ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ନାଟକ ଆମ ଗାଁର ଯେତିକି ଆମ ଓଡ଼ିଶାର ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲାରେ ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ଆମ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଚଳିତ
Prahallada Nataka (Odia: ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ନାଟକ Prahallāda Nāṭaka, or simply Rajā Nāṭa) is a traditional play native to the Indian state of Odisha. It narrates the story of Vishnu's man-lion avatar, Nrusingha or Narasimha, through over 200 songs based on almost 30 ragas of Odissi music. The play is based on a text by Raja Ramakrusna Chhotaraya, King of Jalantara, a small kingdom in former southern Odisha, now in the Srikakulam district of Andhra Pradesh.[1]
Prahallada Nataka
Raja or Hiranyakasyapa and Prahallada
MediumOdissi music dance-dramaTypesekaka (singular), badi (two-troupe competition)Originating cultureOdia cultureOriginating era19th century
History
edit
The district of Ganjam had eighteen feudal chiefs, or zamindars, who called themselves Rajas. They were patrons of art, literature and culture. The Prahallada Nataka was born in one such kingdom, or zamindari.[2]
The primary text of the Prahallada Nataka was written in the mid-19th century by Raja Ramakrusna Chhotaraya.[3] Dr. Bhagaban Panda dates it to 1829-1927, Suresh Balabantaray places its creation from 1857-1905,[4] and Dr. John Emigh dates it to 1870-80.[5] Ramakrusna was the Raja of the small princely state of Jalantara in the southern part of Odisha that borders present-day Andhra Pradesh (the region until North Srikakulam district was part of ancient Kalinga and a large majority of the demography used to be Odia prior to 20th century state formation). Although attributed to the Raja, researchers agree that the majority of the text was written by the Odissi musician-poet Gourahari Parichha of Paralakhemundi.[1][5][6] According to Dr. Purna Mahapatra, the play was first written in Tarala by Ramachandra Suradeo, the king of Tarala and later spread to Jalantara, whose version became the most famous.
While multiple other plays on the same theme exist, Ramakrusna's is generally considered the best example of the routine and was imitated by other Rajas, including Kishore Chandra Harichandan Jagaddeb Ray of Surangi, Padmanabha Narayana Deba of Paralakhemundi, and Ramachandra Suradeo of Tarala.[2][3][4]
The original manuscript was preserved in the Madras Oriental Manuscript Library and collected by the Directorate of Culture of the Government of Orissa on March 8, 1938, and securely kept in the erstwhile Ravenshaw Library (now Kanika Library). The Odisha State Museum kept a paper manuscript of the text, copied some time in the 1920s.[4][7]
