Скачать или смотреть Impatiens glandulifera - Risalísa - Balsamía - Villijurt - Sjálfsánar plöntur

Ornamental jewelweed - Impatiens glandulifera - Risalísa - Risabalsamína - Indian balsam, Policeman's helmet - Himalayan balsam - Drüsiges Springkraut - Jättebalsamin - Balsamie de l'Himmalaya - Balsamía - Impatiens roylei - Kjempespringfrø - Himalayan Balsam - Indian balsam - Skessulísa - Springkraut - Balsaminaceae - Aldinskellaætt - Villijurtir - Sjálfsánar plöntur - Skessulísu Balsamía í blóma - Ef fræbelgir eru snertir skjótast fræin í allar áttir.

Skessulísa - Risalísa - Impatiens glandulifera - frá Himalaya hefur verið nefnd í Englandi Kiss-me-in-the-mountains. Hún er ein af fáum plöntum í þessari ætt sem eru ekki eingöngu með blómasafa í blómunum heldur finnst safi einnig í kirtlum á laufblaðaleggjunum. Hún var send til Englands frá Grasagarðinum í Calcutta árið 1839 og var fyrst ræktuð í gróðurhúsum sem viðkvæmur dýrgripur en árið 1855 fannst plantan fyrst villt í náttúrunni sem var smá viðvörun um það sem koma skal. Hundrað árum seinna var hana að finna á bökkum skipaskurða og lækja nánast hvert sem litið var mörgum til mikils ama enda er hún á lista yfir meinlegt illgresi. Þessi fallega planta gerir ekki mikinn skaða er fremur náttúruvæn planta sem hefur það varnarkerfi að laða að sér maura til að vernda þær fyrir ágangi annara skordýra. Hún þarf jarðraka, næringarríkan jarðveg og örlítinn skugga til að dafna. Rauðir þykkir beinvaxnir stönglarnir geta orðið 2. m á hæð. Sterk ilmandi blómin sem springa út snemma sumars eru kölluð policeman´s helmet í Englandi vegna lögunnar sinnar eru hvít, ljósbleik og rósrauð, full af hunangsafa sem laðar að frjóvgandi skordýr eins og býflugur. Ílangir fræbelgirnir hafa að geyma nokkur brún fræ sem spítast af krafti nokkra metra frá plöntunni þegar fræbelgirnir eru snertir eða fullþroskaðir. Þrátt fyrir að fræin lifa ekki mörg ár í jarðvegi þá sáir plantan hratt þar sem hún vex og er mjög hraðvaxta. Plantan getur auðveldlega kæft aðrar smávaxnar plöntur sem vaxa í næsta nágrenni og er á lista The Be Plantwise campaign yfir óvelkomnar skaðræðisplöntur í Englandi. Það er sníkjuplanta Dodder Cuscuta europea sem lifir á þessari plöntu. Laufblöðin eru eitruð fyrir mörg gæludýr eins og páfagauka Melopsittacus undulatus en þeir geta aftur á móti étið blómin sér að meinsemdarlausu. Hér er síða um hvernig plantan hefur dreift sér um Evrópu: http://www.nobanis.org/files/factshee...

The species name glandulifera comes from the Latin words glandis meaning 'gland', and ferre meaning 'to bear', in that the plant has glands that produce a sticky, sweet-smelling, and edible nectar.: http://en.wikipedia.org/wiki/Impatien...

The flowers are red, pink, purple, or white, and 2.5--5 cm diameter; they are pollinated by bees and other insects, and also by nectar-feeding birds. : http://en.wikipedia.org/wiki/Impatien...

Snuddulísa - Impatiens parviflora - frá Síberíu og Turkestan sem kölluð er Touch me not á Ensku og ber gul, hvít eða bleik blóm var notuð sem læknisjurt á Miðöldum til að eyða vörtum og líkþornum með ætandi plöntusafanum. Plantan fannst fyrst á berangri í Battersea árið 1851 og finnst nú villt um alla London þar sem hún vex meðfram járngirðingum og gangstéttum.

Regular ingestion of large quantities of these plants can be dangerous due to their high mineral content. This report, which seems nonsensical, might refer to calcium oxalate. This mineral is found in Impatiens capensis and so is probably also in other members of the genus. It can be harmful raw but is destroyed by thoroughly cooking or drying the plant. People with a tendency to rheumatism, arthritis, gout, kidney stones and hyperacidity should take especial caution if including this plant in their diet. : http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?L...

Impatiens balsamina - sem kölluð er Himalayan Balsam á Ensku er kröftug planta sem kemur frá Asíu. Hún er um 1. m á hæð oft ræktuð sem skordýravæn sumarplanta sem blómstrar í rauðum, bleikum og hvítum litum oft ofkrýndum blómum. Plöntuna er helst að finna í rökum jarðveg meðfram ám og tjörnum í Evrópu þar sem hún er talin til illgresa. Safinn úr plöntunum var áður notaður til að kæla niður húðbruna, sem vörtueitur á húð og á snákabit en gaf ekki góða raun og því var hætt.