Скачать или смотреть Artificial Breeding of Freshwater Fishes Catla, Rohu & Mrigal | 🎣 Fish Farming & Freshwater Fishing.

ભારતીય મુખ્ય કાર્પ (Indian Major Carps) એવી કટલા (Catla), રોહુ (Rohu) અને મીગલ (Mrigal) માં કૃત્રિમ પ્રજનન (Artificial Breeding) વિશે વિગતવાર માહિતી:

🌊 પરિચય:

કટલા, રોહુ અને મીગલ ભારતના સૌથી મહત્વના મીઠાં પાણીના માછલાં છે. આ માછલાં કુદરતી રીતે નદીઓમાં ચોમાસા દરમ્યાન પ્રજનન કરે છે, કારણ કે વરસાદ, તાપમાન અને પાણીનો પ્રવાહ એમને ઉત્સાહિત કરે છે.
પણ તળાવમાં અથવા બંધ પાણીમા આ માછલાં કુદરતી રીતે પ્રજનન કરતા નથી. એટલા માટે કૃત્રિમ પ્રજનન પદ્ધતિ (Artificial Breeding)નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે જેથી મોટા પાયે માછલાંના બીજ (spawn, fry, fingerlings) ઉપલબ્ધ થાય.

🎯 કૃત્રિમ પ્રજનનના હેતુ:

ચોમાસા સિવાય આખા વર્ષ બીજ ઉપલબ્ધ કરાવવું. સ્વસ્થ, સમાન કદના અને રોગમુક્ત બીજ મેળવવું. જળચરઉછેર અને મત્સ્યઉદ્યોગની વધતી માગ પૂરી કરવી. માછલાંની સારી જાત (genetic resources) જાળવી રાખવી.

🐟 કટલા, રોહુ અને મીગલમાં કૃત્રિમ પ્રજનનની પ્રક્રિયા:


1. બ્રુડ માછલાંની પસંદગી અને જતન:

ઉંમર: ૨–૩ વર્ષ. વજન: કટલા (≥2.5 કિ.ગ્રા.), રોહુ (≥2 કિ.ગ્રા.), મૃગાલ (≥2 કિ.ગ્રા.). ખાસ તળાવમાં (broodstock pond) તેલના ખોળ, ચોખાના ભૂસા, મગફળીના ખોળ, વગેરે ખોરાક સાથે ઉછેરવામાં આવે છે. પ્રજનન થાય ત્યાં સુધી નર અને માદાને અલગ રાખવામાં આવે છે

2. ઇન્જેક્શન દ્વારા પ્રજનન (Hypophysation / Hormonal Induction):

કુદરતમાં વરસાદ અને નદીનો પ્રવાહ સંવર્ધન માટે જવાબદાર હોય છે. તળાવમાં પિટ્યુટરી ગ્રંથીના એક્સ્ટ્રેક્ટ (PGE) અથવા કૃત્રિમ હોર્મોન (Ovaprim, Ovatide, WOVA-FH)નો ઉપયોગ કરીને પ્રજનન માટે પ્રેરિત કરવામાં આવે છે.
પદ્ધતિ: માદાને બે ડોઝ અપાય છે (એક priming dose, પછી ૬ કલાક પછી resolving dose). નરને એક જ ડોઝ resolving dose સમયે અપાય છે. ડોઝ માછલાંની જાત, વજન અને પરિપક્વતા પર આધારિત છે.

3. સ્પોવિંગ અને ઈંડા એકત્રિત કરવું:

ઇન્જેક્શન પછી, બ્રીડર્સને પ્રજનન તળાવો અથવા હાપા (તળાવમાં રાખવામાં આવેલા બારીક જાળીદાર બંધ) માં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે. નર અને માદાને સાથે રાખવામાં આવે છે (ગુણોત્તર 2 નર: 1 માદા). ઇન્જેક્શન પછી 6-8 કલાકની અંદર ઇંડા ફૂટે છે. ફળદ્રુપ ઇંડા પારદર્શક અને બિન-ચીકણા હોય છે.

