Скачать или смотреть 1. Bahoriston. Abdurahmon Jomiy

Abdurahmon Jomiy rahmatullohi alayhning "Bahoriston" asaridan darslar.

Sanjar domla Berdiyev
Hadis ilmi maktabi o’qituvchisi
🔸Telegram🔸 https://t.me/irfonuzb
🔸You tube🔸 / @irfonuz
🔸Savollar uchun bot🔸 https://t.me/irfonuzbot
#arabtili #kofiya #sharhimullo #tarkib #ibnhojib #jomiy #nahv #sarf

ABDURAHMON JOMIY
Forsiy tilda ijod qilgan shoir, mutafakkir, mutasavvif Jomiyning asl ism-sharifi Abdurahmon Nuriddin ibn Ahmad 1414-yil 7-noyabrda Nishopurning Jom shahrida tavallud topgan.

Abdurahmon Jomiy Jom shahrida ruhoniy oilasida tug`ildi. Uning otasi Nizomiddin Ahmad shayh ul-islom darajasiga tayinlangach, oilasi bilan Hirotga kochib kelgan. Maktab, keiyn Nizomiya madrasasida o`qigan. Hirotda arab tili, ilohiyot, tasavvuf, adabiyot asoslarini o’rgangan.Tahsilni oxirigacha etkazish maqsadida u Samarqandga borib, Ulug’bek madrasasida o’qigan. Mirzo Ulug’bek, Qozizoda Rumiy, Ali Qushchi singari allomalarning ma’ruzalarini tinglagan. Alloma Fazlulloh Abullaysdan Qur’on, hadis, fiqh ilmlari boyicha saboq olgan. Bahouddin Naqshband sulukiga mansub shayx Sa’diddin Koshg’ariyga murid bo’lib, hurmatini qozongan va uning qiziga uylangan. U ko`p sohalar bo`yicha chuqur bilim oladi. Abdurahmon Jomiy ijodiy merosining so’nggi yillari “Bahoriston” (1487) dostoni, uchta lirik devon (1479-1491) va “Musiqa hamda risola” bilan boyitilgan. Abdurahmon Nuriddin ibn Ahmad Jomiy ijodining insonparvarlik yo’nalishi, ijodkorning yuqori odob va ahloqiy g’oyalarni targ’ib qilishi keyinchalik nafaqat Forsda, balki boshqa islomiy davlatlarda ham adabiyot yanada rivojlanishiga yo’l ochdi. Abdurahmon Jomiyning ijodiga fors tilida yozilgan mumtoz she’riyat yakun yasadi, deb hisoblanadi.

XV asrning ikkinchi yarmida adabiyot rivojlanishi natijasida bir qator tarixga oid asarlar (tazkir) va o’zbek hamda tojik adabiyoti nazariyalari yuzaga kelgan. Abdurahmon Jomiy bir qator adabiyotga oid risolalar yozgan, jumladan, “Qofiya risolasi”, Qamaliddin Husayniy – “Jumboq risolasi”, Sayfi Buxoriy – “Vazn” (“Amruz”) va boshqalar. She’riy saylanmalaridan Abdurahmon Jomiyning “Bahoriston” (“Bahor bog’i”), va Davlatshoh Samarqandiyning “Tazkirat-ush-shuaro” (“Shoirlar saylanmasi”) asarlari. Alisher Naoviyning ushbu yo’nalishdagi shaxsiy mehnati samarasi natijasi o’rnida o’zbek tilida yozilgan tazkirasi bo’lmish “Majolis un-nafois” (“Asarlar to’plam”) va muhim nazariy-tarixiy masalalar yoritilgan boshqa asarlarni aytish mumkin.

Abdurahmon Jomiy Hirotga qaytib, darvishona hayot kechirgan, o’z daromadi hisobidan bu shaharda ikki madrasa va xonaqoh, Jomda bitta masjid qurdirgan.

Abdurahmon Jomiy Hirot naqshbandiylik tariqatining piri va murshidi bo’lgan. Husayn Boyqaro va Alisher Navoiy Abdurahmon Jomiyni o’zlariga pir va ustoz deb bilishgan. Abdurahmon Jomiy uchta devon tuzgan, “Haft avrang “(“Yetti taxt“) dostonlar turkumini tuzdi. Shuningdek, diniy-falsafiy mazmundagi asarlar ham Abdurahmon Jomiy ijodiyotida katta o’rin egallagan.“Shavohidi nubuvva“ (“Payg’ambarlikka dalillar“), “Naqshband ta’limoti haqida risola“,“Haj qilish yullari haqida risola“,“Xojalar tariqati haqida risola“ va boshqa asarlarida islom dini, tasavvuf, falsafaning asosiy masalalari yuzasidan o’z fikrlarini bayon etgan. Jumladan, “ Nafahot ul-uns min hazorot il-quds“(“Muqaddas dargohdan esuvchi do’stlik shabadalari“) asari tasavvuf tarixini o’rganishda muhim manba sanaladi, unda 616 nafar mutasavvif hayoti va faoliyati to’g’risida muhtasar ma’lumotlar bor. Hazrat Alisher Navoiy bu asarni Abdurahmon Jomiy vafotidan so’ng to’ldirishlar bilan turkiy tilga tarjima qilgan.