Akpınar depremi
19 Nisan 1938 Salı Günü saat 13:15 te merkez üstü Akpınar Köşkerde 6,6 şiddetinde bir deprem oldu.
Köşker, Deveci, Alişar, Hanyeri, Tatarilyas, Homurlu, Çürükler, Pala, Hüyük, Gölhüyük köylerinde evler tamamen yıkılmış veya kullanılamaz duruma gelmiştir Bu depremde 3860 Bina yıkılmış veya kullanılamaz duruma gelmiş ve 149 can kaybı olmuştur.
esas can ve mal kaybına, 20 Nisan’da saat 1:25 ile 1:27 saatleri arasında oluşan artçı depremlerin etkili olduğu sanılmaktadır
Bazı Evleri Yıkılmış Köyler:
Sofular, İsa Hocalı Yeni Yapan, Hacı Mirza,Hamitköy, Aşağı Sofrazlı,
Çeşit Obası, Kara Ova, Büyük Abdi Uşağı, Çebişler, KelismailUşağı
.
Kırşehir yöresinde milat olan olaylar
Yeniyapan deprem merkezine çok yakın bu nedenle bazı kerpiç evler yıkılmış.bu depremin köyü üzerinde bir çok etkisi olmuştur.
Köyden ölen olmamış.
Bu depremin bir milat tararihi oluşununda şüphesiz yakın köylerin harap oluşu etkili olmuştur. Yaşadığımız yüzyılda, Yeniyapan köyü ve civarında bu ölçekte bir olay meydana gelmemiştir. Çok yaşlı büyüklerimizden aktarılan olaylardan biri de kıtlık adını koydukları hadisedir. Kırşehir civarında yaşayan halk, 1874'de büyük bir kıtlıkla karşılaşmıştır. 15 Mayıs 1874'de İstanbul’da yayınlanan Basiret Gazetesi, Kırşehir'den gönderilen mektuplara dayanarak; köylünün,kıtlıktan ölmüş hayvan, ağaç kabuğu ve ayrık otu yemek zorunda kaldığını yazmaktadır.
Fay hattı ve depremin meydana gelmesi
Akpınar depreminden bahsedecek olursak: Batıdan gelen deprem Akpınar’ı yerle bir etmiştir. 15 km batıda bulunan Kırdök köyünden Akpınar’a kadar 15 metre derinlikte yarılmalar olmuş, Özlerden 15 metre havaya sular fışkırmış, diğer köylerde de yıkılmalar olmuştur. Günümüzde de burada canlı bir fay hattı vardır Hanyeri Hacıselimli, sofrazlı hacımirza ve sarıkayaya kadar uzanan diri bir fay hatı vardır.
Yeniyapanda ki durum
O sırada Yeniyapan Köyünde de bu depremden etkilenenler olmuştur, can kaybı olmamasına rağmen bir çok evin duvarı çatlamıştır. Dedelerimizin ve ebelerimizin bir çoğu göçük altından çıkartılmıştır. Eskiler depremden sonra Seyfo Demirel ve Mırtaza Yücer’in evlerinin arasında bulunan bölümde 4 ila 5 metrelik yarık oluştuğunu rivayet ederler. Çamsarı köyünün bir çoğu bu depremden sonra Hamit’e göçer.
Hacımirza köyü bügünkü yere taşınır. Bu deprem köyümüzde ve çevresinde bu denli iz bırakmıştır. Abdurrahman Kılıçaslan depremin yaşandığında Akpınar’dadır. Deprem olur olmaz köye gelir bazılarının göçük altından sağlıklı çıktığını görünce bu duruma sevinir. Zira Akpınar’ın yerle bir olduğunu gözleriyle görmüştür. Öte yandan depremin öğlen saatlerinde olması çiftçilikle uğraşan yeniyapanlıyı arazide yakalamıştır. Bu da bazı can kayıplarının olmasını engellemiştir. Öküzlerle çift süren köylü depremin öküzlerin birden durmasından anlamış ve köylerinin yolunu tutmuşlardır. Yine höyük civarında tarlaların düm düz olduğunu sapan izleri,nin bile ortadan kalkıp sallantıyla her tarafın yuvak çekilmiş gibi düzleştiğinden bahsederler.
Yaş tahmini
Akpınar depreminin Günümüze kadar gelen bir etkisi de yaş tahmininde bir milat oluşudur. Eskilerde yaş mevzusu açıldığında muhakkk deprem rarihi referans alınırmış. Sen mi büyüksün ben mi büyüğüm tartışmaları nihayetinde Akpınar depremine başvurulmasına neden olurmuş
“Büyük deprem olduğunda koşup annemin ayağına sarılmışım” “depremde imekliyormuşum” “depremde konuşuyormuşum” denilerek ortalama bir yaş tahmininde bulunulur.
“Hacıselimli köyünde Süleymanoğullarından Raşit Kâye’nin 1938’da Kırşehir depreminden önceki evlerinin ve Kömü’nün (koyun ağılı) damındaki kamış ve sazların Uzun Yayla’dan getirildiği her zaman anlatılırdı.”
Hacı mirza köyünün yerinin depremden sonra değiştiği
Информация по комментариям в разработке