Скачать или смотреть အဘိဓမ္မာ (၇)ကျမ်းရှင်းတမ်း The Explanation of the Seven Abhidhamma Texts.

အဘိဓမ္မာ ၇ ကျမ်းဆိုတာ မြတ်စွာဘုရားရှင် တာဝတိံသာနတ်ပြည်မှာ နတ်ဗြဟ္မာအပေါင်းကို ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ အဘိဓမ္မာဒေသနာရဲ့ အခြေခံကျမ်း ခုနစ်ကျမ်းကို ခေါ်တာပါ။ ဒီကျမ်းတွေဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ နက်နဲတဲ့ အတွေးအခေါ်နဲ့ သဘောတရားတွေကို အသေးစိတ် ပိုင်းခြားစိတ်ဖြာပြီး ဖော်ပြထားပါတယ်။


အဘိဓမ္မာ ၇ ကျမ်း

အဘိဓမ္မာ ၇ ကျမ်းမှာ ပါဝင်တဲ့ ကျမ်းတွေကတော့ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။

၁။ ဓမ္မသင်္ဂဏီကျမ်း

ဒီကျမ်းဟာ "တရားသဘောတို့ကို စုပေါင်း၍ ရေတွက်ပြသော ကျမ်း" လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ လောကမှာရှိတဲ့ သဘာဝတရားအားလုံးကို စိတ် (citta)၊ စေတသိက် (cetasika)၊ ရုပ် (rupa) နဲ့ နိဗ္ဗာန် (nibbana) ဆိုပြီး အခြေခံလေးမျိုး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြထားပါတယ်။ ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်နဲ့ အဗျာကတ (ကောင်းမကောင်း မဟုတ်သော) စိတ်တွေရဲ့ ဖြစ်တည်ပုံကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားပါတယ်။

၂။ ဝိဘင်္ဂကျမ်း

"အမျိုးမျိုး ခွဲခြားစိတ်ဖြာပြသောကျမ်း" လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ ဓမ္မသင်္ဂဏီကျမ်းမှာ ဖော်ပြခဲ့တဲ့ တရားသဘောတွေကို ပိုပြီးကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်၊ ပိုပြီး အနက်ရှိုင်းဆုံးဖြစ်အောင် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာရှင်းပြထားပါတယ်။ ခန္ဓာ ၅ ပါး၊ အာယတန ၁၂ ပါး၊ ဓာတ် ၁၈ ပါး စတဲ့ ဗုဒ္ဓရဲ့ အခြေခံတရားတွေကို အသေးစိတ် ရှင်းပြထားပါတယ်။

၃။ ဓာတုကထာကျမ်း

"ဓာတ်တို့၏အကြောင်းကို ပြောဆိုသောကျမ်း"ဖြစ်ပါတယ်။ ဓမ္မသင်္ဂဏီနဲ့ဝိဘင်္ဂကျမ်းတို့မှာပါတဲ့တရားတွေကို ဓာတ်အမျိုးအစားပေါင်းစုံ ခွဲခြားပြီးရှင်းပြထားပါတယ်။ ဒီကျမ်းမှာစိတ်၊စေတသိက်၊ရုပ် စတဲ့ သဘောတရားတွေဟာဘယ်လိုဓာတ်တွေနဲ့ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားတယ်ဆိုတာကို ဓာတ်ခွဲစိတ်ဖြာပြီး ရှင်းပြထားပါတယ်။

၄။ ပုဂ္ဂလပညတ္တိကျမ်း

"ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိုပညတ်၍ ပြသောကျမ်း"လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ဒီကျမ်းကတော့ အဘိဓမ္မာ၇ကျမ်းထဲမှာတစ်မူထူးခြားပါတယ်။တခြားကျမ်းတွေကသဘာဝတရားကို အဓိကထားပြီးဟောပေမယ့် ဒီကျမ်းမှာတော့ သတ္တဝါအမျိုးမျိုးရဲ့စိတ်နေစိတ်ထား၊ အဆင့်အတန်း (ဥပမာ- သောတာပန်၊ သကဒါဂါမ်၊ အနာဂါမ်၊ ရဟန္တာ) စတာတွေကို ဖော်ပြထားပါတယ်။

၅။ ကထာဝတ္ထုကျမ်း

"ပြောဆိုအပ်သော အရာဝတ္ထုတို့ကို ဖော်ပြသောကျမ်း" ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကျမ်းဟာဗုဒ္ဓဘာသာဂိုဏ်းကွဲတွေကြားက အယူအဆကွဲလွဲမှုတွေကို ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ ဖြေရှင်းပေးထားတဲ့ ကျမ်းဖြစ်ပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုပြီးနောက်ပိုင်းပေါ်ပေါက်လာတဲ့ မှားယွင်းတဲ့ အယူအဆတွေကိုခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး မှန်ကန်တဲ့ အဖြေကို ပေးထားပါတယ်။

