Скачать или смотреть Треска - Езерото што институциите го оставија да умре

Некаде под планинските падини на западно Скопје, каде некогаш одекнуваа смеа и детска врева, сега царуваат треви, ѓубре и тишина. Езерото Треска, некогашно летно прибежиште за илјадници скопјани, денес е само избледена сенка од минатото – уште една приказна за ветувања, заборав и пропуштени можности.

Изградено во 1978 година со пари од самопридонес, езерото беше заеднички проект на жителите на главниот град – симбол на ентузијазам и граѓанска енергија. Со капацитет за над 10.000 капачи, Треска брзо се етаблира како еден од најпопуларните рекреативни центри во Македонија. Летните викенди тука изгледаа како слики од некој југословенски туристички проспект – семејства во приколки, свадби под отворено небо, вечерни забави, спортски турнири и чадори покрај брегот.

Но иднината на Треска не ги преживеа промените по 90-тите. Веќе во 1998 година, езерото беше прогласено за небезбедно за капење поради бактериолошко загадување. Од тој момент, следеше тивка и долга деградација. Недостаток на инвестиции, институционална немарност и урбани амбиции без покритие го доведоа до денешната слика – празно, суво корито обраснато со трски, урнати објекти, и ехо на заборав.

Треска беше повеќе од езеро – беше културна меморија на еден град.
Општина Сарај подготви Детален урбанистички план, а во март 2021 година беше донесена одлука да се основа туристичка развојна зона „Сарај – Езеро Треска“, со посебни погодности за инвеститори.

Но, четири години подоцна, на терен – ништо. Национален оглас за инвеститор никогаш не беше распишан. Имотно-правните прашања останаа нерешени, а проектот закопан некаде меѓу административни лавиринти и нејасна политичка волја.

Иронијата е двојна. Владата инвестира милијарди од унгарски кредити во изградба на локални улици – некои од нив веќе неколкупати реновирани во еден мандат. За Треска, сепак, не се најдоа средства, ни визија, ни енергија. За просторот да оживее, потребно е не само инвеститор, туку и пречистителна станица, и уверување дека проектот нема да му наштети на еко-системот на реката Треска, која минува непосредно покрај езерото.