ସର୍ବଭାରତୀୟ ଲୋକନାଟକ ଜଗତରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ନାଟକ ହେଲା ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକ । ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକ ବ୍ୟତିରେକ ବହୁ ଲୋକନାଟକ ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ଲୋକନାଟକ ଏହି ଓଡ଼ିଶା ମାଟିର ସାଂସ୍କୃତିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ସର୍ବବ୍ୟାପି କରିବାରେ ପ୍ରମୂଖ ଭୂମିକା ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୋରାପୁଟର ଦେଶିଆ ନାଟ, ଗଜପତିର ଭୂତକେଳୀ, ଗଂଜାମର ଭାରତଲୀଳା, କୃଷ୍ଣଲୀଳ, ଦାସକାଠିଆ, ପୁରୀର ରାମଲୀଳା ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଓଡ଼ିଶାର ଘୋଡ଼ାନାଟ, ଦକ୍ଷିଣ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଦଣ୍ଡନାଟ, ଅବିଭକ୍ତ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଯାତ୍ରା, ବରଗଡ଼ର ଧନୁଯାତ୍ରା ଆଦି ପ୍ରମୁଖ ଅଟନ୍ତି । ଏସବୁ ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତର ପ୍ରାବଲ୍ୟତା, ବଳିଷ୍ଠ ଅଭିନୟର ପ୍ରୟୋଗ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ବେଶଭୂଷାର ବ୍ୟବହାର ସହିତ ନୃସିଂହ ପୂରାଣର ବିଷୟବସ୍ତୁ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କରି ଗଢ଼ିଛି । ଆଧୁନିକ ଯୁଗର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପୀତାମ୍ବର ଦାସଙ୍କ ନୃସିଂହ ପୂରାଣ ଏବଂ ମହାଦେବ ଦାସଙ୍କ ବିଷ୍ଣୁକେଶରୀ ପୂରାଣର ବିଷୟବସ୍ତୁ ଆଧାରରେ ତତ୍କାଳୀନ ଜଳନ୍ତର (ଅଧୁନା ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଶ୍ରୀକାକୁଲମ୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ) ରାଜଦରବାରୁ ରାଜା ରାମକୃଷ୍ଣ ଛୋଟରାୟଙ୍କ ଲେଖନୀ ମୂନରୁ ଉନ୍ମେଷ ଲାଭ କରିଥିଲା । ସେହି ସମୟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ ଜଗତରେ ଏକ ଆଲୋକବର୍ତ୍ତିକା ଭଳି ସାହିତ୍ୟିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ଉଜ୍ଜଳ କିରଣ ଆମ ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିଆସୁଛି ଯଦିଓ ଏହାର ଜନ୍ମ ତେଲୁଗୁ କଥିତ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଜଳନ୍ତରରେ କିନ୍ତୁ ଏହାର ଉଚ୍ଚମାନର ସାହିତ୍ୟ ଏବଂ ପରିବେଷଣ ନିମେନ୍ତ ଏହା ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କ ସର୍ବଜନାଦୃତ ପ୍ରମୂଖ ଲୋକନାଟକ ପାଲଟି ଯାଇଛି ।ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକ :
ଯେହେତୁ ଏହି ନାଟକରେ ପରିବେଷିତ ବିଷୟବସ୍ତୁରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର ଅଟେ ଏବଂ ପ୍ରହ୍ଲାଦକୁ ଆଧାର କରି ସମୁଦାୟ ନାଟକଟି ରଚିତ ହୋଇଛି । ଏପରିକି ପ୍ରହ୍ଲାଦକୁ ଏହି ନାଟକର ନାୟକ କହିଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ଅତ୍ୟୁକ୍ତି ହେବନାହିଁ । ତେଣୁ ନାଟକରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଚିରିତ୍ରର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ଆଖି ଆଗରେ ରଖି ଏହାକୁ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି ।
ରଜା ନାଟ :
ବିଷ୍ଣୁକେଶରୀ ପୂରାଣରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ରାଜା ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଏହି ନାଟକର ମୁଖ୍ୟ ଖଳନାୟକ ଭାବରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥାଏ । ଏବଂ କାହାଣୀରେ ସେ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର ଅଟନ୍ତି । ତେଣୁ ରାଜା ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ଆଖି ଆଗରେ ରଖି ଏହି ଦର୍ଶକମାନେ ରଜା ନାଟକ ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି ।
ନୃସିଂହ ଅବତାର :
ଅବତାରୀ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦଶ ଅବତାର ହେଲା ଯଥା – ୧) ମତ୍ସ, ୨୨) କତ୍ସ୍ୟପ, ୩) ବରାହ, ୪) ନୃସିଂହ, ୫) ବାମନ, ୬) ପର୍ଶୁରାମ, ୭) ରାମ, ୮) ବଳରାମ, ୯) ବୌଦ୍ଧ, ୧୦) କଳ୍କୀ । ଏହି ଉପରବର୍ଣ୍ଣିତ ଦଶ ଅବତାର ମଧ୍ୟରୁ ନୃସିଂହ ଅବତାର ଏକ ପ୍ରମୂଖ ଅବତାର ଅଟେ । ଏହି ଲୋକନାଟକର ନୃସିଂହ ଅବତାରଣା ଏକ ପ୍ରମୂଖ ତଥା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଦର୍ଶକମାନେ ନୃସିଂହ ଅବତାର ନାମରେ ନାମିତ କରିଛନ୍ତି ।
#kannada #kandhamal #kandhamala #ganjam #natak #prahallad_media #prahallada_nataka #love #lion #dance #gym #gaming #funny #facts #shorts #song #ternding #vlog #vlogger #vlogging #viralvideo #video #viralshorts #viralvideos #viralreels #odia #odisha #odishanews #odiavlog #odishatv
Информация по комментариям в разработке