Скачать или смотреть පට්ඨාන ධර්මයෙහි වටිනාකම | අති පුජනිය දෙණියායේ උපසම ස්වාමින්වහන්සේ

පට්ඨාන ධර්මයෙහි වටිනාකම | අති පුජනිය දෙණියායේ උපසම ස්වාමින්වහන්සේ

පට්ඨාන ධර්මයේ වටිනාකම
පට්ඨාන ධර්මය යනු අභිධර්ම පිටකයේ ඇති සප්ත ප්‍රකරණයෙන් අවසාන ග්‍රන්ථයයි. එය මහා ප්‍රකරණය යනුවෙන්ද හඳුන්වනවා. බුදුදහමේ ගැඹුරුම සහ සංකීර්ණම කොටසක් ලෙස මෙය සැලකෙනවා. පට්ඨානයේ ප්‍රධාන වටිනාකම් කිහිපයක් මෙසේ දක්වන්න පුළුවන්:

1. සියලු සංස්කාර ධර්මයන්ගේ හේතු-ඵල සම්බන්ධතා පැහැදිලි කිරීම
පට්ඨානයේ ප්‍රධානතම වටිනාකම වන්නේ සියලු සංස්කාර ධර්මයන් එකිනෙක හා සම්බන්ධ වන ආකාරයත්, ඒවායේ හේතු-ඵල සම්බන්ධතාත් පැහැදිලි කිරීමයි. ලෝකයේ පවතින සෑම දෙයක්ම - රූප, වේදනා, සඤ්ඤා, සංඛාර, විඤ්ඤාණ - හටගන්නේ සහ නැතිවී යන්නේ කෙසේද යන්න මෙහිදී විග්‍රහ කරනවා. මෙහිදී ප්‍රත්‍ය විසි හතරක් (24 Paccayas) ඔස්සේ මෙම සම්බන්ධතා දක්වා තිබෙනවා. උදාහරණයක් ලෙස:

හේතු ප්‍රත්‍යය: හොඳ හෝ නරක ක්‍රියාවක් ඇතිවීමට මුල් වන හේතු (ලෝභ, ද්වේෂ, මෝහ, අලෝභ, අද්වේෂ, අමෝහ).

ආරම්මණ ප්‍රත්‍යය: සිතක් ඇතිවීමට හේතු වන අරමුණ (රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස, ස්පර්ශ, ධම්ම).

අනන්තර ප්‍රත්‍යය: එකක් නැති වූ පසු අනෙකක් ක්ෂණිකව ඇතිවීම (උදා: චිත්ත වීථියක සිතිවිලි).

මෙම ප්‍රත්‍යයන් හරහා, කිසිම දෙයක් හටගන්නේ හේතුවක් නැතුව හෝ නැතිවී යන්නේ හේතුවක් නැතුව නොවන බව පට්ඨානයෙන් පැහැදිලි කරනවා.

2. ගැඹුරුම ප්‍රඥාව අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා මග පෙන්වීම
පට්ඨානය අධ්‍යයනය කිරීමෙන් ලෝකයේ යථා ස්වභාවය පිළිබඳව ගැඹුරු අවබෝධයක් ලැබෙනවා. කිසිම දෙයක් ස්ථිර නැති බවත්, සියල්ල හේතු ප්‍රත්‍යයන්ට අනුව ඇති වී නැති වී යන බවත් මනාව වැටහෙනවා. මෙය අනිත්‍ය, දුක්ඛ, අනාත්ම යන ත්‍රිලක්ෂණය අවබෝධ කර ගැනීමටත්, විදර්ශනා භාවනාව දියුණු කිරීමටත් මහත් පිටිවහලක්.

