Скачать или смотреть «ΤΑ ΕΝΝΙΑΔΕΡΦΑ» | Πωγώνι Ιωαννίνων | Ηπειρώτικα τραγούδια

▶️ Πολύ παλιό τραγούδι, σε τρίσημο ρυθμό (3/4) και χορό τύπου «στα τρία» από την περιοχή του Πωγωνίου στον νομό Ιωαννίνων (περιοχή στα ελληνοαλβανικά σύνορα). Ανήκει στην κατηγορία των τραγουδιών του Ακριτικού Κύκλου. Απαντάται σε όλη την Ήπειρο, με μικρές διαφορές στη μελωδία, αλλά και στους στίχους, ωστόσο πάντοτε το θέμα του τραγουδιού παραμένει το ίδιο. Παραλλαγές του τραγουδιού συναντώνται σε ολόκληρο τον ελλαδικό χώρο.

📌Η Μιράντα Τερζοπούλου (2008), αναφέρει:
«Εννιά αδέλφια οπλισμένα ξεκινούν για τον πόλεμο. Φτάνοντας διψασμένα σ’ ένα πηγάδι ρίχνουν κλήρο ποιος θα κατέβει να πιάσει νερό. Κληρώνεται ο μικρότερος, ο Κώστας, που θα βρει το θάνατο απ’ το στοιχειό που καραδοκεί στον πυθμένα του πηγαδιού – όπως αναφέρεται στις περισσότερες παραλλαγές. Το τραγούδι αυτό με τον έντονο μυθικό χαρακτήρα αποτελεί ένα παράδειγμα της τάσης των παλαιότερων λαογράφων να «ιστορικοποιούν» κάθε ηρωικό στοιχείο στη λαϊκή ποίηση και να το προβάλλουν στο ένδοξο βυζαντινό περιβάλλον. Όπως και πολλά άλλα, κι αυτό το τραγούδι συνδέθηκε με τον ακριτικό κύκλο, και τα συμβολικά του στοιχεία θεωρήθηκαν επιβιώσεις αρχαίων ελληνικών μύθων. Στην πραγματικότητα το τραγούδι δεν έχει ιστορική διάσταση αλλά είναι μια τραγουδισμένη παραμυθιακή αφήγηση. Το μίσος για τον μικρότερο αδελφό (θυμίζει την ιστορία του Ιωσήφ που και αυτόν τ’ αδέλφια του τον ρίχνουν σε πηγάδι), ο Κωνσταντίνος/Κώστας, ήρωας σταθερά θυσιαζόμενος, η κατάβαση στο πηγάδι, σύμβολο σκοτεινών ψυχικών/σεξουαλικών διεργασιών, η θυσία ενός νέου στον χθόνιο δαίμονα κτλ. αποτελούν στερεότυπα μοτίβα και συμβολισμούς, που συναντάμε συχνά σε τραγούδια, παραμύθια και θρύλους.

ΔΙΣΚΟΣ: «Κούγω τον άνεμο κι αχάει» - Ηρωικά και ιστορικά τραγούδια της Ηπείρου με τον Σάββα Σιάτρα

Εκδότης/Παραγωγός: Αρχείο Ελληνικής Μουσικής

🛑 ΜΟΥΣΙΚΟΙ:
Τραγούδι: Σάββας Σιάτρας
Κλαρίνο: Νίκος Φιλιππίδης, Σταύρος Καψάλης, Δάμος Ναπολέων
Βιολί: Λάζαρος Ευθυμίου, Βασίλης Φάκος
Λαούτο: Θανάσης Μαρκόπουλος, Κώστας Φιλιππίδης, Μιχάλης Μαρκόπουλος
Ντέφι: Νίκος Κοντός, Χρήστος Χούσος

Οι στίχοι:
Τα τέσσερα, τα πέντε, τα εννιάδερφα
τα δεκαοχτώ ξαδέρφια, τα λιγόημερα.

Τους ήρθε ένα φερμάνι από τον βασιλιά
να παν να πολεμήσουν χρόνους δώδεκα.

Σελώνουν τ' άλογά τους, τρέμει η μαύρη γης,
τροχούν και τα σπαθιά τους, λάμπει η θάλασσα.

Σαράντα μέρες κάνουν, δίχως το νερό
κι άλλες σαράντα πέντε, δίχως το ψωμί.

Στο δρόμο που πηγαίναν κι όπου πήγαιναν
βρίσκουν ένα πηγάδι, ξεροπήγαδο.

Σαράντα οργιές το πλάτος κι εκατό βαθύ
τον Κωνσταντή για να μπει, για να φέρ' νερό.

Σκουρτίζουν, ξεσκουρτίζουν, ρίχνουν στον λαχνό,
του Κώστα πέφτει η σκούρτα, του μικρότερου.


#greek_folk_music #music_of_epirus