"Mparuoma a scrìvir u Sanfrardean" - Tearz apuntamant: i muta n° 3
Bangiuorn, chier amisg e amieji di Facebook.
Didicuoma ss’eutr apuntamant a la i muta pircò è ng argumänt assei mpurtänt pi chi vau mparer u Sanfrardean. Iea ara vi scriv na pach di paradi e vieucc avai capir quänn la i è sonora (cioè si ia prununzier) e quänn è muta: prisinter, viruoma, vinir, gridann, priputant, animalan, capir, sìmbul, chiérrigh, pàvir, sàntir, zzérnir, scrìvir, tavulìan, carausi, chiesi, disidirer, misiricardia, finir, pinser, causi, pirsauni, pircò, pritasa.
A ssi paunt chercun puloss dir: “Ma pircò auoma scrìvir la i muta?”. Ban! Apruvuoma a scrìvir cherca parada sau n bäsi a la pronunzia, sanza mottir la “i”. Spauntu paradi veramant streuni chi ni si palu meanch diéjir. Es. rcvmant, msrcardia, rrscgner ( = nitrire); pussbltea, dsdrer. Ara iea vi dumän e specialmant u dumäm a quoi chi ni valu rricanuoscir u nasc sistema di scrìvir: “Quoss sigaun vieucc è muoru di scrìvir? e puoi, causa cchjù mpurtänt , cam avìssimu fer pi spèartir li paradi n sillabi datt chi pi ognuna ghji vau almen na vocale?”. Abesta quoss pi capir chi nta ssi paradi ntra na consonante e n’eutra s’ia mòttir cherca vocale. Dû rrest si n sant una, cumpuru apana apana sampr cû stiss san, chi nieucc scrivuoma cu la “i”. Nant pi nuda apana la mittuoma, ogni stranozza scumparisc e puluoma distìnguir tutt li sillabi di li paradi dî nasc esampiji: ri-ci-vi-mant, mi-si-ri-car-dia, rri-sci-gner, pus-si-bi-li-tea, di-si-di-rer. Nvecc zzertui, chi ni valu mòttir la “i”, mottu u signieu di l’elisione, l’apostrofo’ fann nin sau cchjù cunfusian ma usann n sistema chi ni stea né n zzieu né n terra. Roi scrivu: r’c’v’mant, m’s’r’cardia, rr’sc’gner, puss’b’l’tea, d’s’d’rer, (na babilània!) cumpuru ch’arricanuosciu chi ghji vau na vocale muta e/i. E agliauri, se roi stisc rricanuosciu chi ghji vau, pircò ni la scrivu??? Nieucc, chi siguoma u sistema di la banärma dû pruf. Benedetto Di Pietro, la scrivuoma e rrisulvuoma ogni prublema, ma ulíssimu assei chi quost sistema u adutässu tucc accuscì si dasgioss unitea ô muoru di scrìvir sanza crier cunfusian nta quoi chi valu mparer a scrìvir u Sanfrardean.
Cuntinuoma a mparer na pach di paradi:
A) Nam di strumant di traveghj: sciamer, zzapan, feuc, cituda, raunca, martieu, mäzza, serra, päla, manìcula, chianuzz…
B) aggettivi: grän, chjinìan, curt, besc, ieut, bleanch, nar, azzurr, dauz, amär, brut, beu, fart, adieg, camurriaus, ban, sarvegg, mäns…
C) Verbi cchjù mpurtänt: dir, fer, parder, manger, salurer, cunter, canter, scumparir, aspitter, furmer, fumer…
Ara djiuoma ssa beda puisia di d’amiegh Arfìan Foti; la pighjiei di la sàlita antologia. Cumpuru aduntean, rau sant sampr u dissidieriji dû paies.
"CHIERA RRACAFART"
Chiera Rracafart,
paunt di rrifirmant
di chi anasciò a la taua aumbra.
Cumpegna e cunfart
di li maji sulitudini!
Quänt a causi ti dich
quänn muor dû dissidieri di turner...
E tu accuscì duntean,
ma sampr prisant nta i miei pinsier,
u miea cuor e la maia mant,
sanza chi peard m’ascauti...
e sanza parder m’arrispauni...
E, la nascia ntimitea,
cummuvanim mi cunfarta!
Ara passuoma ê scritt:
A) quoi ch’u sanfrardean u savai parder, pulissi:
scrìvir ciencu fräsi oppuru na sturiella, n cuntinìan;
B) quoi ch’u sanfrardean u savai parder pach, pulissi:
scrìvir ciencu fräsi;
mparer quänt cchjù paradi.
Tenc salur, chier amisg e amieji e rrigurdav chi, mparann a parder e a scrìvir u sanfrardean, ngraniuoma u nasc paies e valurizzuoma li saui tradizziuoi.
LA TRADUZIONE É NEI COMMENTI
Информация по комментариям в разработке