Скачать или смотреть ORGANIZM VA TASHQI MUHIT HAQIDA | ОРГАНИЗМ ВА ТАШҚИ МУҲИТ ҲАҚИДА.

ORGANIZM VA TASHQI MUHIT HAQIDA | ОРГАНИЗМ ВА ТАШҚИ МУҲИТ ҲАҚИДА. OROL FOJIASI VA MAGNIT BO'RONLARI HAQIDA MA'LUMOT | ОРОЛ ФОЖИАСИ ВА МАГНИТ БЎРОНЛАРИ ҲАҚИДА МАЪЛУМОТ.
KANALIMIZGA OBUNA BO'LING:
   / @biologuz  
Yangi bo‘lsangiz kanalimizga obuna bo‘lishni unutmang!
👍Layk tugmasini bosishni unutmang !
🔥Ajoyib kommentlaringizni qoldiring...
Kuningiz xayrli o‘tsin!
Hurmat ila BIOLOGUZ
►ТЕЛЕГРАМ КАНАЛИМИЗ: https://t.me/uzbiolog
►ИНСТAГРAМ СAҲИФAМИЗ:   / uzbiolog  
►Хамкор Каналларимиз: https://bit.ly/32ibaXL - Android Apk Ilovalar Sayti.
#organizm #uzbiolog #biologuz #tashqimuhit #organizmvatashqimuhit
Organizm. Odam organizmi bosh, bo'yin, tana, bel va oyoq qismlaridan iborat. Odam tanasida miya qutisi, umurtqa pog'onasi nayi, ko’krak, qorin va chanoq bo’shliqlari mavjud. Umurtqa pog’onasi nayida orqa miya, miya qutisida bosh miya, ko’krak qafasida yurak, halqum, kekirdak, o’pkalar, qorin bo’shlig'ida oshqozon, jigar, o’t pufagi, ingichka ichak va yo’g`on ichakning asosiy qismi, chanoq bo’shlig’ida yo’g`on ichakning keyingi qismi, ayirish organlari va ichki jinsiy organlar joylashgan. Muskulli diafragma ko’krak qafasini qorin bo’shlig’idan ajratib turadi. Diafragma muskullarining qisqarishi va bo’shashishi kerak va qorin bo’shliqlari hajmining o’zgarishiga olib keladi. Organizm — bir butun sistema. Organizmdagi hujayralar, to`qimalar, organlar va organlar sistemalari o`zaro muvofiqlashgan bir butun sistema holatida ishlaydi. Bunday muvofiqlashuv gumoral (lot. gumor — suyuqlik), ya'ni qon, limfa va to’qima suyuqligiga sekretsiya bezlari ajratib chiqaradigan kimyoviy moddalar — gormonlar hamda nery sistemasi orqali amalga oshadi.
Topshiriqlarga javob yozing va javobingizni tekshirib ko’ring:
1. Tiriklikning tuzilish darajalarini eng kichigidan boshlab tartib bilan yozing: A —organ, B — funksional sistema, D — to’qima, E — hujayra, F — organlar sistemasi, G — organizm. 2. Organizmda mavjud bo'shliqlar va ularda joylashgan organlarni juftlab yozing: A — miya qutisi, B umurtqa pog’onasi nayi, D ko'krak qafasi, E qorin, F chanoq, G - og'iz, H - burun, J — ko’z kosasi; 1 — til, tish, 2 — bosh miya, 3 — kekirdak, o’pka, yurak, halqum, 4 oshqozon, jigar, o’t pufagi, ingichka ichak, yo’g’on ichak, 5 — ko'z, 6 — hid bilish, 7 — yog’on ichak, ayirish va jinsiy organlar, 8 - orqa miya.
Har qanday tirik organizm tabiatda muayyan yashash muhitiga ega va muhit ularga doimiy ravishda ta’sir etadi. Organizm, populatsiya yoki tur yashaydigan, ularga bevosita yoki bilvosita ta’sir etadigan, muhitning biotik va abiotik sharoitlarining majmuasi yashash muhiti deb ataladi. Yashash muhiti tirik organizm bilan uning butun hayoti davomida o‘zaro munosabatda bo‘ladigan tabiatning bir qismi hisoblanadi.Har bir tirik organizmning yashash muhiti tabiatning biotik va abiotik tarkibiy qismlari - komponentidan tarkib topadi. Ekologiyada tabiatning biotik va abiotik komponentlari omillar deyiladi. Tabiatning tirik organizmlarga ta’sir ko‘rsatadigan va ularda moslanish reaksiyalari - adaptatsiyalarning hosil bo‘lishiga sabab bo‘ladigan har qanday tarkibiy qismi yoki komponenti ekologik omillar deb ataladi.Shunday qilib, muhit - tirik organizmlarni o‘rab turuvchi va ularga bevosita yoki bilvosita ta’sir etuvchi omillar yig‘indisidir. Organizmlar muhitdan hayotiy jarayonlar uchun zarur bo‘lgan barcha mahsulotlarni qabul qiladi hamda muhitga moddalar almashinuvi mahsulotlarini ajratadi.Yashash muhiti organizmlarning nafaqat yashashiga, balki geografik jihatdan tarqalishiga ham ta’sir ko‘rsatadi. Tirik organizmlar uchun har bir ekologik omil turlicha ahamiyatga ega. Ayrim omillar organizmlar yashashi uchun juda muhim bo‘lsa, ayrim omillar organizmlar uchun kamroq ahamiyatga ega bo‘lishi mumkin.Evolutsiya jarayonida barcha tirik organizmlarda yashash muhitiga nisbatan o‘ziga xos morfologik, fiziologik, etologik va boshqa moslanishlar adaptatsiyalar paydo bo‘lgan. Adaptatsiya (lotincha «adaptatio» - moslanish) - tirik organizmlarning muayyan yashash muhitida yashashi va ko‘payishni ta’minlovchi belgi yoki belgilar yig‘indisi hisoblanadi. Masalan, baliq tanasining suyri shakli ularning suv muhitida harakatlanishini yengillashtirsa, suvsiz muhitda o‘suvchi o‘simliklar barglarida (aloy) yoki poyasida (kaktus) suv to‘plashga moslashgan.Ekologik omillar uchta guruhga: abiotik, biotik va antropogen omil larga bo‘linadi.
Muhit va tirik organizmlarning o‘zaro bog‘liqligi va o‘zaro ta’sirlari «organizm - muhit» sistemasidagi asosiy qonuniyatlardan hisoblanadi. Tirik organizmlar muhitdan o‘zlari uchun kerakli moddalarni oladi va muhitga turli darajada ta’sir ko‘rsatadi. Natijada muhitning o‘zi ham o‘zgaradi.«Organizm - muhit» tizimidagi asosiy qonuniyatlar V.I.Vernadskiy tomo¬nidan kashf etilgan bo‘lib, organizm va uning yashash muhiti birligi qonuni deb ataladi.