#demədidemə #vitamin #40yaş
Yaşımız irəlilədikcə, həyatımız müxtəlif istiqamətlərdə dəyişməyə başlayır. Ehtiyacımız olan vitamin və minerallar da dəyişir. Hətta qidalar belə, yaşa, cinsiyyətə görə müxtəlif çeşidlərə ayrılır. Əgər yaşımıza uyğun rasiona riayət etmiriksə, vitamin və mineral çatışmazlığı yaşamağımız labüddür.
40 yaşından sonra insan orqanizminin ehtiyac duyduğu vitaminlərlə və minerallarla birlikdə tanış olaq:
1) Kalsium. Əzələlər, sinirlər, hüceyrələr və damarların düzgün işləməsi üçün lazımdır. Yaş artdıqca orqanizmin kalsiumu mənimsəmək qabiliyyəti azalır. Yetərli miqdarda kalsium olmasa, orqanizm ehtiyacı olan mineralı sümüklərdən çəkməyə başlayır. Bu da insanlarda, xüsusilə, klimaks keçirən qadınlarda sümük əriməsinə gətirib çıxara bilir. 50 yaşdan aşağı olan qadınlar və kişilər gün ərzində 1000 milliqram kalsium qəbul etməlidir. Qadınlar 50 yaşdan sonra, kişilər 70 yaşdan sonra bu miqdarı artırmalı, gündəlik normanı 1200 milliqram etməlidir. Süd məhsulları, badam, ispanaq, qızılbalıq, sardina balığı kalsiumla zəngin qidalardır. Riskli yaşlarda hər öynədə “kalsium boşqabı” yeyilməlidir;
2) D vitamini. Günəş işıqlarına məruz qaldıqda orqanizmin istehsal etdiyi D vitamini sümüklərin sağlamlığı üçün faydalıdır. Lazımi miqdarda kalsium qəbul etməyinizə baxmayaraq, D vitamini çatışmazlığı varsa, orqanizm kalsiumu mənimsəyə bilməz. Orqanizmin D vitamini ehtiyacını vaxtında ödəmək diabet, xərçəng, ürək-damar xəstəlikləri riskini azaldır. 50 yaşdan yuxarı insanlar üçün gündəlik qəbul ediləcək D vitamini norması 800-1000 İU-dur. Süd, qızılbalıq, yumurta və göbələk kimi qidalar D vitamini mənbəyidirlər. Qidalardan D vitamini almaq mümkün olsa da, qidalar vasitəsilə gündəlik normanı qəbul etmək çətindir. Günəşlənmək ən yaxşı üsuldur. Qış aylarında həkiminizə D vitamininin ölçülməsi üçün müraciət edə bilərsiniz. Həkim məsləhəti ilə D vitaminini kapsul, damcı şəklində də qəbul etmək olar;
3) B12 vitamini. Qanın və sinir hüceyrələrinin əmələ gəlməsində önəmli rol oynayır. Harvard T.H.Chan Xalq Sağlamlığı Məktəbinin (Harvard T.H. Chan School of Public Health) əməkdaşlarının araşdırmasına görə, 50 yaşdan yuxarı olan insanların 30%-i B12 vitamininin mənimsənilməsində problem yaşayırlar. Səbəb odur ki, yaş artdıqca mədə turşusu azalır. B12 vitaminini qidadan ayıran mədə turşusudur. Buna görə də, yaşı 50-ni keçənlər, antiturşu istifadə edənlər, çölyak və kron kimi, qidaların mənimsənilməsinə mane olan xəstəliklərdən əziyyət çəkənlər B12 vitamini çatışmazlığı yaşayırlar. B12 çatışmazlığı xroniki yorğunluq, zehin bulanıqlığı kimi problemlərə yol açır. Sağlam, yetkin insanın gün ərzində 2,4 mikroqram B12 vitamini qəbul etməsi lazımdır. Heyvan mənşəli qidalarda B12 vitamini var. Balıq, toyuq əti, yumurta siyahının başında gəlir;
4) Maqnezium. Əzələlərin və sinirlərin düzgün işləməsi üçün lazımdır. Qanda şəkərin miqdarını tənzimləyir, təzyiqi stabil saxlayır. Yetərli miqdarda maqnezium qəbul etməsək:
a) Ürək ritmi pozulur;
b) Qanda şəkərin səviyyəsi yüksəlir;
c) Sümüklər həssaslaşır;
d) Baş ağrıyır;
e) Əzələ spazmaları baş verir;
Gündəlik qəbul edilməli maqnezium norması qadınlar üçün 320 milliqram, kişilər üçün isə 420 milliqramdır. Balqabaq tumu, çiya (chia) toxumu, badam və ispanaq maqnezium qaynağıdır. Məsələn; 1 ovuc qovrulmuş badamda gündəlik normanın 40%-i var. Rasionunuzda qida müxtlifliyinə önəm verirsinizsə, həddən artıq şəkər qəbul etmirsinizsə, göyərtiləri və quru meyvələri tez-tez yeyirsinizsə, maqnezium çatışmazlığı yaşamaq riskiniz başqalarına nəzərən azdır. D vitamini qəbul etmək maqnezium səviyyəsini aşağı sala bilir. Aldığınız D vitamininin orqanizmdə istifadə oluna bilməsi üçün maqneziuma ehtiyac var. D vitamini qəbul etdiyiniz zaman orqanzimdəki maqnezium bu vitaminin istifadəsi üçün xərclənir. Həkiminiz sizə D vitamini yazıbsa, onunla məsləhətləşərək, paralelində maqnezium da qəbul edin;
Информация по комментариям в разработке