Sait Halim Paşa Yalısı, İstanbul Boğazı'nın Rumeli yakasında, Yeniköy semtinde yer alan, zengin tarihi ve etkileyici mimarisiyle öne çıkan önemli bir yapıdır. "Aslanlı Yalı" olarak da bilinen bu yapı, günümüzde özel etkinliklere ev sahipliği yapan popüler bir mekandır.
Tarihi ve Sahipleri
Yalının bilinen ilk sahipleri Düzoğlu Ailesi'dir. Bu aile, yalıyı tamamen yıktırıp yeniden inşa ettirmiştir. Daha sonra Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın oğlu Prens Abdülhalim Paşa'ya geçmiştir. Prens Abdülhalim Paşa, harap durumdaki yapıyı 1860'lı yıllarda Çanakkaleli mimar Petraki Adamandidis'e günümüzdeki neo-klasik tarzda yeniden inşa ettirmiştir. Bu sırada yalı denizden bir miktar geri çekilmiş, cumba eklenmemiş, cephe ve pencereler geleneksel mimariden farklı bir yapıda tasarlanmıştır.
1890 yılında babasının vefatının ardından yalı, dokuz kardeşe miras kalmıştır. Sait Halim Paşa, kardeşlerinin hisselerini de satın alarak 1894 yılında yalının tek sahibi olmuştur ve yalı günümüzde onun adıyla anılmaktadır.
Sait Halim Paşa'nın ölümünden sonra yalı, 1963'te varisleri tarafından Turizm Bankası'na satılmıştır. Bir dönem kumarhane olarak da işletilen yalı, 1980'lerde gece kulübü olarak kullanılmıştır. 1989'da Turizm Bankası'nın Türkiye Kalkınma Bankası'na dönüşmesiyle yalının yeni sahibi Türkiye Kalkınma Bankası olmuştur.
Mimari Özellikleri
Sait Halim Paşa Yalısı, neo-klasik tarzda inşa edilmiş olup, Art Nouveau stilindeki mimarisiyle de dikkat çeker. Rıhtımındaki iki aslan heykeli nedeniyle "Aslanlı Yalı" olarak da anılır. Bu aslanların İtalya ve Almanya'dan getirildiği bilinmektedir.
Yaklaşık 4 bin metrekarelik bir bahçe içerisinde bulunan yalıya hem bahçeden hem de denizden giriş yapılabilmektedir. Bahçede mermer selsebil ve mermer havuzlar bulunmaktadır. Yalının alt kısmı mermerden yapılmış olup, bu kısım hem rutubet kontrolü hem de serinlik için hava akımı sağlar. İç dekorasyonunda Osmanlı ve Mısır tarzı mobilyalar ile ahşap işlemeler, mermer zeminler ve özenle yenilenmiş Osmanlı tarzı süslemeler dikkat çeker.
Toplamda 21 odadan oluşan yalı, haremlik ve selamlık bölümlerini aynı çatı altında barındırır. İç duvarları bağdadi sıva ile kaplanmış, tavan ve duvar bezemeleri orijinalliğine sadık kalınarak yenilenmiştir.
Yangınlar ve Restorasyonlar
Yalı, tarihinde birden fazla yangın geçirmiştir. En büyük yangınlardan biri, 1995 yılında Başbakanlık resmi konuk evi olarak kullanıldığı sırada meydana gelmiş ve yapının büyük bir bölümü kül olmuştur. Yangın sonrası 1998 yılında kapsamlı bir restorasyon sürecine girilmiştir. Prof. Dr. Doğan Kuban liderliğinde gerçekleştirilen bu çalışmalarda, yalının yangından önceki hali değil, 1890'lardaki özgün görünümü temel alınmıştır. Restorasyon 2002 yılında tamamlanarak yalı hem tarihi bir anıt hem de modern etkinliklere uygun bir mekan olarak yeniden hayat bulmuştur.
Günümüzdeki Kullanımı
Günümüzde Sait Halim Paşa Yalısı, çoğunlukla düğün, nişan, mezuniyet ve çeşitli kurumsal organizasyonlara ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca yılın belirli zamanlarında pazar kahvaltıları ve açık hava sineması gibi etkinlikler de düzenlenmektedir. Geçmişte Başbakanlık resmi konuk evi olarak da kullanılan yalı, tarihi dokusu ve Boğaz manzarasıyla İstanbul'un önemli kültürel miraslarından biri olma özelliğini sürdürmektedir. Türk sineması için de önemli bir plato olmuş, birçok film ve diziye ev sahipliği yapmıştır.
Sait Halim Paşa Yalısı, Yeniköy, Köybaşı Cd. No:83, 34464 Sarıyer/İstanbul adresinde bulunmaktadır. Çalışma saatleri genellikle her gün 09:00-18:00 arasıdır.
Информация по комментариям в разработке