Скачать или смотреть PENTAGON SOMALİ İÇİN BİZZAT ONU İSTEDİ

#çevikbir #nato #somali

Rubicon Tarih'e üye olmak için tıklayın:
   / @rubicontarih  

Rubicon Tarih'ten herkese merhaba. Bu programda, 90'lı yıllara damgasını vurmuş bir komutanı, emekli Orgeneral Çevik Bir'i anlatacağım. Televizyonlarda sıklıkla boy gösteren, gazetelere siyasilerden daha fazla manşet olan bir Paşaydı Çevik Bir.

Çevik Bir, 1939 yılında İzmir Buca'da dünyaya geldi. Makedonya'dan Anadolu'ya göçen bir ailenin çocuğuydu. Ailesi zengin değildi. Bursa Işıklar Askeri Lisesi'ni kazandı. Harp Okulu'ndan ikincilik derecesiyle 1958 yılında mezun oldu. Askerliği çok seviyordu. Yükselme arzusu çok güçlüydü.

Çevik Bir, 1970'de Kara Harp Akademisi'nden mezun oldu. 12 Mart'ın en hareketli zamanlarında Ankara'daydı. Şimdi çok önemli bir olaya geçelim. Mart 1972'de Ankara'da seri operasyonlar yapılıyordu. Gözaltına alınanlardan biri de Yavuz Önen'di. O dönem Mimarlar Odası Genel Sekreteri idi.

Yavuz Önen, Faruk Bildirici ile yaptığı söyleşide, Çevik Bir'in kendisine gözaltına alındığı günlerde işkence yaptığını söyledi. Önen'in anlatımlarına göre, önüne önceden hazırlanmış bir ifade metni koydular. İmzalamasını istediler. Kabul etmedi. Oradaki bir subayın yüzünü ezberlemekti amacı. İfade metnine imza atmayı kabul etmediği için işkence etmeye başladılar. Dayak, elektrik, her şey vardı. Önen dört gün boyunca işkenceye direndi. Eşinin de oraya getirileceğini söyleyince direnci kırıldı. İfade metnini imzaladı.

Önen, 1974 affıyla cezaevinden çıktı. Birkaç yıl sonra Ankara caddelerinde karşılaştı kendisine işkence eden subayla. Adının Çevik Bir olduğunu o gün öğrendi. Daha sonra orduevinde bir resepsiyonda yine karşılaştılar. "Birbirimizi görmezden geldik. Tokalaşmadık. Ben kin gütmüyorum. Ben sistemle boğuşmaya kararlıydım." dedi Önen. Ancak Çevik Bir'den herhangi bir yalanlama gelmedi.

Gelelim Kenan Evren'le yakın çalışma sürecine. Çevik Bir, askeri hiyerarşide yükselmeyi çok istiyordu. 1973'te Belçika'daki Shape Karargâhı'nda görev yaptı. 1976'da Türkiye'ye döndü. Kenan Evren'le tanıştı. Evren, Çevik Bir'i Özel Kalem Müdürlüğü'ne atadı. Çevik Bir, 12 Eylül askeri darbesi hazırlıklarına bire bir şahitlik etti. Evren darbeden sonra Cumhurbaşkanlığı Köşkü'ne taşındığında Çevik Bir'i de yanında götürdü.

1981'de albaylığa terfi etti. Evren ondan vazgeçmek istemiyordu. Çevik Bir'i, Devlet Başkanı Başyaverliği görevine atadı. Dostlukları hiç bitmedi. Evren, yarbay rütbesindeyken tanıdığı Çevik Bir'i neden bu kadar çok sevdi? NATO'daki görevleri ve bağlantıları cazip gelmiş olması muhtemel. Ayrıca ikisinin babası da Makedonyalı.

Çevik Bir askeri kariyerinde çok önemli bir merhale yaşadı. 1992'de Birleşmiş Milletler, Somali'ye barış gücü gönderme kararı aldı. Amerika Savunma Bakanlığı, Çevik Bir'in ismini direk verdi. Gazetelerde Somali Kaplanı olarak anılmaya başlandı. 1993 Şubat'ta gitti Somali'ye. İlk izlenimleri olumsuzdu.

Somali'deki Türk Birliği'ne yapılan saldırı sonrası ilginç bir olay yaşandı. Bir havan mermisi düştü. Bir asker hafif yaralandı ama şoku ile bayıldı. Hürriyet muhabiri Kadir Ercan haberi yazdırdı. Çevik Bir çok kızdı. "Türk askeri bayılmaz. Sen bizi düşmanlarımıza rezil ettin." diye bağırdı. Ercan'a haberi nasıl yazması gerektiğini anlattı. "Türk birliğine yapılan saldırı Kahraman Mehmetçik tarafından zayiatsız olarak püskürtülmüştür diye yazacaktın." dedi. Kadir Ercan'ı ilk uçağa bindirilip Türkiye'ye gönderdi.

Çevik Bir birkaç ay sonra Amerikalılar tarafından da eleştirildi. Görev süresi 18 Ocak 1994'te doldu. Başarısızlığını itiraf etti ama itibarını zedelemedi. Kofi Annan veda töreninde, "İşte Türkiye'nin müstakbel Genelkurmay Başkanı" dedi.

Türkiye'ye dönüşünde Genelkurmay Harekat Başkanlığı'na atandı. 1995'te orgeneralliğe yükseltildi. Türk Silahlı Kuvvetler tarihinin en genç orgenerali olmuştu. 56 yaşındaydı. Genelkurmay 2. Başkanlığı'na atandı.

Bir programın daha sonuna geldik. Rubicon Tarih'e abone olmayı unutmayın.
Rubicon Tarihi instagramdan takip etmek için:   / rubicontarih  

Rubicon Tarihi Tiktok'tan takip etmek için:
  / rubicontarih  


Türk Siyasi Tarihi
Siyasi Tarih
Popüler Tarih
Siyaset
Politika