4. ઈંડાનું ઇન્ક્યુબેશન:

ઈંડા એકત્રિત કરવામાં આવે છે અને હેચિંગ ટેન્ક (ગોળ હેચરી) અથવા સતત વાયુમિશ્રણ સાથે ફ્લો-થ્રુ સિસ્ટમમાં મૂકવામાં આવે છે. ૨૫-૨૮°C તાપમાને ઇંડામાંથી બહાર નીકળવામાં ૧૨-૧૫ કલાક લાગે છે. ઇંડામાંથી બહાર નીકળેલા બચ્ચાંને પ્રો-લાર્વા કહેવામાં આવે છે.

5. હેચલિંગનું ઉછેર

૨–૩ દિવસ પછી (જ્યારે yolk-sac શોષાઈ જાય છે) હેચલિંગને નર્સરી તળાવમાં મુકાય છે. તળાવમાં પ્લેન્કટોનનું પ્રબંધ કરવામાં આવે છે. ૨–૩ અઠવાડિયામાં fryને rearing pondમાં મુકવામાં આવે છે જેથી તે fingerlings બને.


____________________________________________


Artificial breeding in freshwater fishes – Catla (Catla catla), Rohu (Labeo rohita), and Mrigal (Cirrhinus mrigala):


🎯 Objectives of Artificial Breeding:


Ensure seed supply year-round (not only during monsoon). Improve seed quality (healthy, uniform, and disease-free). Meet growing demand for aquaculture and fish farming. Conserve valuable genetic resources.


🐟 Steps in Artificial Breeding of Catla, Rohu & Mrigal:


1. Selection & Maintenance of Brood Fish:


Age: 2–3 years old for first breeding. Weight: Catla (≥2.5 kg), Rohu (≥2 kg), Mrigal (≥2 kg). Maintained in broodstock ponds with proper feeding (oil cakes, rice bran, groundnut cake, etc.). Stocking ratio: Males and females kept separately until breeding.


2. Induced Breeding (Hypophysation or Hormonal Injection):


In nature, breeding is triggered by rainfall and river currents. In captivity, fish are induced to spawn using pituitary gland extract (PGE) or synthetic hormones (like Ovaprim, Ovatide, WOVA-FH).

Method: Females: Given two doses (a small priming dose first, then a resolving dose after 6 hrs). Males: Given single dose at the time of female’s second injection. Dosage depends on species, weight, and maturity.





#fishfarming #artificialbreeding #catla #rohu #mrigal #inducedbreeding #indianmajorcarps #aquaculture #fishseedproduction #fisheries
#fishingnets #fishinginindia #indianfisheries  #educationalvideo #learnFishing #indianfishingculture #fishermenlie #freshwaterfishing #fishing #fishfarming #gujaratfishing #freshwaterfish #freshwater #freshwateraquarium #fish #fishvideo #fishnets #gujarat #riverfishing #riverfish #river #lakesfish #aquaculturegujarat #aquacultureindia 



‪@DiscoveryLAT‬ ‪@animalplanet‬ ‪@Discover‬ ‪@discovery‬ ‪@AnimalPlanetIndia‬ ‪@NatGeo‬ ‪@NatGeoAnimals‬ ‪@natgeoindia‬ ‪@NatGeoAnimauxFr‬ ‪@bbcearth‬ ‪@PlanetEarthINDIA‬





© @mr.harshit.vaghela  



#zoology #zoologist #zoologynotes #biology #biologist #biological #biologynotes #biologyeducation #research #researchscholar #researchtips  #researchers #researcherlife #science #scientist #nature #wildlife #naturedocumentary #naturedocumentaries #naturelovers #naturephotography #naturesounds #worldprotector #Mission_of_world_protection #Discover_of_Harshit_Vaghela #life_of_harshit_vaghela #biography_of_harshit_vaghela #અતીત_ની_પોટલી #harshitvaghela #Biography_of_Harshit_Vaghela #harshitvaghelaphotography