"Mparuoma a scrìvir u Sanfrardean" - Unisgésim apuntamant: aggettivi/pronomi dimostrativi e relativi
Ban giuorn, chier amisg e amieji di Facebook.
Nta quost apuntamant studiuoma ghj’aggettivi / pronomi dimostrativi, pronome relativo:
A) Dimostrativi
1) sing. quost, quosta ("sti, sta" fuormi afaretiche, cioè taghjeri a l'inizziji). Es. Quost (sti) caraus e quosta (sta) carausa turnean ô paies;
plur. quosc, quosti ("sci, sti"). Es. Quosc (sci) carausg e quosti (sti) carausi vean n campegna;
2) sing. quoss, quossa ("ssi, ssa"). Es. Quoss (ssi) tirrai e quossa (ssa) chiesa eru dî mi nänu;
plur. quosc, quossi ("sci, ssi"). Es. Quosc (sci) tirrai e quossi (ssi) chiesi eru di mi nänu;
3) sing. cau , quoda ("dda"). Es. Cau erbu era ieut, quodda vigna n'afrutta cchjù, dda chiesa si sdrupea;
plur. quoi, quodi. Es. Quoi ami eru tranquill, quodi fomni nvecc eru chjachjarauni.
B) Pronome relativo
Chi (che, il quale…): la “i”, cam giea diéssimu, è muta quänn è pron. rel. semplice (es. cumäna la pirsauna chi ia u pular), nvecc è sonora e si diej se è pron. rel. doppio (es. péarda chi ia u pular).
ATTINZIAN
Vi rrigard chi nta tucc i pronomi, aggettivi possessivi, dimostrativi, cam puru nta tucc ghj’artìcul, ni si ia mei mòttir nudd accento.
PARADI
Cuntinuoma a mparer na pach di paradi:
Causi chi fasgiaia e chi fea durant d’än
1) u piurier: adiver li pieuri, màunzir, quaghjer, tàunir, cuntruler li mändri e li ciurani, custruir paghjer e arbitij, mighjurer ghj’arbegg...
2) u campagnò: azzaper, davurer, siminer, zzapulier, abivirer, nziter, purer, arimuner, mièrir, purzier i tirrai, accianter erbu...
Ntê cumant aggiungiai vieucc cherca ieutra parada.
Ara ascutuoma na beda canzan di Gino Gentile, di n sanfrardean chi parta San Frareu sampr ntô cuor e nta la mant. Pi San Frareu rau ia scrivì tänt canzuoi puru n dialott, tutti cini di nustalgia e malincunia; pû sa paies e paisei ia rrigalea, puru cu sa fighja Gina, l’emuzzian di straurdinäriji cuncert ntô Cìan dû Munumant. P’acamara suò chi frizz pircò adanaura pi cuorpa dû virus ni pat vinir e ara ni vò u mumant pi péartir pû paies.
"DUNTEAN"
Paies miea, ti dasciei na mattina
ancara la duna mi fasgiaia cumpagnia
ma quänn arrivämu ntô basch
puru roda mi saluräva
e quänta tristozza
quänta malincunia, oh paies miea.
Iea m’aduntanäva sampr di cchjù
e pi la strära mieuma e mi pätri
ni diessu na parada,
fars nta la saua mant
u schient e la spiranza
si fasgiaiu la uerra.
U sau spuntea quoda mattina
Iea m’aduntanäva sampr di cchjù.
Duntean duntean suogn duntean
Duntean duntean suogn duntean
Iea crar ni fu cuorpa maia
se ara suogn duntean.
Duntean duntean suogn duntean
Duntean duntean suogn duntean
Iea crar ni fu cuorpa maia
se ara suogn duntean.
Quänn arrivei zzea a New York
mi sintiva nta n eutr maun.
Viraia nta tutt li sträri
sampr n scium di giant
tänta luminaria
e tänt rumaur
di giuorn e di sara
e paläzz cchjù ieutt di na muntegna.
Suogn duntean e mi rraur d’ärma.
Duntean duntean suogn duntean
Duntean duntean suogn duntean
Iea crar ni fu cuorpa maia
se ara suogn duntean.
Duntean duntean suogn duntean
Duntean duntean suogn duntean
Iea crar ni fu cuorpa maia
se ara suogn duntean trapp duntean
trapp duntean trapp duntean
trapp duntean
RRIFLITTUOMA
Quoi chi suoma aduntean dû paies, u pinsuoma e ulissimu turner, ster a d’aumbra di Rracafart. Ma sach ia di spicieu u nasc paies?
Cam scritt ognun ia scrìvir:
1) almen ciencu fräsi o n cuntinìan;
2) nam di strimant chi usu i piurier e i campagnuoi.
N chier salur, amisg e amieji, e rrigurdav chi, mparann a parder e a scrìvir u Sanfrardean, ngraniuoma u nasc paies e valurizzuoma li saui tradizziuoi.
LA TRADUZIONE É NEI COMMENTI
Информация по комментариям в разработке