Скачать или смотреть Qax şəhəri Qaraçılar haqqında - Qaraçılar Qaxa hardan gəliblər?

  / omarqurbanov34  

►facebook
  / region-34-292839349187871  

►Kanalımıza Abunə Olun Əziz Dostlar
   / @region34  

►Azərbaycan qaraçıları — Azərbaycanda yaşayan azsaylı xalqlardan biri. Azərbaycanda XX əsrin 20-ci illərində köçəri çadırlarda yaşayan qaraçılar türk sözlərinin qarışığı ilə tat dilində danışırdılar, sayları 2 min nəfərə çatsa da onların əksəriyyəti çoxdan türkləşmiş və Azərbaycan türklərinə qarışmışdı.
2012–2014–cü illərə olan qeyri–rəsmi məlumata əsasən Azərbaycanda yaşayan qaraçıların ümumi sayı 10 min nəfərə yaxındır. Onlar iki qrupa bölünürlər: fars dilində danışanlar və kurmanc dilində danışanlar.
Farsdilli Qaraçılar Balakən rayonu ərazisinə I Şah Abbasın hakimiyyəti dövründə köçürülüblər və sayları 2 min nəfərdən artıqdır. Əsasən Şambulbinə, Gülüzanbinə, Məlikzadə kəndlərində yaşayırlar. Özlərini pars adlandıran bu qrup həmçinin Qax rayonunda məskunlaşmışdır. Rayonun Qapıçay kəndi əhalisi 1 ailə istisna olmaqla tamamiylə, Güllük kəndində isə təxminən 20 ailə farsdilli qaraçılardan ibarətdir.
Kurmanc dilli qaraçılar Azərbaycana XX əsrin 50–60–cı illərində Qazağıstandan köçürülüblər və özlərini kürd adlandırırlar. Onlar əsasən Yevlax rayonu olmaqla həmçinin Bərdə, Göyçay, Ağsu, Ağdaş, Şamaxı, Zaqatala və Xaçmaz rayonlarında kütləvi şəkildə yaşayırlar. Yevlax rayonunda yaşayan qaraçıların sayı 2.563 nəfərdir və əsasən Yevlax şəhərində məskunlaşıblar.
... Bütün dünyada olduğu kimi, Azərbaycan da da qaraçıların statistikasında dəqiqlik yoxdur. Onların ilk gəlişi I Şah Abbasın köçürmə siyasəti ilə baş versə də, ötən əsrin 60-70-ci illərində Qazaxıstandan kütləvi şəkildə gəldiyi məlumdur. Onların sayı zamanla dəyişıb. Elə sonuncu əhalinin qeydiyyata alınması prosesində onlar hasaba alınmayıb. Başqa sözlə, “havada qalan” bu təbəqə daxili miqrant olduğundan qeydiyyata düşməyib. Amma yenə də onların 10 minə yaxın olduğu fikri irəli sürülür. ...
... Bu da Güllük kəndi. Avtobus bir anda boşalır. Biz də bayaqkı yaşlı qadınla söhbətləşə-söhbətləşə “qarabənizlilər”in ardınca düşürük. Az gedirik, düz gedirik, Güllüyü ötüb keçirik, gəlib çıxırıq adına Qapıçay deyilən kəndə. Məlum olur ki, özlərini “pars” adlandıran, amma hər kəsin “qaraçı” deyə xitab etdiyi bu qadınlar Güllük icra nümayəndiliyinə aid olan Qapıçay kəndində yaşayırlar. Digər kəndlərin sakinləri tərəfindən şərti olaraq “qaraçı kəndi” adlandırılan Qapıçaya ictimai nəqliyyat işləmədiyi üçün burda yaşayanlar 4-5 kilometrlik yolu payi-piyada ötüb Güllük kəndinin girişindəki avtobus dayanacağına getməli olurlar. ...
... Dostlarımız xeyli sayda rumın qaraçılarının Qax rayonunun Güllük kəndində yaşadığını dedilər. Onların yaşayış və həyat tərzi ilə yaxından tanış olmaq qərarına gəldik. Qaxa gedəndə yolumuzu onların yaşadığı Güllük kəndindən saldıq. ... Rayonda “Mesprom” kimi tanınan, amma rəsmi sənədlərdə Qapıçay kimi qeyd olunan qaraçı məskənində tamam başqa mənzərə ilə qarşılaşdıq. ... Bu qaraçılar “Mesprom”a 1950-ci illərdən sonra köçüblər. ... Bu qaraçı kəndində bir nəfər də Kəlbəcər qaçqını yaşayır. Almaz xala qovhaqovda bura köçüb və Şəkidən Rəhim adlı şəxslə evlənib burada yaşamağa başlayıblar. ... Bu kənddə “qaraçı ovu”muz boşa çıxır. Üz tuturuq Güllük kəndinin Qaraçıoba adlanan ərazisinə. Bir tərəfdən reportaj planımızın alınmaması, digər tərəfdən havanın istisi əsəblərimiz gərmişdi. Bakıdan Qaxa qədər yol gələsən, bir qaraçını danışdıra bilməyəsən... Müsahibimiz Əlican Gəncəliyevin ailəsi 20 ildir Güllük kəndində məskunlaşıblar. Rayon ərazisində onlara qaraçı deyirlər. Ə.Gəncəliyev isə deyir ki, bu belə deyil. Dediyinə görə, milliyyətcə parsdırlar (fars əsilli xalq-L.İ )və vaxtilə əcdadları Pakistandan İrana sürgün olunublar. ... Müsahibimiz daha sonra söhbətinə davam edir. Deyir ki, Güllük kəndinin bu hissəsində 20-dək pars ailəsi yaşayır. Öz aralarında əsasən parsca danışırlar. Amma azərbaycan dilində də səlis danışmağı bacarırlar. ...
#qurbanovmedia #region34 #aboneol