Скачать или смотреть Bóg vs. Smok

Z jakimi potworami musiał się mierzyć Jahwe? Skąd wziął się mit walki bóstwa z potworami morskimi? Czym był Lewiatan? Czy miał coś wspólnego z Godzillą? Na te i inne pytania odpowiadamy w drugim odcinku Podcastu Historyków.

Co znajdziesz w odcinku?
00:00 - Powitanie
00:30 - Z kim walczył Bóg?
18:51 - Dlaczego walki z Lewiatanem nie ma w Księdze Rodzaju?
30:08 - Skąd w Biblii pojawiło się wyobrażenie takiej kosmogonicznej walki?
44:10 - Jakie są źródła ogólnego mitu walki bóstwa z potworem morskim?
53:00 - Występowanie motywu walki z Lewiatanem w późniejszej tradycji judaistycznej, chrześcijańskiej i nowożytnej

Kup nam kawę na https://buycoffee.to/podcasthistorykow

Autorzy Podcastu:
Sławomir Poloczek, historyk starożytności (doktorat na Wydziale Historii UW), specjalizujący się w badaniach nad dziejami religii hebrajskiej, wczesnym chrześcijaństwem i relacjami obu wobec "pogańskich" kultur ościennych. Publikacje naukowe dostępne na: https://uw.academia.edu/S%C5%82awomir...
Piotr Łapiński, historyk niepraktykujący, pasjonat historii i dobrych opowieści.

Spotify: https://open.spotify.com/episode/6Zk2...

Podstawowa bibliografia w języku polskim (wybór):
S. Poloczek, „W Biblii hebrajskiej przewija się motyw walki z morzem i potworami w Biblii hebrajskiej. Geneza motywu”, Scripta Biblica et Orientalia 4 (2012), s. 33-63 (dostęp na stronach: Testimonia.pl oraz Theo-logos)
S. Cinal, „Baal z Ugarit a inny bogowie burzy starożytnej Syrii i Palestyny”, Kraków 1997
Ł. Niesiołowski-Spanò, „Mit kosmogoniczny księgi Rodzaju”, Ars Regia 13/14 (1999), s. 9-38
T. Brzegowy, „Czy Bóg stworzył chaos?”, Collectanea Theologica 64 (1994/4), s. 5-21
„Cykl Baala z Ugarit”, tłum. oprac. Ł. Toboła, Kraków–Mogilany 2008
„Enuma elisz”, tłum. K. Łyczkowska, (w:) „Mity akadyjskie” (Antologia Literatury Mezopotamskiej), red. M. Kapełuś, Warszawa 2000, 17-50
„Apokryfy Starego Testamentu”, red. R. Rubinkiewicz, Warszawa 1999
M. Popko, „Hetycki mit o walce ze smokiem”, Euhemer. Przegląd Religioznawczy 79/1 (1971), s. 25-26
M.J. Ben Gorion, „Żydowskie legendy biblijne”, tłum. R. Stiller, Katowice 2009, zwł. s. 18-41
R. Graves, R. Patai, „Mity hebrajskie”, tłum. R. Gromadzka, Warszawa 1993, zwł. s. 27-31
B.G. Sala, „Bestie i potwory biblijne. Istoty fantastyczne dzieł kanonicznych i apokryfów”, Warszawa 2019, zwł. s. 44-51

Podstawowa bibliografia zagraniczna (wybór):
H. Gunkel, „Schöpfung und Chaos in Urzeit und Endzeit, eine religionsgeschichtliche Untersuchung über Gen. 1 und Ap Joh 12”, Göttingen 1895
M.K. Wakeman, „God’s Battle with the Monster: A Study in Biblical Imagery”, Leiden 1973
G. Beckman, „The Anatolian Myth of Illuyanka”, Journal of the Ancient Near Eastern Society 14 (1982), s. 11-25
H.A. Hoffner Jr, „The Illuyanka Tales (versions 1 and 2)”, (w:) H.A. Hoffner, „Hittite Myths”, (wyd. 2), Atlanta 1998, s. 10-14
Ch. Uehlinger, „Leviathan”, (w:) K. van der Toorn, B. Becking, P.W. van der Horst (red.), „Dictionary of Deities and Demons in the Bible” (wyd. 2), Leiden-Boston-Köln 1999, s. 511–515
D.T. Tsumura, „Creation and Destruction. A Reappraisal of the „Chaoskampf” Theory in the Old Testament”, Winona Lake 2005
J. Day, „God's Conflict with the Dragon and the Sea. Echoes of a Canaanite Myth in the Old Testament”, Cambridge 1985 (2 wyd. Eugene 2020)
M.R. Sneed, „The Israelite Reconfiguration of the Canaanite Combat Myth: Leviathan" (w:) M.R. Sneed, „Taming the beast. A reception history of Behemoth and Leviathan”, Berlin, 2022, s. 46-56

Grafika na miniaturce: Zniszczenie Lewiatana, grafika Gustave’a Dorégo z 1865

#historia #podcast #starożytność

historia, jahwe, Bóg, lewiatan, księga rodzaju, biblia, Izrael, Hebrajczycy