Η Κρυσταλλοπηγή (Σέλλιανη) είναι ένα γραφικό χωριό με πολλές φυσικές ομορφιές και σημαντική ιστορική και αρχαιολογική αξία. Τη νέα του θέση από το 1948; κυρίως, πήρε με την μεταφορά του από την παλαιότερη, τη Σέλλιανη, σημε- ρινή Αγία Μαύρα. Η νέα του ονομασία, Κρυσταλλοπηγή, προέρχεται από την ονομαστή πηγή με την γραφική τοποθεσία της, η οποία δεσπόζει στο χωριό και είναι αιτία ανάπτυξης και προόδου όχι μόνο για το ίδιο το χωριό, αλλά και για όλα τα γει τονικά χωριά και την κωμόπολη της Παραμυθιάς. Γιατί από την πηγή αυτή αρδεύονται και υδρεύονται εξ ολοκλήρου οι περιοχές αυτές. Το χωριό είναι χτισμένο στο μεγαλύτερο μέρος του σε αμφιθεατρική θέση. Και βουτηγμένο, κυριολεκτικά, στο πράσινο με άφθονα και καθάρια νερά λουσμένο, μεταβάλλεται σ' ένα πραγματικό θέρετρο.
seliani100122Ιστορία - Εθνική προσφορά: Η ιστορία της Κρυσταλλοπηγής (Σέλλιανης) χάνεται στα βάθη των αιώνων μαζί με των άλλων λαών της Ηπείρου. Συγκεκριμένα όμως στoιxεία για την παρουσία ανθρώπων με αξιόλογη δράση στο χώρο αυτό έχουμε από την Ρωμαϊκή Εποχή και μεταγενέστερα. Και η πρώτη μαρτυρία είναι η διατήρηση μέχρι πρόσφαrα, στη θέση Μάρμαρα του χωριού μας τμήματος Kαλύμμαroς μαρμάρινης σαρκοφάγου (τάφου) της Ρωμαϊκής περιόδου.
Το στοιχείο αυτό αποτελεί ένδειξη ύπαρξης Νεκροταφείου και ακμάζοντος οικισμού στην συγκεκριμένη περιοχή.
Σε μεταγενέστερη ιστορική περίοδο του Βυζαντίου, στην Κρυσταλλοπηγή και στη θέση « Πλάτανος του Αράπη» παρατηρούμε μέχρι σήμερα κτίσμα (Βρύση) από οικισμό της εποχής αυτής με την ύπαρξη μάλιστα και ονομαστής Μονής, γι' αυτό και η γειτονική περιοχή ονομάζεται «Εικόνες» μέχρι σήμερα.
Αλλά, ιδιαίτερα, εκείνο που αποτελεί κειμήλιο μεγάλης ιστορικής και αρχαιολογικής αξίας είναι ο ευρισκόμενος μέχρι και σήμερα στην Εθνική Βιβλιοθήκη Αθηνών χειρόγραφος κώδικας του έτους 1672 μ.Χ., ο οποίος γράφτηκε από τον Ιερέα Ευστράτιο από την Σέλλιανη, όπως ο ίδιος αναφέρει, γιος μάλιστα διακόνου. Με αφορμή το ιστορικό αυτό κειμήλιο, αλλά και με την προσφορά της Kρυσταλλoπηγής στην κοινωνία μας σε κάθε εποχή ανθρώπων των γραμμάτων και των Επιστημων, νομίζουμε ότι δικαιούμαστε να καυχόμαστε για την ιστορική αυτή αξία του χωριού μας. Εκείνο όμως το σrοιχείο που κάνει πιο γνωστό το χωριό μας από τους αρχαίοτάτους ακόμη χρόνους είναι οι πηγές του Κοκκυτού ή του Σελήεvτoς, κατά μία άποψη νεωτέρων ιστορικών, ο οποίος μαζί με άλλους τροφοδοτούσε την Αχερουσία λίμνη, από όπου οι ψυχές των αρχαίων μετά τον θάνατο,κατά την δοξασία αυτών, οδηγούνται στον Άδη μέσω των.πυλών που τοποθετύντε στις πηγές του ποταμού Αχέροντα.
Επομένως οι σημερινές πηγές της Κρυσταλλπηγής είναι η "λαλέουσα" θα λέγαμε, της Ελληνικής αρχαιότητας που διαλαλουν μια εποχή και έναν κόσμο, ο οποίος με την παρουσία του δημιούργησε μια λαμπρή περίοδο του αρχαίου Ελληνικού Πολιτισμού. Αλλά δεν σταματάει εδώ η προσφορά της Κρυσταλλοπηγής. Από την περίοδο της Τουρκοκρατίας μέχρι και τον Β' παγκόσμιο πόλεμο η Σέλλιανη ήταν , από τα πρώτα χωριά στην προσφορά πολλών αγωνιστών, αλλά και θυμάτων στα πεδία των μαχών.
Και οι αγώνες των Κρυσταλλοπηγιτών (Σέλλιανιτών) εναντίον των αλλεπαλλήλων κατακτητών της πατρίδας μας φαίνονται και από το γεγονός ότι, εφτά φορές πυρπολήθηκε και μία φορά δέχτηκε τον πιο άγριο αεροπορικό βομβαρδισμό το έτος 1943 από τους Γερμανούς..
Ακόμη έχουμε να προσθέσουμε και μία άλλη προσφορά της Σέλλιανης. πρόκειται για τη σuμβoλή στη διατήρηση και διάδοση, της γνήσιας Ηπειρώτικης Μουσικής παράδοσης από τους έξοχους ερμηνευτές Σελλιανίτες, Γιάννη Οικονομίδη και Στέλιο Μπέλλο σε Πανελλήνιο επίπεδο και Βασίλη Τσουμέτη και Βασίλη Μώκο και άλλους, σε τοπικό επίπεδο.
Επομένως, αν για κάθε άνθρωπο η ιδιαίτερη πατρίδα του έχει ξεχωριστή σημασία, για μας τους Σελλιανίτες η καταγωγή μας αυτή επιβάλλει αυξημένες υποχρεώσεις. Για τον λόγο αυτό οι απόδημοι του χωριού μας, σε συνεργασία με την Κοινοτική αρχή της γενέτειράς μας, συναισθανόμενοι το μεγάλο χρέος στη βαριά κληρονομιά μας, αποφασίσαμε να ιδρύσουμε ένα Πνευματικό Κέντρο, στην γραφική πηγή του χωριού μας, το οποίο θα συνδυάζει την φυσική ομορφιά του τοπίου με την πνευματική αποστολή που προορίζεται να διαδραματίσει μέσα σ' ένα χωριό με τόση πολιτιστική προσφορά στην πατρίδα μας.
Информация по комментариям в разработке