Скачать или смотреть พระเจ้าชาห์ โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี แห่งอิหร่าน (Mohammad Reza Shah Pahlavi)

พระเจ้าซาร์องค์สุดท้ายของอิหร่าน (หรือที่เรียกกันว่า พระเจ้าชาห์) คือ พระเจ้าชาห์ โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี (Mohammad Reza Shah Pahlavi) ซึ่งทรงเป็นกษัตริย์องค์ที่สองและองค์สุดท้ายของราชวงศ์ปาห์ลาวี ปกครองอิหร่านตั้งแต่ปี ค.ศ. 1941 จนถึงการปฏิวัติอิสลามในปี ค.ศ. 1979
นี่คือสรุปประวัติและเหตุการณ์สำคัญในพระชนม์ชีพของพระองค์ครับ:

1. การขึ้นสู่อำนาจ
พระองค์เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 26 ตุลาคม ค.ศ. 1919 ทรงเป็นพระราชโอรสของพระเจ้าชาห์ เรซา ข่าน (ผู้ก่อตั้งราชวงศ์ปาห์ลาวี) พระองค์ขึ้นครองราชย์ในปี ค.ศ. 1941 หลังจากที่พระราชบิดาถูกบีบให้สละราชสมบัติโดยกองกำลังสัมพันธมิตร (อังกฤษและสหภาพโซเวียต) ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 เนื่องจากมีความกังวลเรื่องความสัมพันธ์กับเยอรมนี

2. การปฏิวัติขาว (White Revolution)
ในช่วงทศวรรษ 1960 พระเจ้าชาห์ทรงเริ่มโครงการปฏิรูปที่เรียกว่า "การปฏิวัติขาว" เพื่อพัฒนาอิหร่านให้กลายเป็นประเทศที่ทันสมัยและเป็นมิตรกับตะวันตก โครงการนี้รวมถึง:
• การปฏิรูปที่ดิน: การนำที่ดินจากเจ้าที่ดินรายใหญ่มาจัดสรรให้เกษตรกร
• สิทธิสตรี: การมอบสิทธิในการเลือกตั้งให้กับสตรี
• การศึกษาและสาธารณสุข: การจัดตั้งหน่วยอาสาสมัครเพื่อแก้ปัญหาการไม่รู้หนังสือในชนบท

3. ความรุ่งเรืองและอำนาจเบ็ดเสร็จ
ในยุคของพระองค์ อิหร่านกลายเป็นมหาอำนาจในภูมิภาคตะวันออกกลาง มีกองทัพที่แข็งแกร่งและเศรษฐกิจที่เติบโตอย่างรวดเร็วจากการส่งออกน้ำมัน พระองค์ทรงจัดงานเฉลิมฉลองครบรอบ 2,500 ปีแห่งจักรวรรดิเปอร์เซียอย่างยิ่งใหญ่อลังการในปี ค.ศ. 1971 เพื่อแสดงถึงความเกรียงไกรของอิหร่าน

4. ชนวนเหตุแห่งการล่มสลาย
แม้จะมีการพัฒนาประเทศให้ทันสมัย แต่ระบอบปกครองของพระองค์ก็เผชิญกับแรงต่อต้านจากหลายฝ่าย:
• อำนาจเผด็จการ: ทรงใช้อำนาจเด็ดขาดและมีหน่วยตำรวจลับ SAVAK ที่ขึ้นชื่อเรื่องการปราบปรามและทรมานผู้เห็นต่างทางการเมือง
• ความขัดแย้งทางศาสนา: กลุ่มผู้นำศาสนาอิสลาม นำโดย อายะตุลลอฮ์ โคมัยนี มองว่าการปฏิรูปตามแบบตะวันตกเป็นการทำลายหลักการอิสลามและวัฒนธรรมดั้งเดิม
• ปัญหาเศรษฐกิจ: ช่องว่างระหว่างคนรวยกับคนจนที่กว้างขึ้น และปัญหาเงินเฟ้อจากการเร่งพัฒนาประเทศเร็วเกินไป

5. การปฏิวัติอิสลามและการลี้ภัย
ความไม่พอใจสะสมจนกลายเป็นการประท้วงใหญ่ทั่วประเทศในปี ค.ศ. 1978 ในที่สุดพระเจ้าชาห์และครอบครัวต้องเสด็จลี้ภัยออกจากอิหร่านเมื่อวันที่ 16 มกราคม ค.ศ. 1979 หลังจากนั้นไม่นาน อายะตุลลอฮ์ โคมัยนี ก็เดินทางกลับมาและสถาปนา "สาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน" ขึ้นมาแทนที่ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์

6. บั้นปลายพระชนม์ชีพ
พระเจ้าชาห์ทรงต้องย้ายถิ่นฐานลี้ภัยไปในหลายประเทศ (เช่น อียิปต์ โมร็อกโก เม็กซิโก และสหรัฐอเมริกา) ขณะที่พระองค์กำลังประชวรด้วยโรคมะเร็งต่อมน้ำเหลือง ในที่สุดพระองค์เสด็จสวรรคตที่กรุงไคโร ประเทศอียิปต์ เมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม ค.ศ. 1980 และพระศพของพระองค์ยังคงถูกฝังอยู่ที่นั่นจนถึงปัจจุบัน

ปัจจุบัน เจ้าชายเรซา ปาห์ลาวี พระราชโอรสองค์โตของพระองค์ ยังคงพำนักอยู่ในสหรัฐอเมริกาและเป็นผู้นำกลุ่มเคลื่อนไหวทางการเมืองที่คัดค้านรัฐบาลปัจจุบันของอิหร่านครับ