Скачать или смотреть ÜZÜMÖREN ULU CAMİİ

ÜZÜMÖREN ULU CAMİİ

Tokat ili Pazar ilçesi Üzümören Beldesi'nde yer alan ulu cami, ahşap direkli ve tavanlı yapısıyla yörede bu üslupta inşa edilmiş en dikkat çekici yapılardan birisidir. Cami, zaman içerisinde yapılan müdahalelerle kısmen değişikliğe uğrasa da özellikle iç mekânda orijinal ahşap başlıklarını koruyarak günümüze gelebilmiştir.

Üzümören Ulu Camii'nin inşa kitabesi günümüzde mevcut değildir. Caminin 14. yüzyılda inşa edildiği tahmin edilmektedir. Vakıflar Genel Müdürlüğü raporlarında ve camiyle ilgili kaynaklarda bir kitabeden bahsedildiğine göre, Üzümören Ulu Camii Hicri 704, Miladi 1305 yılında yaptırılmıştır. Caminin plan, süsleme ve malzeme özellikleri kitabede zikredilen tarihi doğrulamaktadır.

Üzümören Ulu Camii, kuzey-güney istikametinde dikdörtgen bir alan üzerine inşa edilmiştir. Kıble duvarına dik üç sahınlı cami, içten ahşap tavanla, dıştan kırma çatıyla örtülüdür. Yapının kuzeybatısına bitişik olan minarenin kaidesi taş, gövdesi tuğla malzemelidir. Orijinalinde ahşap olan minare 1957 yılında yıkılmış ve yerine günümüzdeki minare inşa edilmiştir. Yapının kuzeyinde dikdörtgen bir avlu yer almaktadır. Caminin batı cephesi sokağa bakmaktadır. Doğu cephesi ise yakın zamanlarda inşa edilen evlerle kapatılmıştır. Cami batıdan doğuya doğru yükselen bir arsa üzerine inşa edilmiştir.

Caminin batı cephesi kaba yonu taş ve moloz taş malzeme ile inşa edilmiştir. Diğer cephelerde ise subasman seviyesine kadar moloz taş, üst bölümde ise kerpiç kullanılmıştır. Cephelerde ahşap hatıllar yer almaktadır. Kuzey cephe tamamen sıvalı iken doğu ve güney cephelerin sadece subasman seviyesinin üstü sıvalıdır. Batı cephede ise sıva bulunmamaktadır. Cephelerde görülen malzeme farklılıkları yapının belirli dönemlerde onarımlar geçirdiğine işaret etmektedir. Özellikle batı cephede bu durum daha net izlenmektedir.

Caminin harimine, kuzey cephenin ortasına açılmış olan çift kanatlı bir kapıdan girilmektedir. Harimin üzeri içten ahşap kirişlemeli bir tavanla, dıştan kiremit kaplı kırma çatıyla örtülüdür. Tavanı ortada bağımsız altı ayak ve cephelere gömülü on ayak taşımaktadır.
Harim, mihraba dik uzanan ana kirişler ve kirişleri taşıyan ağaç direkler vasıtasıyla kuzey-güney doğrultulu üç sahna ayrılmıştır.

Mihrap kıble duvarı ortasından 30 cm kadar doğuya kaydırılmış vaziyettedir. Cepheden hafif çıkıntı yapan mihrap dışta üç sıra profilli silmeyle, içte iki sıra bordürle çevrelenmiştir. Dıştaki kalın bordürün içi baklava dilimleriyle doldurulmuştur. İçteki kalın bordürde ise iç içe geçmiş altıgenlerden müteşekkil geometrik bir bezeme bulunmaktadır.
Harimin güneybatısına konumlandırılan ahşap minber günümüz yapısıdır.

Üzümören Ulu Camii’nin ahşap sütun başlıkları ve yastıklardaki süslemeleri dikkat çekmektedir. Ayrıca yer yer yastıkların alt yüzlerinde görülen kalem işi bezemeler yapının orijinalde ahşap üzerine kalem işi süslemelere sahip olduğunu göstermektedir. Ahşap başlıklar, yastıklar ve orta bölümdeki başlıklar ile yastıklar arasına yerleştirilmiş ahşap bloklarda büyük oranda geometrik süslemeler bulunmaktadır.