3. දාර්ශනික හා විද්‍යාත්මක වැදගත්කම
අද්‍යතන විද්‍යාව පවා පට්ඨානයේ අන්තර්ගත හේතු-ඵල දහම (causality) හා සමානකම් දක්වනවා. විශ්වයේ පවතින සංකීර්ණ සම්බන්ධතා තේරුම් ගැනීමට පට්ඨානයට ඇති හැකියාව අති විශිෂ්ටයි. එය හුදෙක් ආගමික ග්‍රන්ථයක් නොව, විශ්වයේ ක්‍රියාකාරිත්වය පැහැදිලි කරන දාර්ශනික හා විද්‍යාත්මක පදනමක් ලෙසද සැලකිය හැකියි.

4. සසරින් එතෙර වීමට මග පෙන්වීම
අවසාන වශයෙන්, පට්ඨානය අධ්‍යයනය කිරීමේ සහ අවබෝධ කර ගැනීමේ මූලික අරමුණ වන්නේ සසර දුකින් මිදීමයි. සියලු සංස්කාරයන් අනිත්‍ය බවත්, ඒවාට ඇලී සිටීමෙන් දුක ඇති වන බවත් අවබෝධ කර ගැනීමෙන්, සිතෙහි ඇති තෘෂ්ණාව හා බැඳීම් අඩු වී නිවන කරා ගමන් කිරීමට එය උපකාරී වෙනවා.

සංක්ෂිප්තව කියනවා නම්, පට්ඨාන ධර්මය යනු බුදුදහමේ ගැඹුරුම සත්‍යයන් විග්‍රහ කරන, හේතු-ඵල දහම මනාව පැහැදිලි කරන, සහ ලෝකයේ යථා ස්වභාවය අවබෝධ කරගෙන සසර දුකින් මිදීමට මග පෙන්වන අතිශය වටිනා ධර්ම කොටසක්.

පට්ඨාන ධර්මය ගැන තවදුරටත් දැනගන්න ඔබ කැමති බව පේනවා. මෙය ඇත්තටම ඉතා ගැඹුරු මාතෘකාවක් නිසා, අපි තවත් කරුණු කිහිපයක් බලමු.

පට්ඨාන ධර්මය අධ්‍යයනය කරන්නේ කෙසේද?
පට්ඨාන ධර්මය සාමාන්‍යයෙන් පහසුවෙන් තේරුම් ගත හැකි දෙයක් නොවේ. එය නිවැරදිව අධ්‍යයනය කිරීම සඳහා පහත කරුණු වැදගත්:

අභිධර්ම මූලික දැනුම: පට්ඨානයට පිවිසීමට පෙර අභිධර්මයේ මූලික සංකල්ප වන චිත්ත, චෛතසික, රූප, නිබ්බාන පිළිබඳ මනා අවබෝධයක් තිබීම අත්‍යවශ්‍යයි.

ගුරු උපදෙස්: පට්ඨානය ඉගෙන ගැනීමට හොඳම ක්‍රමය වන්නේ පළපුරුදු ආචාර්යවරයෙකුගේ හෝ භික්ෂූන් වහන්සේ නමකගේ මග පෙන්වීම ලබා ගැනීමයි. ඔවුන්ට එහි ගැඹුර පැහැදිලි කිරීමට පුළුවන්.

ඉවසීම සහ පුනරාවර්තනය: පට්ඨානය ඉතා සංකීර්ණයි. එය වරක් හෝ දෙවරක් කියවීමෙන් අවබෝධ කරගත නොහැකියි. නැවත නැවත අධ්‍යයනය කිරීමෙන් සහ මෙනෙහි කිරීමෙන් ක්‍රමයෙන් අවබෝධයක් ලැබෙනවා.

ප්‍රායෝගික භාවිතය: පට්ඨානයේ ඇති හේතු-ඵල දහම අපගේ එදිනෙදා ජීවිතයේ සිදුවීම් වලට ගලපා බැලීමට උත්සාහ කිරීමෙන් ප්‍රායෝගික අවබෝධයක් ලැබෙනවා.

