Скачать или смотреть Tsunami 365 roku. Po czyjej stronie stał Bóg?

☕ Jeśli chcesz wesprzeć naszą pracę - https://buycoffee.to/podcasthistorykow ☕

Można prowokacyjnie zapytać: "Po czyjej stronie stał Bóg podczas trzęsienia ziemi w 365 roku?" Samo wydarzenie jest dobrze opisane źródłowo. Możemy znaleźć relacje, które zdają się wiernie oddawać rzeczywistość i nie dodają niczego od siebie. Jednak jeżeli przyjrzymy się dokładniej niektórym z nich, bez trudu dostrzeżemy elementy manipulacji, próby wpisania tragedii w interpretacje odpowiadające intencjom ich autorów. Interpretacje "pogańskie", "ariańskie", "nicejskie" - w każdej z nich można znaleźć elementy propagandy. Co powinien z nimi zrobić historyk?

Spis treści:
00:00:00 Wstęp
00:03:10 Bezstronna (?) relacja Ammianusa Marcellinusa
00:14:52 Wersja Libaniosa inne źródła do przebiegu katastrofy 365 roku
00:24:32 Sozomenos i Hieronim - cuda w cieniu tsunami
00:29:12 Co archeologia i geologia mówią o wydarzeniach 365 roku?
00:32:43 Interpretacje "chrześcijańskie" i "pogańskie"
00:48:20 Spory doktrynalne o współistotność Ojca i Syna - tło wydarzeń.
00:57:01 Przenikanie elementów katastrofy 365 roku do opisu trzęsienia ziemi z 358 roku - manipulacje Arian i Nicejczyków
01:15:54 Interpretacje "antypogańskie" trzęsienia ziemi z 358 roku.
01:21:09 Podsumowanie i zakończenie.

Autorzy:
Sławomir Poloczek, historyk starożytności (doktorat na Wydziale Historii UW), specjalizujący się w badaniach nad dziejami religii hebrajskiej i wczesnym chrześcijaństwem. Publikacje naukowe: https://uw.academia.edu/S%C5%82awomir...

Piotr Łapiński, historyk niepraktykujący, pasjonat historii i dobrych opowieści.

Bibliogafia:
Libanii opera, ed. R. Foerster, Leipzig 1903–1927
Libanios, Wybór mów, tłum. oprac. L. Małunowiczówna, Wrocław-Warszawa 2006
Fasti Vindobenses priores et posteriores; Chronica minora, ed. T. Mommsen, MGH Berlin 1892.
Éphrem de Nisibe, Mēmrē sur Nicomédie, ed. tansl. C. Renoux, Turnhout 1975
Hermiasz Sozomen, Historia Kościoła, tłum. S.J. Kazikowski, Warszawa 1980
Sokrates Scholastyk, Historia Kościoła, tłum. S.J. Kazikowski, Warszawa 1986
The Chronicle of Hydatius and the Consularia Constantinopolitana. Two contemporary accounts of the final years of the Roman Empire, ed. trans. R.W. Burgess, Oxford 1993
Ammianus Marcellinus, Dzieje rzymskie, t. I i II, tłum. I. Lewandowski, Warszawa 2002
Philostorgius, Kirchengeschichte. Mit dem Leben des Lucian von Antiochien und den Fragmenten eines arianischen Historiographen, ed. J. Bidez, rev. F. Winkelmann, Berlin 1981
S. Hieronymi Opera, Pars I, Opera exegetica, Commentatorium in Esaiam libri I-XI, ed. M. Adriaen, CchSL, Turnhout 1963
Philostorgius, Church History, transl. P.R. Amidon, Atlanta 2007
Théodoret, Histoire de l'Eglise, ed. L. Cousin, Paris 1636, online: remarcle.org
Zosimos, Nowa historia, tłum. H. Cichocka, Warszawa 2012
Paweł Orozjusz, Dzieje przeciw poganom ksiąg siedem, t. II, (księgi 6-7), tłum. K. Obrycki, M. Staniszewski, Wrocław 2018
Hieroni, Żywoty mnichów Pawła, Hilariona, Malchusa, tłum. oprac. B. Degorski, Tyniec 2022
P. Janiszewski, Między apokaliptyką, Arystotelesem i astrologią: Historia Kościoła Filostorgiosa, Przegląd Historyczny 87 (1996), s. 243-263
Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, t. III, Źródłoznawstwo czasów późnego antyku, red. E. Wipszycka, Warszawa 1999
P. Janiszewski, Żywioły w służbie propagandy, czyli po czyjej stronie stoi Bóg. Studium klęsk i rzadkich fenomenów przyrodniczych u historyków Kościoła IV i V wieku, U schyłku starożytności. Studia źródłoznawcze 3 (2000), s. 11-191
H. Piertas, Początki teologii Kościoła, Kraków 2007
E. Guidoboni, A. Comastri, G. Traina, Catalogue of ancient earthquakes in the Mediterranean area up to the 10th century, Roma 1994
M. Mazza, Cataclismi e calamità naturali: la documentazione letteraria, Kokalos 36–37 (1990–91) [1994], s. 307–30
S. Price, T. Higham, L. Nixon, J. Moody, Relative sea-level changes in Crete: reassessment of radiocarbon dates from Sphakia and West Crete, BSA 97 (2002), s. 171–200
J. den Boeft, J.W. Drijvers, D. den Hengst, H.C. Teitler, Philological and Historical Commentary on Ammianus Marcellinus XXVI, Leiden-Boston 2008
S.C. Stiros, Was Alexandria (Egypt) Destroyed in A.D. 365? A Famous Historical Tsunami Revisited", Seismological Research Letters 91/5 (2020), s. 2662–2673
S.C. Stiros, The AD 365 Crete Earthquake and Possible Seismic Clustering During the Fourth to Sixth Centuries AD in the Eastern Mediterranean: A Review of Historical and Archaeological Data, Journal of Structural Geology 23/ 2–3 (2001), s. 545–562
G. Kelly, Ammianus and the Great Tsunami, The Journal of Roman Studies 94 (2004), s.141–167
M. Causse, E. Maufroy, L. André, P.-Y. Bard, What Was the Level of Ground Motion across Europe during the Great A.D. 365 Crete Earthquake?, Seismological Research Letters. 94/5 (2023), s. 2397–2410

Film dotyczy trzęsienia ziemi i tsunami z 365 roku n.e., późnego antyku, historii Kościoła, interpretacji katastrof naturalnych oraz krytyki źródeł historycznych.