Скачать или смотреть ARIQDAM KƏNDİ MƏHV OLMAQ TƏHLÜKƏSİ İLƏ ÜZ-ÜZƏDİR

Gədəbəy rayonunun Arıqdam kənd icmasının nümayəndələri Media Mərkəzdə sakinlərin torpaq sahələrinin ələ keçirilməsi və hüquqlarının pozulması ilə bağlı mətbuat konfransı keçiriblər. İcma sədri Telman Ələkbərov bildirib ki, 2004-cü ildə kənd ərazisində qızıl, gümüş və mis axtarışı üzrə kəşfiyyat işləri başlayıb. Kəşfiyyat uğurlu olub və 2007-ci ildə bu dəyərli metalların emalı üzrə zavod tikintisi məsələsi gündəmə gəlib.

Britaniyanın "Anglo Asian Mining Plc" şirkəti və Azərbaycan hökuməti arasında hələ 1997-ci ildə müqavilə bağlanıb. Müqavilədə deyilir ki, məhsulun 51%-i Azərbaycana, 49%-i isə Britaniya şirkətinə məxsusdur. Altı yataq işlənməli idi (Naxçıvan, Tovuz və Gədəbəydə, üç yataq isə işğal olunmuş ərazilərdə - Kəlbəcər, Ağdərə və Zəngilanda yerləşir). Müqavilədə həmçinin təxminən 400 ton qızıl, 2500 ton gümüş və 1,5 mln. ton mis çıxarılacağı yazılır.

Arıqdam kəndinə gəlincə, Britaniya şirkəti ilə kənd sakinləri arasında torpaqların icarəsi haqqında razılıq əldə olunub. Bu zaman ayrıca sənəd tərtib olunmayıb. Şirkət "icarə olunmuş" torpaqların hər sotu üçün 17,5 dollar kompensasiya vermək öhdəliyi götürüb.

Üç yüz ailənin torpaq sahəsi əlindən alınıb, 100 nəfərin də torpağının zavod tikintisi ilə əlaqədar alınması planlaşdırılır. Zavodun ilk hissəsi 2009-cu ildə istismara verilib. 68 ailə kompensasiya alıb, 27 ailə isə təklif olunan məbləğlə razılaşmadığı üçün ala bilməyib. Zavod tikintisinin genişləndirilməsi ilə əlaqədar su problemi yaranıb. "İndi 130 ailə faktiki olaraq sudan məhrum olub və insanlar susuzluqdan hətta ölə bilərlər, çünki zavoddan istehsalat tullantıları ilə gələn çay suyundan istifadə edə bilmirlər. "Bu, çox zərərli və həyat üçün təhlükəli maddələr -- kükürd, sian turşusu və digər kimyəvi birləşmələrdir. Gecə saat 12-dən sonra bayıra çıxmaq olmur, hava zəhərli maddələrlə dolu olur, nəfəs almaq mümkün deyil", deyə Telman Ələkbərov əlavə edib.

"Bizim yaşamağa imkanımız qalmır: torpaqlar əlimizdən alındı, atmosfer korlandı, sudan, əkin sahələrindən, yay otlaqlarından məhrum edildik. Mal-qara tələf olur, kənd təkcə heyvandarlıqla məşğul olduğu üçün insanlar da məhv olacaq. Şirkət işlərini yekunlaşdırandan sonra kənddən getsə də, torpaq kənd təsərrüfatı işləri üçün yararsız olacaq", deyə sakinlər bildiriblər.

Onlar həmçinin əlavə ediblər ki, dövlətə məxsus olan 51%-dən 30% qalıb, qalan 21% isə "naməlum istiqamətə gedib". Qeyd edək ki, hələ 19-cu əsrdə Arıqdam yaxınlığında alman şirkətləri tərəfindən qızıl və gümüş hasilatı aparılırdı. Sovet dövründə yataq baxımsız qalmışdı və işlənmirdi.