පට්ඨානයේ "ප්‍රත්‍ය විසි හතර" (24 Paccayas)
පට්ඨානයේ මූලික හරය වන්නේ ධර්මයන් එකිනෙක සම්බන්ධ වන ප්‍රත්‍ය විසි හතර යි. මේවායින් කිහිපයක් උදාහරණ ලෙස කලින් සඳහන් කළා. තවත් උදාහරණ කිහිපයක් මෙන්න:

සහජාත ප්‍රත්‍යය: එකට හටගෙන එකට පවතින ධර්මයන් අතර සම්බන්ධය (උදා: චිත්තය හා චෛතසිකයන්).

අධිපති ප්‍රත්‍යය: යම් ධර්මයක් ප්‍රධාන වී අනෙකුත් ධර්මයන්ට බලපෑම් කිරීම (උදා: ඡන්දය, වීර්යය, චිත්තය, විමංසා අධිපති වීම).

කම්ම ප්‍රත්‍යය: කුසල හා අකුසල කර්මයන් විපාක දෙන ආකාරය.

ආහාර ප්‍රත්‍යය: ජීවිතය පවත්වාගෙන යාමට අවශ්‍ය වන ආහාර (කබලිංකාර ආහාර, ඵස්ස ආහාර, මනෝසඤ්චේතනා ආහාර, විඤ්ඤාණ ආහාර) හා ඒවායේ සම්බන්ධතා.

මෙම සෑම ප්‍රත්‍යයක්ම ඉතා ගැඹුරු අර්ථකථනයකින් යුක්ත වන අතර, ඒවා තේරුම් ගැනීමෙන් ලෝකයේ ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳව මහා විග්‍රහයක් ලබාගත හැකියි.

#පට්ඨානය, #පට්ඨානය, #සමන්තපට්ඨානය, #පට්ඨාන, #කුසලත්තිකපට්ඨානය, #සිංහලසමන්තපට්ඨානය, #pattanaya, #patthanaya, #pattana, #pattanya, #sinhalasamanthapattanaya, #pattanasuthraya, #pattanasajjayana, #suvisipattana, #suwisipattana, #pattanapiritha, #pattanadeshana, #pattanadesanayanawala,, #pattanasuthrayasinhalameaning, #pattanadhammachanting, #samanthapattanadharmasajjhayanawa#පට්ඨානධර්ම, #සමන්තපට්ඨාන, #සූවිසිපට්ඨාන, #පට්ඨානදේශණා, #පට්ඨානප්‍රකරණ, #පට්ඨානවන්දනාව, #පට්ඨානය-සුවිසිපච්චයෝසජ්ඣායනය, #පට්ඨානප්‍රකරණය, #සමන්තපට්ඨා, #පට්ඨානත්‍රිරාශිය, #පට්ඨාන⁣ධර්මදේශනා, #පට්ඨානධර්මදේශනාව, #පට්ඨානදේශනාමාලාව, #පට්ඨානධර්මවන්දනාව, #සමන්තපට්ඨානවන්දනාව, #සමන්තපට්ඨානධර්මසජ්ඣායනය, #පට්ඨානධර්මසජ්ඣායනාව, #පට්ඨාන⁣ධර්මදේශනාමාලාව, #සමන්තපට්ඨානධර්මවන්දනාව, #සමන්තපට්ඨානධර්මදේශනාව, #මන්තපට්ඨානධර්මසජ්ඣායනාව#අභිධර්මය, #අභිධර්මයසිත, #අභිධර්මයpdf, #අභිධර්මයසරලව, #අභිධර්මයසරළව, , #අභිධර්මයසිංහලෙන්, #විදර්ශනාඅභිධර්මය, #අභිධර්මයකෙටිසටහන්, #අභිධර්මයඉගෙනගනිමු, #අභිධර්ම, #අභිධර්මයහඳුනාගැනීම, #අභිධර්මයදේශනාකිරීම, #අභිධර්මයහාවිදර්ශනාව, #අභිධර්මයේමූලිකකරුණු, #අභිධර්මයබුද්ධදේශනාවක්ද?, #අභිධර්මයේමූලිකඉගැන්වීම්, #අභිධර්මමාර්ගය, #අභිධර්මඉගෙනීම, #අභිධර්මදේශනා,