Скачать или смотреть Zagadka miedzianego węża. Relikt dawnych kultów czy manifest polityczny?

Miedziany wąż Mojżesza – cudowny znak Boga czy pozostałość dawnego kultu? A może narzędzie polityczne w królestwie Judy?

W Biblii hebrajskiej miedziany wąż pojawia się dwukrotnie: w Księdze Liczb czytamy o jego ustanowieniu, a w Drugiej Księdze Królewskiej o jego zniszczeniu przez króla Ezechiasza. Większość słyszała o jego powstaniu – ale to właśnie moment zniszczenia skrywa największą zagadkę.

Jak miedziany wąż trafił do Jerozolimy?
Czy był reliktem czasów Mojżesza?
Czy stanowił ślad dawnych kultów kananejskich lub egipskich?
A może działania Ezechiasza miały charakter tylko polityczny?

☕ Jeśli chcesz wesprzeć naszą pracę - https://buycoffee.to/podcasthistorykow ☕

Spis treści:
00:00:00 Wstęp
00:00:41 Ustanowienie miedzianego węża według Księgi Liczb
00:13:05 Zniszczenie miedzianego węża przez Ezechiasza w 2 Księdze Królewskiej
00:26:35 Cenzura w Drugiej Księdze Kronik?
00:37:39 Co ma wspólnego Świątynia Jerozolimska z Mojżeszem? Tradycja krótkiego eksodusu
00:45:58 Relikt kultów kananejskich?
00:55:38 Nechusztan, sarafy i latające węże
01:10:15 Egipski symbol jako manifest polityczny
01:26:42 Zachowany wizerunek?

Autorzy:
Sławomir Poloczek, historyk starożytności (doktorat na Wydziale Historii UW), specjalizujący się w badaniach nad dziejami religii hebrajskiej i wczesnym chrześcijaństwem. Publikacje naukowe: https://uw.academia.edu/S%C5%82awomir...

Piotr Łapiński, historyk niepraktykujący, pasjonat historii i dobrych opowieści.

Bibliogafia:
Źródła i literatura przedmiotu (wybór):
Biblia Hebraica Stuttgartensia, (ed. 5 revon.), Stuttgart 1997
Septuaginta, ed. A. Rahlfs, Stuttgart 2006
Novum Testamentum Graece et Latinae, ed. E. Nestle, K. Aland, B. Aland et al., (wyd. 26) Stuttgart 1979
Wybór źródeł do historii starożytnego Wschodu (do poł. I tysiąclecia p.n.e.), tłum. Oprac. J. Zabłocka, T. Zawadzki, Poznań 1966
Teksty z Ugarit, t. 3, Rytuały, tłum. oprac. M. Münnich, Lublin 2023
Herodot, Dzieje, tłum. S. Hammer, Warszawa 2015
Józef Flawiusz, Dawne dzieje Izraela, tłum. Z. Kubiak, J. Radożycki, Poznań 1962
Corpus Dionysiacum, tłum. M. Dzielska, wprow. T. Stępień, Warszawa 2021
M. Münnich, Obraz Jahwe jako władcy choroby w Biblii hebrajskiej na tle bóstw bliskowschodnich, Lublin 2004
M. Münnich, Biblijny kult węży – reinterpretacja, Przegląd Historyczny 95/2 (2004), s. 153-167
Ł. Niesiołowski-Spanò, Biblijny kult węża - addenda: (w związku z artykułem Macieja Münnicha), 96/4 (2004), s. 607-616
G.W. Ahlström, Another Moses Tradition, Journal of Near Eastern Studies 39/1 (1980), s. 65-69
N. Na'aman, The Debated Historicity of Hezekiah's Reform in the Light of Historical and Archaeological Research, ZAW 107 (1995) 179-95
N. Avigad, B. Sass. Corpus of West Semitic Stamp Seals. Jerusalem 1997
O. Keel, C. Uehlinger, Gods, Goddesses and Images of God in Ancient Israel, Minneapolis MN1998
G. Garbini, Le serpent d'airain et Moise, ZA W 100 (1988), s. 264-67
K.A. Swanson, A Reassessment of Hezekiah’s Reform in Light of Jar Handles and Iconographic Evidence, The Catholic Biblical Quarterly 64 (2002), s. 460-469
G. Garbini, Myth and History in the Bible, transl. C. Peri, Sheffield 2003
J.W. Wesselius, From stumbling blocks to cornerstones: The function of problematic episodes in the Primary History and in Ezra-Nehemiah, [w:] The Interpretation of Exodus, Festschrift C. Houtman, red. R. Roukema, Leuven – Paris – Dudley 2006, s. 37-59
H. Shanks, The Mystery of the Nechushtan. Why did King Hezekiah of Judah Destroy the Bronze Serpent that Moses had Fashioned to Protect the Israelites?, Biblical Archaeology Review 33 (2007), s. 58-63
K. Koenen, Nehuschtan, [w:] WiBiLex – Das wissenschaftliche Bibellexikon im Internet (2009) [online]
Ł. Niesiołowski-Spanò, The Broken Structure of the Moses Story, Scandinavian Journal of the Old Testament 23/1-2 (2009), s. 23-37
G. del Olmo Lete, ỉl and ḥrn: Divine Power vs. Magic. A New Look at KTU 1.100, Aula Orientalis 31/1 (2013) 39-61
R. Lederman, Nehushtan, the Copper Serpent: Its Origins and Fate, TheTorah.com [online]

Licencje:
https://creativecommons.org/licenses/...
https://creativecommons.org/licenses/...
https://creativecommons.org/licenses/...