၆။ ယမကကျမ်း

"အစုံလိုက် အစုံလိုက် မေး၍ ဖြေသောကျမ်း" လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ ဒီကျမ်းမှာ တရားသဘောတွေကို ဆန့်ကျင်ဘက် အမေးအဖြေ (ဥပမာ - "ရုပ်ဓာတ်အားလုံးဟာ ခန္ဓာပါသလား။ ခန္ဓာအားလုံးဟာ ရုပ်ဓာတ်ပါသလား။") ပုံစံမျိုးနဲ့ အပြန်အလှန်မေးမြန်းပြီး ရှင်းပြထားတဲ့ ကျမ်းဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနည်းလမ်းက တရားတွေကို ပိုပြီးတိကျပြတ်သားအောင်ကူညီပေးပါတယ်။

၇။ ပဋ္ဌာန်းကျမ်း

အဘိဓမ္မာ ၇ ကျမ်းထဲမှာ အနက်ရှိုင်းဆုံး၊ အခက်ဆုံးနဲ့ အကြီးဆုံးကျမ်းဖြစ်ပါတယ်။ "အကြောင်းအကျိုးတို့၏ ဖြစ်ပေါ်ပုံကို အသေးစိတ်ပြသောကျမ်း" လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ လောကမှာရှိတဲ့ အကြောင်းအကျိုးဆက်နွယ်မှု (ပစ္စယ) ၂၄ မျိုးကို အသေးစိတ်ရှင်းပြထားပါတယ်။ စိတ်၊ စေတသိက်၊ ရုပ်တွေရဲ့ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်ပြီးဖြစ်ပေါ်နေပုံကိုဒီပဋ္ဌာန်းကျမ်းမှာ အသေးစိတ် လေ့လာနိုင်ပါတယ်။

ဒီအဘိဓမ္မာ၇ကျမ်းကို လေ့လာခြင်းအားဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့အနှစ်သာရကို နက်နဲစွာ နားလည်နိုင်ပြီး လောကသဘာဝရဲ့ ဖြစ်ပျက်သဘောကို အရှိအတိုင်း သိမြင်လာနိုင်ပါတယ်။


The Seven Books of the Abhidhamma, form the foundation of Abhidhamma philosophy by systematically analyzing ultimate realities—consciousness, mental factors, matter, and Nibbāna. Classifying phenomena (Dhammasaṅgaṇī), deeper analysis (Vibhaṅga), elemental discussion (Dhātukathā), classification of individuals (Puggalapaññatti), resolving doctrinal debates (Kathāvatthu), clarifying through paired questions (Yamaka), and mapping causal relations (Paṭṭhāna).

ဤတရားတော်သည် ကျေးဇူးတော်ရှင် ပါမောက္ခချုပ်ဆရာတော် အရှင်နန္ဒမာလာဘိဝံသ ဟောကြားတော်မူအပ်သော "အဘိဓမ္မာမြတ်ဒေသနာ"​ တရားတော်မှ ကောက်နှုတ်ချက်ဖြစ်ပါသည်။ မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်းတရားများကို အားပေးနားထောင်ကြရင်း ဓမ္မမိတ်ဆွေသူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့အနေနဲ့ ကျွန်တော်ရဲ့ Buddha Talk Channel လေးကို Like, share & subscribe လေးလုပ်ပေးကြပါဦးခင်ဗျ။

"This sermon is a summary of the teachings delivered by the esteemed Venerable Ashin Nandamala Bhivamsa on "the Supreme Abhidhamma Teaching."As we listen to the teachings encouraging us towards Nirvana, I kindly ask all my Dharma friends to like, share, and subscribe to my Buddha Talk Channel."

"I truly appreciate and give credit to the Dhamma Download family. Thank you for your kindness and permission to use the MP3 downloads for the Buddha Talk channel. Our Buddha Talk channel always supports the Dhamma Download family."

Note: AI- generated thumbnail for visual learning — not meant to mislead.

#buddhatalk
#buddhadharma
#dhamma
#globalbuddhism
#buddhistphilosophy
#dhammakaya
#selfimprovement
#motivation
#AshinNandamarlabiwunsa
#buddha
#buddhiststory
#dhammadiscussion
#dhammastudio
#dhammachannel
#dhammathuta
#dhammakaya
#knowledge
#inspiration
#love
#ပါချုပ်
#ပါချုပ်ဆရာတော်တရားများ
#ပရိတ်
#ပရိတ်ပဌာန်းတော်
#ပဋ္ဌာန်းနှင့်ပရိတ်ကြီး
#ဘုရား
#သီတင်းကျွတ်
#သတင်း
#ဝိပဿနာနှင့်သမထတရားတော်များ
#အလုပ်ပေးတရားတော်များ
#စာပေ
#ကျမ်းစာ
#မင်္ဂလာအခါပေးအစီအစဉ်
#သီတဂူဆရာတော်
#သစ္စာရွှေစည်ဆရာတော်တရားများ
#နေ့စဥ်တရားတော်များ
#တရားအတိုများ
#တရားတော်
#တရားဓမ္မအသိတိုးပွားကြပါစေ
#တရားတော်များmp3
#တရားတော်များစုစည်းရာ၂၀၂၄
#တရားတို
#တရားတော်များ2021
#စာအုပ်စာပေ
#ပဋိစသမုပ္ပါဒ်
#ပရိတ်ကြီး(၁၁)သုတ်
#ဘာဝနာတရား
#ကုသိုလ်
#စိတ်
#ရုပ်
#ယောဂီသူတော်ကောင်း
#ပဌာန်းပါဠိတော်
#မဟာသမယသုတ်