Скачать или смотреть Ilaz Isak Mala

Tregimet e historisë së Lubishtës paraqesin kujtimet, pikpamjet dhe qëndrimet e Ilaz Isak Mala.
Vëmendje!
Duke u nisur nga fakti se, historiku i fshatit Lubishtë është një temë e pa hulumtuar dhe e pa trajtuar sa duhet në aspektin shkencorë, ne kemi bërë punë hulumtuese në terren e cila na ofron mundësitë që sa më shumë të mblidhen gjurmët e trashëgimisë kulturore, materiale e shpirtërore, dhe të nxjerrim fakte nga kujtesa e popullatës së Lubishtës që me shekuj i ruajti dhe i krijoi ato. Andaj edhe hulumtimi dhe përmbledhja e kësaj monografie të fshatit Lubishtë i komunës së Vitisë i Malësis së Karadakut, është synuar, dhe filluar, në bashkpunim të plotë me profesor nga Universiteti i Prishtinës, historian dhe njohës të ngjarjeve historike dhe empirike të fshatit Lubishtë, duke përdorur burime nga më të ndryshme si; defterët Otoman, libra historik, shkrimet e lashta, gojdhëna nga të moshuar të fshatit, dokumente nga ambasada të huaja, dokumente nga shkrimet e dorës së parë, rrëfime dhe tregime si dhe në pajtim të plotë me të gjitha kriteret e parapara akademike, për të hedhë në dritë të kaluarën e lavdishme, dhe spikatur historitë e lashta empirike, nga fillimi i shekullit XVII e deri te lufta e lavdishme e Ushtrisë Çlirimtare e Kosovës në shekullin XXI. Vendi, fshati, qyteti ku ne jetojmë, nuk është një hapësirë boshe për veprimet tona, por është një hapësirë (një botë e tërë) që për Lubishtasit ka kuptim apo është kuptimplotë. Ky vendbanim nuk është i lidhur vetëm me rrugë (fizike) por, edhe me ato mentale e shpirtërore; me anë të rrëfimeve, historive, tragjedive, këngëve dhe lavdive.
Gjatë hulumtimeve tona në terren, përkatësisht mbi fshatin Lubishtë, përveç gjurmëve të trashëgimisë materiale, hulumtimin e toponimeve, antroponimeve dhe trungjeve familjare, unë i kam kushtuar shumë rëndësi të madhe edhe misterit gjenealogjik për të kuptuar edhe të kaluarën tonë historike. Puna ime shkencore më frymëzoi që të thellohem në hulumtime, dhe ti jap përgjigje disa pyetjeve se; qka ndodhi me të vërtet me këtë familje shqiptare? Ku jetuan ata? Nga erdhi? U shpërngul apo u internua? pse ishin të pa mbrojtura? etj. Andaj, edhe grumbulluam qindra fakte e prova, dhe duke i analizuar të gjitha arritjet në kontestin logjik dhe faktik doli e kjart se, shpërnguljet ishin si rezultat i rrethanave politike dhe presionet e shumta sociale nga të cilat nuk mbetën pa u prekur edhe etrit tanë të parë Lubishtas. Andaj, me rastin e hartimit të kësaj monografi do ta spikasim me fakte dhe argumente të pasura, dhe duke filluar nga tregimet më të bukura e deri te ato më të trishta, e cila natyrëshëm synon të bazohet në analizën historike të Lubishtës së Vitisë së Malësisë së Karadakut, e cila është një nga vendbanimet shumë të vjetra në anamoravë, dhe për të cilën nuk do të ketë asnjë mëdyshje, sepse historia e fshtit Lubishtë ka një karakter të theksuar kompleksiteti historik dhe tematik, dhe është më interesantja në tregimet e sajë më të bukura, më e dhimbëshmja në tregimet mbi tragjeditë e sajë, si dhe më e përgjakëshmja në të kaluarën e sajë në historike, e cila gjatë historisë së sajë nga pushtues të ndryshëm përveq vrasjeve të krerëve të sajë, nuk i shpëtoi as djegjes e plaqkitjes, dhe mizori tjera të papara e cila u pa edhe në luftën e lavdishme të UÇK-ku fshati Lubishtë ka dhënë më shumti Dëshmorë, Martirë dhe Viktima vendit tonë Arbrorë. Andaj duke i mbledhur me kujdes të dhënat në mesin e fshatit tonë, dhe në vende tjera, dhe duke i krahasuar ato edhe me burime historike të kohës duke përdorur metodat më të avancuara bashkohore akademike si;
 Analizës dhe sintezës,
 Analiza logjike,
 Analiza teleologjike,
 Analiza komperative,
 Analiza filozofike,
 Analiza teorike,
 Analiza historike dhe
 Huluntimi përmes intervistës derë më derë, me ç’rast realizova qindra intervista me pjesëtar të dhjetra familjeve, për të kaluarën e tyre familjare. Kjo ishte pra ideja, teoria, apo teza e këndveshtrimit të studimit të gjenezës së fshatit Lubishtë duke përfshirë të gjitha ato veprime, ngjarje dhe ndodhi që përquan Lubishtën ndër vite. Me punën time shkencore dhe në përpunimin e të dhënave për këtë ralizim, u përpoqa të jem sa më objektiv, për këtë bëra gati të pamundurën, konsultova burime nga sfera të ndryshe të diturisë, duke pasqyruar historikun e Lubishtës si lokalitet mjaft të hershëm me shumë argumente e të dhëna faktike, të cilat gjerë më tani nuk kanë qenë të ditura apo të njohura për banorët e këtij fshati. Unë kam arritur gjer diku qëllimin e mbarështrimit të lëndës së trajtuar, duke u konsultuar me shumë vepra të ndryshme nga fusha e etnogjeografisë, historisë e të fushave të tjera të diturisë, një përkushtim e dashuri ia kam dalë kësaj pune duke vjelur shumë të dhëna, rrëfime e biseda të njerëzve të këtij lokaliteti. Prandaj, ky huluntim si i tillë e ndriçon këtë lokalitet mjaft të hershëm të Anamoravës.

Autori: Mr. Sc. Bulent ZENUNI