Скачать или смотреть Mutual responsibility of society and the disabled - Prof Bhaskar Mehta

મણકો # 234 તા-2-2-2025.

ગુજરાતી સાહિત્ય ફોરમ આયોજીત વક્તવ્યના વક્તા હતા ભાસ્કર મહેતા. તેઓ પોતે દિવ્યાંગ હોવાથી જે પરિસ્થિતિમાંથી પસાર થયા હતા ને તેમના અનુભવોને આધારે સમાજની ને દિવ્યાંગની પરસ્પરની જવાબદારીને ભાન કરાવતું સચોટ માર્ગદર્શન આપ્યું.

ભાસ્કરભાઇએ જણાવ્યું સમાજમાં દિવ્યાંગ પ્રત્યે ઘણી ગેરસમજ, અજ્ઞાન પ્રર્વતે છે, આપણે દિવ્યાંગો પ્રતિ યોગ્ય સમજ કેળવવી જોઇએ. તેઓ આપણાં સમાજનું અભિન્ન અંગ છે ને તે માટે આપણે જાગ્રત થવું જોઇએ. પરિવારમાં જ્યારે દિવ્યાંગ બાળક જન્મે ત્યારે કુટુંબ, પડોશી, સંસ્થાઓમાં શૈક્ષણિક સંસ્થાઓની પણ દિવ્યાંગ પ્રતિ જવાબદારી હોય છે. જો પ્રમાણિકપણે સર્વનો સહકાર મળે તો દિવ્યાંગ તેને પડતી મુશ્કેલી અને મૂંઝવણમાંથી સરળતાથી રસ્તો શોધી શકે છે. પરિવારના સભ્યો તેમની સાથે સામાન્ય હોય તેવું વર્તન કરે તો તેને પોતાની ખામી માટે ક્યારેય ઓછું કે ગ્લાનિ અનુભવવી પડતી નથી. ભાસ્કરભાઇએ પોતાનો દાખલો આપતા જણાવ્યું કે હું મારા બાળકો ગિલ્લીદંડા પણ રમતો. મને ક્યારેય તેઓએ અંધ ગણ્યો જ નથી. વૈવાહિક ને કુટુંબજીવન સામાન્ય વ્યક્તિ જેવું જ રહ્યું છે. પત્ની, બાળકો ને ભાઈઓનો સંપૂર્ણ સહકાર પ્રાપ્ત થયો હતો. દિવ્યાંગો માટે પરિવાર પછી પડોશી ને મિત્રોનો સહકાર જરૂરી હોય છે . તેમાં પણ ભાસ્કરભાઇ નસીબદાર હતા.

શિક્ષણસંસ્થાઓ પણ દરેક દિવ્યાંગની જે વિષયોમાં રુચિ હોય તે માટે ભણતર જરુરી છે તે વાતની સમજણ આપી મદદગાર થવું જોઇએ. આજે તો નવી ટેકનોલોજી આવી છે તેથી ભણતર પણ સરળ બન્યું છે. દિવ્યાંગોની સ્પર્શ શક્તિ ઘણી જ ઉત્તમ હોય છે એટલે આજે આધુનિક સાધનો દ્વારા જ્ઞાન મેળવી શકે છે. તેમનામાં પણ મૌલિકતા હોય છે એટલે તે માટે કેળવવા જોઇએ. દિવ્યાંગે પણ પોતાને મળતા સહકારથી પોતાની કાબેલિયત કેળવવી જોઇએ. શૈક્ષણિક લાયકાત મેળવ્યા પછી આવે છે વાત વ્યવસાયની તો યોગ્યતાને આધારે નોકરી મેળવવાનો તેનો અધિકાર છે. માત્ર દિવ્યાંગ સંસ્થામાં જ અનામતને આધારે નોકરી મેળવી શકે તેવું નથી. કોઇપણ સંસ્થામાં નોકરી મેળવી કર્તવ્યનિષ્ઠાથી કામ કરવાની દિવ્યાંગની જવાબદારી છે. કોઇવાર ભૂલ થાય તો માફ કરી વિશેષ તક આપવી જોઇએ.દિવ્યાંગે પણ પોતે જીવનમાં સિધ્ધાંતને સ્થાન આપવું જોઇએ. સમાજ તરફથી મળતી વિશેષ સવલતોનો ગેરઉપયોગ ન કરવો જોઇએ. કર્તવ્યનિષ્ઠ બની સમાજને સેવા આપવાની દિવ્યાંગની પણ ફરજ બની રહે છે.

ભાસ્કરભાઇએ નિવૃતિ પછી પણ સામાજીક સંસ્થામાં સેવા આપી હતી. આર્થિક ઉપાર્જનની જરૂર ના હોય તો સમાજસેવાના કામ કરવામાં પ્રવૃત રહેવું જોઇએ જેથી આપણે સમાજને પણ કંઇક આપી શકીએ છીએ તેવી ભાવના કેળવાય છે, તેવું ભાસ્કરભાઇ દ્રઢપણે માને છે. દરેક આપત્તિકાળે પણ કામ કરવાનું તેમણે ચાલુ રાખ્યું હતું. નવનિર્માણના આંદોલનમાં પણ તેમણે ભાગ લીધોહતો. તેમણે અંતમાં નૈતિક ફરજ અને આત્મવિશ્વાસ દરેક દિવ્યાંગે કેળવવો જોઇએ તે બાબત પર ભાર મૂક્યો હતો.


છેલ્લા પાંચ વર્ષથી પથારીવશ હોવા છતાં ભાસ્કરભાઇએ ખૂબજ પ્રેરંણાલક્ષી વક્તવ્ય આપ્યું . ભાસ્કરભાઇ આપનો ખૂબ ખૂબ આભાર.

કોકિલાબહેન અને તેમના પરિવારના સભ્યોનો ખૂબ ખૂબ આભાર


——- સ્વાતિ દેસાઇ

#divyang #blindprofessor