O. sativa og O. glaberrima mest ræktaðar, sú fyrrnefnda í Asíu en sú síðarnefnda í Vestur-Afríku. Í Asíu hefur O. sativa þróast í hundruð ef ekki þúsundir undir- og deilitegunda en algengastar eru indica, japonica og javanica sem eru nefndar eftir upprunalegum vaxtarstað. O. sativa þrífst betur þar sem úrkoma er meiri og plantan oftast ræktuð á flæðiökrum sem hafa verið hólfaðir niður og eru undir 5 til 10 sentímetrum af vatni vegna stíflugerðar. Áætluð vatnsnotkun O. Sativa til framleiðslu á einu kílói af hrísgrjónum eru 2000 lítrar. O. glaberrima þolir meiri þurrk og hefur ræktun hennar sótt verulega á víða í Afríku undanfarin ár. Gömul kínversk saga segir frá keisara sem ekki vildi borða annað en hvít hrísgrjón og lét hann gefa svínunum hismið. Eftir nokkra mánuði var keisarinn aðframkominn af næringarleysi en svínin stálhraust og pattaraleg. Kokkur keisarans ráðlagið honum að borða hýðishrísgrjón til að ná heilsu. Eftir það var hann þekktur sem keisarinn sem borðaði svínafóður. Krankleiki keisarans gæti hæglega hafa stafað af næringarefnaskorti, aðallega skorti á B1 vítamíni, og kallast beriberi og lýsir sér í máttleysi. Talsvert fór að bera á þessum sjúkdómi eftir að Asíubúar drógu saman neyslu á brúnum hrísgrjónum seint á nítjándu öld. Í Asíu eru hrísgrjón tákn um frjósemi og velgengni og endurspeglast sú trú á Vesturlöndum í þeim sið að henda hrísgrjónum yfir brúðhjón. Lesa meira: http://www.bbl.is/frettir/fraedsluhor...
Golden Rice eru A-vítamínbætt hrísgrjón en venjuleg hrísgrjón innihalda lítið af A-vítamíni. A-vítamín skortur er útbreiddur í ríkjum þar sem hrísgrjón eru aðaluppistaðan í fæðu og næringu manna og getur skortur leitt til blindu og jafnvel dauða. Golden Rice hrísgrjónunum var erfðabreytt þannig að þau innihalda mun meira beta-carotene, sem er forveraform A-vítamíns, heldur en hefðbundin hrísgrjón. Hugsunin er sú að þegar fólk í þróunarlöndunum fer að neyta þessara hrísgrjóna muni draga mjög úr A-vítamín skorti og þannig verði hægt að bjarga fjölda mannslífa. Lesa meira: http://www.mast.is/matvaeli/almennar-...
Oryza is situated in tribe Oryzeae, which is characterized morphologically by its single-flowered spikelets whose glumes are almost completely suppressed. In Oryza, two sterile lemma simulate glumes. The tribe Oryzeae is in subfamily Ehrhartoideae a group of Poaceae tribes with certain features of internal leaf anatomy in common. See more: https://en.wikipedia.org/wiki/Oryza
Информация по комментариям в разработке